Qabil Hüseynli: "Keçirilən rəy sorğuları isə onun reytinqinin..."
Donald Trampın Amerika prezidenti kimi fəaliyyətindən 100 gün keçir. Trampın bu müddət ərzində fəaliyyəti dünya mediasının gündəmindədir. Məlum olduğu kimi, Tramp hələ prezident kimi səlahiyyətlərinin icrasına başlamazdan öncə ilk 100 gün ərzində nələri edəcəyini açıqlamışdı. Lakin zaman göstərdi ki, o, ötən günlər ərzində vədlərinin çox az bir qismini yerinə yetirə bildi.
Tramp seçki ərəfəsində bildirmişdi ki, ABŞ başqa ölkələrin daxili işinə qarışmayacaq, əsasən ölkədaxili məsələlərin yoluna qoyulmasına önəm veriləcək. Ancaq ABŞ-Şimali Koreya münasibətlərinin daha da kəskin məcrada inkişaf etməsi deyilənlərin əksini göstərir. Bununla yanaşı, Rusiya ilə daha yaxın münasibət quracağına dair vədlər vermişdi. Deyirdi ki, Rusiya ilə münasibətləri normallaşdıracağıq. Ancaq bunun əksinə olaraq, Vaşinqton-Moskva münasibətləri gərginləşir. Düzdür, Tramp biznes dünyasından gəlib və bu sahədə maraqları çox güclüdür. Ancaq müşahidələr göstərir ki, sözügedən amil bəzi sərt qərarların verilməsinə mane olmur.
Maraqlıdır, ekspertlər bütün bunları necə şərh edir? Sözügedən məsələni dəyərləndirən politoloq Qabil Hüseynlinin fikrincə, Tramp ötən 100 gün ərzində 30 fərman imzalayıb: "Onun imzaladığı 30 fərman, özünün və ətrafının dediyi kimi, ABŞ-da islahatların bünövrəsini qoymalıdır. Amma verilən fərmanların bir çoxu hərbi quruculuq sahələrinə aiddir. Ordunun qüvvətləndirilməsinə, yeni silah növlərinin yaradılmasına, xüsusilə nüvə arsenalının təkmilləşdirilməsinə aiddir. ABŞ yenidən uzaqmənzilli nüvə raketlərinin sınağına başlayıb. Eyni zamanda, bu nüvə raketlərinin təkmilləşdirilməsi barədə qərar çıxarıb. Bu onu göstərir ki, Tramp ordu ilə bağlı verdiyi vədləri yerinə yetirməyə başlayıb. Bundan əlavə, Tramp Suriyada da fəallaşıb. Oraya qoşun birləşmələri yeridib. Hazırda əsas hadisələr Şimali Koreya ətrafında cərəyan edir. Böyük Amerikan armadası, Yaponiya və Cənubi Koreya armadası ilə birlikdə Şimali Koreya sahillərinə yeridilib. Böyük ehtimalla orada rejim dəyişikliyi baş verməlidir. Bu baş verdikdən sonra, yenə böyük ehtimalla, şimalla cənubun birləşdirilməsi prosesinə başlanacaq. Yəni vahid Koreyanın yaradılması həyata keçiriləcək. Tramp İranla bağlı təhdidedici bəyanatlar səsləndirir. İranla bağlanmış nüvə sazişini ləğv edəcəyini iddia edir. Ancaq onun İranla bağlı təhdidləri o qədər də pozitiv xarakter daşımır".
Q.Hüseynli hesab edir ki, Trampın verdiyi bəzi vədlər yaddan çıxıb: "Daxili siyasətdə iş yerlərinin artırılması, ölkəyə miqrant axınının qarşısının alınması istiqamətində xüsusi addımlar atılır. Vizaların verilməsi çətinləşdirilib. Meksika ilə sərhəddə hasar tikilməsi, bütövlükdə miqrantların qəbul edilməməsi ilə bağlı verilən vədlərin hamısı yaddan çıxıb. Tramp bildirirdi ki, Çinlə bağlı əlahiddə tədbirlər görəcək. Bu ölkədə fəaliyyət göstərən ABŞ şirkətlərinin hamısını geriyə çağıracaq. Amma bu baş vermədi. Əksinə, Çin rəhbəri ABŞ-a səfər etdi və onunla bir sıra məsələlərdə, xüsusilə Şimali Koreya məsələsində razılığa gəldilər. Tramp və onun komandası hələlik nə dünyada, nə də daxildə diqqətçəkən uğurlara nail ola bilib. Trampın bu dövr ərzində intellektual xarakter daşıyan çıxışı nəzərə çarpmayıb. Belə görünür ki, Trampdan çox onun komandası işləyir. Digər tərəfdən, demokratlar Trampın impiçmentini hazırlamaq üçün xüsusi komissiya yaradıblar və bununla bağlı materiallar toplayırlar. Tramp çox çətin şəraitdə fəaliyyət göstərir. Keçirilən rəy sorğuları isə onun reytinqinin hər keçən gün aşağı düşdüyünü göstərir. Tramp Şimali Koreyada dəyişiklik yarada bilsə, Suriyada uğur qazansa, bu onun reytinqini artıra bilər. Amma əsas məsələ amerikalıların öz maddi vəziyyətini yaxşılaşdırması, yeni fabrik və zavodların açılmasıdır ki, bu sahədə elə də ciddi irəliləyiş yoxdur".
Vidadi ORDAHALLI