"Azərbaycanda köhnə avtomobillər utilizasiya ediləcək. Bunun qarşılığında isə bu avtomobillərin sahiblərinə yeni maşınlar almaq üçün güzəşt ediləcək və ya onlara ödənişlər ediləcək". Bu barədə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Ekoloji siyasət şöbəsinin müdiri Rasim Səttarzadə media nümayəndələrinə açıqlamasında məlumat verib. Onun sözlərinə görə, artıq layihənin hazırlanmasının sonuncu mərhələsi icra edilir.
Utilizasiya proqramının isə bu işi həyata keçirəcək şirkətlərin və təkrar emal müəssisələrinin cəlb edildiyi şirkətlər tərəfindən maliyyələşdirilməsi nəzərdə tutulur. Bunun üçün utilizasiya fondu yaradılacaq. Bu fond avtomobili təqdim etmiş şəxsə ödəniş də edə biləcək.
Nazirliyin şöbə müdirinin sözlərinə görə, vətəndaş ona təqdim edilən vauçerlə yerli istehsal olan avtomobilləri daha ucuz qiymətə ala biləcək. Xarici istehsal olan yeni avtomabillərin alınmasına görə isə daha az məbləğ veriləcək.
Qeyd edək ki, utilizasiya proqramının əsas məqsədi ekologiyanın köhnə avtomobillərdən çıxan zərərli qazlarla çirklənməsinin qarşısını almaqdır. Proqramın hazırlanması sonuncu mərhədə olsa da, nə zamandan etibarən tətbiq ediləcəyi və dəqiq olaraq hansı göstəricidə olan avtomobillərə şamil ediləcəyi hələ ki, dəqiq deyil.
Ərşad Hüseynov: “Avtomobillərin utilizasiyası üçün konkret meyarlar olmalıdır”
Nəqliyyat üzrə ekspert Ərşad Hüseynov bildirdi ki, avtomobillərin utilizasiyası üçün konkret meyarlar olmalıdır: “Köhnə avtomobillərin utilizasiyası 2018-ci ilin dekabr ayında qəbul edilən Yol hərəkətinə dair Dövlət Proqramında nəzərdə tutulub. Bu həm yol hərəkətinin təhlükəsizliyini təmin etmək, həm də ekoloji təhlükəsizlik üçün qəbul olunub. Proqramda qeyd olunur ki, ölkəmizdə yol hərəkəti təhlükəsizliyinin artırılması üçün nəqliyyat parkının yenilənməsi lazımdır və bunun da istiqamətlərindən biri istismara yararsız nəqliyyat vasitələrinin utilizasiya edilməsi olmalıdır ki, avtomobil parkı yenilənsin. Burda istifadəyə yararsız avtomobilləri dövriyyədən çıxarıb, onun lazımi detalları yenidən emal ediləcək. Bu, dünyanın hər yerində qəbul olunmuş bir şeydir. Məsələn, avtomobilləşmiş ölkələr olan Yaponiya, Sinqapur və ABŞ-da bu proqram çoxdan var. Avtomobilin bəlli bir istifadə müddəti var və bu müddət keçəndən sonra o istismara yararsız vəziyyətə düşür və onu təmir etmək, əvvəlki vəziyyətinə gətirmək olmur. Çünki ekoloji və təhlükəsizliklə bağlı standartlar da düz gəlmir. Belə olduğu halda, utilizasiya proqramında konkret meyarlar olmalıdır. Burada, adətən, texniki göstəricilər əsas götürülür. İstəyirlər ki, köhnə avtomobillərin sahiblərini stimullaşdırmaq üçün həvəsləndirmə tədbirləri də olsun. Proqram təqdim olunandan sonra biz hansı yanaşmaların olmasıyla, bunu hansı qurumun icra edəcəyi ilə tanış olacağıq. Hələ ki, belə şeylər aydın deyil”.
Elməddin Muradlı: “...bazarda qiymətlər tarazlaşacaq”
Nəqliyyat üzrə ekspert Elməddin Muradlı qeyd etdi ki, fərdi qaydada gətirilən avtomobillərə də müəyyən güzəştlər etmək olar. Amma bu elə formada edilməlidir ki, daha yeni və daha komfortlu avtomobillər gətirilsin: "Köhnə maşınlar ölkəyə nə qədər çox gətirilərsə, avtomobil qəzalarında ölüm risqi də bir o qədər artar. Müasir və təhlükəsizlik elementləri aktiv olan avtomobillərə üstünlük vermək lazımdır. Bu proses dövlət tərəfindən müəyyən qədər tənzimlənsə, yaxşı nəticələr verəcək. Dövlət tərəfindən qəbul olunmuş köhnə avtomobillərin utilizasiyası proqramı icra olunsa, bu, avtomobil bazarına təsir göstərəcək və bazarda qiymətlər tarazlaşacaq. Bundan sonra da dövlət müəyyən güzəştlər tətbiq etməlidir ki, utilizasiya olunan avtomobillərin yeri normal avtomobillərlə doldurulsun”.
Günel CƏLİLOVA
