Bazar günü günü, 22 noyabr 2026
     

Süriyadakı rus bazaları barədə razılaşma ilə eyni vaxtda Əsədə ölüm hökmü çıxarıldı...

Image


Sədrəddin Soltan: “Rusiya Əsədi təhvil verməklə öz nüfuzuna zərbə vurmaq istəməz”

Dəməşq məhkəməsi Suriyanın keçmiş prezidenti Bəşər Əsəd, onun qardaşı Mahir Əsəd və təhlükəsizlik rəsmisi Atif Nəcib də daxil olmaqla, keçmiş hökumətin 9 yüksəkvəzifəli şəxsi barəsində ölüm hökmü çıxarıb.

Atif Nəcib məhkəmədə iştirak edib, digər şəxslər isə qiyabi mühakimə olunublar. Məhkəmə həmçinin Bəşər və Mahir Əsədin beynəlxalq axtarışa verilməsi barədə qərar qəbul edib.

Bəşər Əsəd çoxsaylı şəxslərin, o cümlədən uşaqların qəsdən öldürülməsi, işgəncə, qanunsuz həbslər və insanlıq əleyhinə cinayətlərdə təqsirli bilinib.

Suriyada Bəşər Əsəd və digər keçmiş yüksəkvəzifəli şəxslər barəsində ölüm hökmlərinin Rusiya ilə Hmeymim və Tartusdakı hərbi bazaların gələcəyi ilə bağlı razılaşmadan dərhal sonra çıxarılması təsadüfi zamanlama kimi qiymətləndirilməlidir, yoxsa Dəməşq bununla Moskvaya qarşı siyasi mövqeyini sərtləşdirdiyini və Əsəd məsələsini Rusiya ilə münasibətlərdə ayrıca təzyiq alətinə çevirdiyini nümayiş etdirir?

Suriyada Bəşər Əsəd hakimiyyətinin devrilməsindən sonra Moskva ilə Dəməşq arasında münasibətlərin gələcəyi əsas regional məsələlərdən birinə çevrilib. Rusiya bir tərəfdən Suriyadakı hərbi və geosiyasi mövcudluğunu qorumağa, digər tərəfdən isə ölkənin yeni hakimiyyəti ilə münasibətlər qurmağa çalışır. Bu prosesdə Rusiyanın Suriyada uzun illər ərzində formalaşdırdığı hərbi, siyasi və iqtisadi maraqların necə qorunacağı xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

İsrail kəşfiyyat əməliyyatına başladı – Azərbaycan üçün təhlükə - Globalinfo.az

Orta Doğu Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri, siyasi şərhçi Sədrəddin Soltan “Bakı-Xəbər” qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Moskva ilə Dəməşq arasında münasibətlərin yenidən qurulması Rusiyanın regiondakı mövqeyini qorumaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Ekspertin sözlərinə görə, Rusiya Suriyada Əsəd hakimiyyəti dövründə əldə etdiyi mövqeləri tamamilə itirmək niyyətində deyil. Buna görə də Moskva yeni Dəməşq hakimiyyəti ilə dil tapmağa və qarşılıqlı münasibətlərin yeni formatını formalaşdırmağa çalışır. Suriyadakı bəzi Rusiya obyektlərinin yenidən qurulması, hərbi infrastrukturun gələcək statusu və digər məsələlər bu yeni münasibətlərin əsas istiqamətlərindən biri ola bilər.

Sədrəddin Soltan hesab edir ki, Rusiyanın Suriyadakı mövcudluğunun qorunması üçün ən vacib şərtlərdən biri yeni hakimiyyətlə münasibətlərin normallaşdırılmasıdır. Çünki Moskvanın Suriya ilə əlaqələri yalnız son illərin hadisəsi deyil. SSRİ dövründən başlayan və sonrakı mərhələdə Rusiya tərəfindən davam etdirilən münasibətlər uzunmüddətli siyasi və hərbi əməkdaşlıq üzərində qurulub.

Ekspert qeyd edir ki, Bəşər Əsəd hakimiyyəti dövründə Moskva ilə Dəməşq arasında münasibətlər xüsusilə yüksək səviyyəyə çatmışdı. Rusiya Suriyadakı müharibədə Əsəd hakimiyyətinin əsas xarici dayaqlarından biri kimi çıxış edib və bunun müqabilində regionda mühüm hərbi-strateji imkanlar əldə edib. Buna görə də Moskvanın yeni hakimiyyətlə münasibətlər qurması onun əvvəlki siyasətindən tam imtina etməsi deyil, əksinə, mövcud maraqlarını yeni siyasi reallığa uyğunlaşdırmaq cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər.

Sədrəddin Soltanın fikrincə, son dövrdə Suriya rəsmilərinin Moskvaya səfərləri və iki ölkə arasında danışıqların aparılması da məhz bu strategiyanın göstəricisidir. Rusiya yeni Dəməşq hakimiyyəti ilə əlaqələri möhkəmləndirməklə Suriyada təsir imkanlarını qorumaq istəyir. Bu isə Moskva üçün yalnız ikitərəfli münasibət məsələsi deyil, eyni zamanda Yaxın Şərqdə geosiyasi mövcudluğunun davam etdirilməsi məsələsidir.

Bununla yanaşı, Rusiyanın Bəşər Əsədə sığınacaq verməsi münasibətlərin gələcəyində ən həssas məsələlərdən biri olaraq qalır. Dəməşqin Əsəd və onun komandası ilə bağlı hüquqi və siyasi tələblər irəli sürməsi Moskva üçün ciddi dilemma yarada bilər. Bir tərəfdən Rusiya yeni Suriya hakimiyyəti ilə münasibətləri yaxşılaşdırmaq istəyir, digər tərəfdən isə uzun illər müdafiə etdiyi və hakimiyyətdən getdikdən sonra sığınacaq verdiyi keçmiş prezidentin təhvil verilməsi tələbi ilə üzləşə bilər.

Siyasi şərhçi bu məsələdə tarixi presedentə də diqqət çəkir. Onun sözlərinə görə, 1979-cu ildə İran inqilabından sonra devrilmiş şah Məhəmməd Rza Pəhləvi ABŞ-a, daha sonra isə başqa ölkələrə getmiş, İranın yeni hakimiyyəti isə onun geri qaytarılmasını tələb etmişdi. ABŞ bu tələbi qəbul etməmişdi. Ekspert hesab edir ki, Moskva Bəşər Əsədlə bağlı oxşar addım atmaqda maraqlıdır.

Çünki məsələ yalnız Əsədin hüquqi taleyi ilə məhdudlaşmır. Burada Rusiyanın dövlət reputasiyası və beynəlxalq tərəfdaşlarına verdiyi siyasi təminat məsələsi də ortaya çıxır. Moskva uzun illər dəstəklədiyi bir lideri yeni hakimiyyətin tələbi ilə təhvil verərsə, bu, Rusiyanın digər müttəfiqləri üçün də müəyyən siyasi siqnal yarada bilər. Rusiya ilə əməkdaşlıq edən ölkələr və liderlər gələcəkdə Moskvanın böhran vəziyyətində onları nə dərəcədə müdafiə edəcəyini nəzərdən keçirə bilərlər.

Bu baxımdan Rusiya üçün Əsədi təhvil vermək yalnız Suriya ilə münasibətlər çərçivəsində veriləcək qərar olmayacaq. Bu, Moskvanın müttəfiqlərinə münasibətdə etibarlılığı və siyasi öhdəliklərinə sadiqliyi ilə bağlı məsələ kimi də qiymətləndirilə bilər. Məhz buna görə ekspert Rusiyanın belə bir tələbi qəbul edəcəyini real hesab etmir.

Digər tərəfdən, Dəməşqin bu məsələni gündəmə gətirməsi də təsadüfi deyil. Yeni Suriya hakimiyyəti ölkə daxilində uzun illər davam edən münaqişənin nəticələri ilə üzləşir və keçmiş hakimiyyətin məsuliyyət məsələsi cəmiyyət üçün həssas mövzulardan biridir. Əsədin ölkəyə qaytarılması tələbi həm daxili ictimaiyyətə mesaj vermək, həm də Rusiyadan siyasi güzəştlər əldə etmək üçün danışıqlar vasitəsinə çevrilə bilər.

Belə vəziyyətdə Moskva ilə Dəməşq arasında müəyyən kompromislərin əldə olunması mümkündür. Rusiya yeni Suriya hakimiyyətinin siyasi legitimliyini qəbul etmək, iqtisadi və diplomatik əlaqələri inkişaf etdirmək, müəyyən sahələrdə əməkdaşlıq etmək və Suriyadakı maraqlarını qorumaq istəyəcək. Dəməşq isə Rusiyanın əvvəlki hakimiyyətlə əlaqələrindən irəli gələn məsələlərin müəyyən hissəsində güzəştlər tələb edə bilər.

Lakin Əsədin təhvil verilməsi məsələsi bu danışıqların ən çətin mövzularından biri olaraq qalacaq. Rusiya üçün burada iki maraq toqquşur: yeni hakimiyyətlə münasibətləri normallaşdırmaq və uzun illər dəstəklədiyi keçmiş müttəfiqinə verilmiş siyasi təminatı qorumaq.

Sədrəddin Soltan hesab edir ki, rəsmi Dəməşqin Moskvanı Əsədi təhvil verməyə razı salması asan olmayacaq. Onun fikrincə, bu məsələni gündəmə gətirmək daha çox taktiki xarakter daşıya və Suriyada yeni hüquqi-siyasi sistemin formalaşdığını göstərmək məqsədi güdə bilər.

Ümumilikdə, Moskva-Dəməşq münasibətlərinin gələcəyində əsas sual Rusiyanın Suriyada əvvəlki səviyyədə təsir imkanlarını qoruyub-qoruya bilməyəcəyidir. Rusiya hərbi bazalarını və strateji imkanlarını qorumaq istəyirsə, yeni hakimiyyətlə müəyyən kompromislərə getməli olacaq. Dəməşq isə Moskvanın əvvəlki hakimiyyətə verdiyi dəstəyi nəzərə alaraq, münasibətləri tamamilə kəsməkdənsə, Rusiyanı yeni siyasi reallığın içərisinə çəkməyə çalışa bilər.

Bu prosesdə Əsəd məsələsi daha geniş danışıqların bir hissəsinə çevrilə bilər. Ancaq Rusiyanın onu təhvil verməsi ehtimalı həm siyasi, həm də reputasiya baxımından Moskva üçün ciddi itki yarada biləcəyindən, hazırkı mərhələdə belə bir addımın baş verməsi kifayət qədər mürəkkəb görünür.

Dəniz NƏSİRLİ




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ