Məlumat verildiyi kimi, sentyabrın 27-də Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə rəsmilərinin iştirakı ilə Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xəttinə ilkin baxış keçirilib. “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-nin sədri Cavid Qurbanov, “Gürcüstan Dəmir Yolları” SC-nin sədri Mamuka Baxtadze və Türkiyənin nəqliyyat, gəmiçilik və kommunikasiya naziri Əhməd Arslan qatarla Tiflisdən Axalkalakiyə gedərək dəmir yolu bağlantısında aparılan tikinti və son tamamlama işləri, yolun istifadəyə hazırlıq vəziyyəti ilə tanış olublar.
Dövlət və hökumət rəsmiləri Tsalka, Tetriskalo və digər stansiyalarda olub, Asiya ilə Avropanı birləşdirəcək Bakı-Tiflis-Qarsın açılışa hazırlığı ilə maraqlanıblar. “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-nin sədri Cavid Qurbanov bununla bağlı bildirib: “Bakı-Tiflis-Qars yeni dəmir yolunu test etdik. Yeni dəmir yolu artıq istifadəyə hazırdır. Cənab Prezidentin iştirakı ilə rəsmi açılışdan sonra Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu tam istifadəyə veriləcək”.
Cavid Qurbanov onu da bildirir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə reallaşdırılan Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun tikintisinin başa çatdırılması böyük tarixi hadisədir: "Bu layihə çox geniş əraziləri, böyük mədəniyyətləri birləşdirəcək. Bu yolun tikintisinin başa çatdırılması Azərbaycanın çox böyük uğurudur”. Onun sözlərinə görə, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun ilk sınağı uğurla başa çatıb. C.Qurbanov xatırladıb ki, bu layihə təkcə bizim ölkələrimiz və xalqlarımız üçün deyil, dünya dövlətləri üçün böyük əhəmiyyətə malikdir: “Qədim İpək yolunun tərkib hissəsi olan Bakı-Tiflis-Qars Pekindən Londonadək böyük bir sahəni əhatə edir. Bakı-Tiflis-Qars sivilizasiyaların inkişafında mühüm rol oynayacaq".
Ekspertlər də bildirir ki, gələn ay işə düşməsi nəzərdə tutulan Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xətti Avrasiya məkanında yeni bir iqtisadi inkişaf mərhələsinin başlanğıcını təmin edir. Artıq istismara hazır olan bu layihə təkcə daşımalar sistemində yox, eləcə də Avrasiya qitəsində sənaye və kənd təsərrüfatının, gəmiçiliyin, dəmir yolu sənayesi və maşınqayırmanın yüksəlişi üçün də xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Ölkəmizin təşəbbüsü ilə reallaşdırılan beynəlxalq “Şimal-Cənub” və “Şərq-Qərb” nəqliyyat-kommunikasiya dəhlizlərinin əhəmiyyətinin yüksəlməsində də Bakı-Tiflis-Qars önəmli rol oynayacaq. Layihənin ən vacib tərəflərindən biri də ondan ibarətdir ki, o, Naxçıvanın iqtisadi blokadadan çıxarılmasına böyük töhfələr verəcək. Belə ki, Naxçıvanın Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xəttinə birləşməsi məsələsi də artıq gündəmədir. Digər tərəfdən, Bakı-Tiflis-Qars Azərbaycanın Gürcüstan və Türkiyə vasitəsilə Avropaya çıxmasına imkan verəcək. Eyni zamanda Orta Asiya ölkələri də Azərbaycan üzərindən Türkiyə və Avropa bazarına çıxmaq imkanı əldə edəcək. Yəni Azərbaycan tranzit ölkə olaraq Orta Asiya ölkələrindən Türkiyə və eləcə də Avropa bazarına gedən malların daşınmasında iştirak edəcək ki, bu da dövlət büdcəsi üçün əlavə gəlir mənbəyinin formalaşması deməkdir. Onu da xüsusi olaraq vurğulmaq lazım gəlir ki, artıq beynəlxalq elmi ictimaiyyət tərəfindən “dəmir ipək yolu” adı qazanan bu xətt faktiki olaraq Xəzər və Qara dəniz bölgələrini bir-birinə bağlayan nadir bir nəqliyyat vasitəsidir. Eyni zamanda Bakı, Tiflis və Qars nöqtələrinin dəmir yolu vasitəsilə birləşdirilməsi artıq Qars-Pekin-London dəmir yolu şəbəkəsinin qurulması ideyasını ortaya çıxarıb. Bu kəmərin digər strateji əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, Azərbaycanla Türkiyəni Ermənistan ərazisindən keçmədən Gürcüstan vasitəsilə birləşdirir. Bu layihə həm də Dağlıq Qarabağ problemi həll edilməyənə qədər Ermənistanın regional layihələrdən kənarda saxlanması siyasətinin davam etdirilməsi anlamına gəlir.
İndi, Ermənistan istisna olmaqla, Azərbaycana yaxın və uzaq qonşu dövlətlər həm ölkə daxilində, həm də qonşuları ilə birləşmiş qaydada yeni-yeni nəqliyyat-kommunikasiya sistemi yaradır. Ermənistan tərəfi isə 20 ildən artıqdır ki, öz dəmir yolu şəbəkəsini Rusiyaya icarəyə verib. Məhz bu səbəbdən Rusiyanın razılığı olmadan heç bir dəmir yolu layihəsi həyata keçirə bilməz. Bundan başqa, Ermənistanla İran arasında artıq 20 ildən çoxdur davam edən dəmir yolu şəbəkəsinin qurulması mövzusu siyasi spekulyasiyadan o tərəfə keçə bilmir. Belə vəziyyətdə Ermənistan aydın görür ki, Bakı-Tiflis-Qarsın işə düşməsi onun təcrid vəziyyətini daha da dərinləşdirəcək. Elə bu səbəbdən İrəvan, eləcə də erməni lobbisi Bakı-Tiflis-Qarsın istfiadəyə verilməsindən olduqca narahatdır. Amma buna rəğmən, Azərbaycan bu vacib layhinəi artıq işə salır.
Nahid SALAYEV
