Bazar günü günü, 22 noyabr 2026
     

Trampın naziri ilə müavini bir-birini qırdı - "raketlər tükənib" qalmaqalı böyüyür...

Image


ABŞ Prezidenti Donald Trampın Pentaqon rəhbəri Pit Heqsetdən ABŞ ordusunun raket ehtiyatlarının kəskin azalması ilə bağlı izahat tələb etdiyi bildirilir. Məlumata görə, məsələ Prezidentin Kemp-Deviddə keçirilən Nazirlər Kabinetinin iclasında gündəmə gəlib. Tramp hesab edib ki, sursat çatışmazlığı problemi artıq həll olunub, lakin son məlumatlar onun gözləntilərinin əksini göstərib.

Məlumata əsasən, Pit Heqset məsuliyyəti öz müavini Stiven Faynberqin üzərinə qoyaraq bildirib ki, o, prezidenti raket ehtiyatlarının real vəziyyəti barədə tam məlumatlandırmayıb. Bu hadisənin Trampın müdafiə nazirinə inamının zəiflədiyini göstərdiyi iddia olunur. Bununla belə, Ağ Evin mətbuat katibi Kerolayn Livitt bu xəbərləri tamamilə təkzib edib və Trampın Pit Heqsetə tam etimad göstərdiyini bildirib.

Reuters agentliyinin yaydığı məlumata görə, ABŞ İranla müharibə zamanı uzaqmənzilli ATACMS və PrSM raketlərinin ehtiyatlarının, demək olar ki, hamısını istifadə edib. Bu isə gələcəkdə Rusiya və ya Çinlə mümkün qarşıdurma ssenarilərində ABŞ-ın hərbi imkanlarını məhdudlaşdıra biləcək risk kimi qiymətləndirilir. Bildirilir ki, raket ehtiyatlarının azalması Ukraynaya da mənfi təsir göstərir. Çünki ABŞ-ın hava hücumundan müdafiə sistemləri üçün raket çatışmazlığı səbəbindən Ukraynanın Rusiyanın hava hücumlarından müdafiəsi daha da çətinləşə bilər.

The Washington Post-un məlumatına görə, İranla müharibənin ilk ayında ABŞ 850-dən çox "Tomahawk" qanadlı raketi, 1000-dən çox "Patriot" və THAAD zenit raketi, həmçinin 1300-dən artıq taktiki ballistik raket istifadə edib. Bu, ABŞ-ın sursat ehtiyatlarının sürətlə tükənməsinə səbəb olub.

ABŞ hökuməti bəzi əsas sursat növlərinin istehsalını artırmaq üçün yeni müqavilələr bağlasa da, xüsusilə "Patriot" raketlərinin lazımi həcmdə istehsalının iki ilə qədər vaxt aparacağı bildirilir. Buna görə də yaxın perspektivdə raket çatışmazlığının aradan qalxacağı gözlənilmir.

Məqalədə həmçinin xatırladılır ki, Donald Tramp avqustun 2-də İrana qarşı İkinci Dünya müharibəsindən bəri görünməmiş miqyasda zərbələr endirməyi planlaşdırdığını, lakin İranla razılaşma əldə olunacağına ümid edərək bu planı təxirə saldığını bəyan etmişdi. Tehran isə bu iddianı təkzib edib.

Tramp administrasiyasının ABŞ-ın raket ehtiyatları ilə bağlı bir-birini təkzib edən açıqlamalarını, Pentaqon rəhbərliyində məsuliyyətin qarşılıqlı şəkildə bir-birinin üzərinə atılmasını və İran müharibəsində böyük həcmdə raket sərf edildiyi iddialarını necə qiymətləndirmək olar? Bu ziddiyyətlər Trampın hərbi komandası üzərində tam nəzarətə malik olmadığını göstərir, yoxsa söhbət Ukraynaya əlavə silah tədarükünü məhdudlaşdırmaq üçün formalaşdırılan siyasi-informasiya taktikasından gedir?

Bu hadisəni qiymətləndirərkən əvvəlcə faktiki tərəfi aydınlaşdırmaq lazımdır, çünki təzadlı açıqlamaların özü artıq təhlil üçün material verir.

Rəqəmlər həqiqətən çarpıcıdır: Washington Post-un məlumatına görə, müharibənin ilk ayında ABŞ 850-dən çox Tomahawk qanadlı raketi və 1000-dən artıq Patriot/THAAD zenit raketi istifadə edib, bir müddət ərzində isə 1300-dən çox taktiki ballistik raket sərf olunub. Nəticədə ATACMS ehtiyatı demək olar tükənib, dünya Tomahawk ehtiyatının təxminən yarısı işlədilib, Patriot ehtiyatının isə fevral-iyul ayları arası 65%-i istifadə olunub. Bu, sadəcə Kemp-Devviddəki mübahisənin arxa fonu deyil, obyektiv, bir neçə müstəqil mənbədən (Reuters, Washington Post, Telegraph) təsdiqlənən vəziyyətdir.

İndi isə sualımızın əsas nöqtəsinə keçək – bu, idarəetmə boşluğunu, yoxsa hesablanmış taktikanı göstərir? Hər iki ehtimalın öz əsası var, amma onları qarşı-qarşıya qoymaq əvəzinə, bir-birini tamamlayan proseslər kimi görmək daha dəqiq olardı.

İdarəetmə problemi versiyasını dəstəkləyən faktlar: Hegsetin məsuliyyəti öz müavini Stiven Faynberqin üzərinə atması, Ağ Evin əvvəlcə hadisəni tamamilə təkzib etməsi (sonra bunun bir neçə müstəqil mənbə tərəfindən təsdiqlənməsi), Trampın özünün "problem artıq həll olunub" deyə düşünməsi – bunların hamısı real informasiya ötürülməsində nasazlığa işarə edir. Əgər prezident sursat böhranından xəbərsiz idisə, bu, ya Pentaqon rəhbərliyinin ona düzgün hesabat verməməsi, ya da o rəhbərliyin öz daxilində əlaqələndirmə problemi yaşadığını göstərir. Hegsetin karyerası da (media fiqurundan müdafiə naziri olması, əvvəlki Siqnal-çat mübahisəsi) bu mənzərəyə uyğun gəlir.

Siyasi-informasiya taktikası versiyasını dəstəkləyən amillər isə fərqli müstəvidədir. Diqqət etmək lazımdır ki, bu sızıntı məhz o vaxt baş verib ki, Ukraynaya silah tədarükü ilə bağlı təzyiq artıb – Zelenski Rusiyanın Kiyevə hücumları fonunda raket tutan raketlərin çatışmazlığından açıq şəkildə şikayətlənib. Belə bir kontekstdə "bizdə özümüzə də çatmır" nərativinin sızdırılması Ukraynaya əlavə silah verməkdən imtina üçün ictimai-siyasi əsas yaradır, yəni bu, sadəcə hərbi hesabat deyil, həm də ictimai rəyi hazırlayan mesaj ola bilər.

Bununla belə, bu iki izahı bir-birini istisna edən kimi görmək səhv olardı. Ən realist qiymətləndirmə budur ki, sursat çatışmazlığı obyektiv bir hərbi-sənaye problemidir (Patriot istehsalının 2 ilə qədər vaxt aparması bunu göstərir), Trampın bundan "xəbərsiz qalması" inzibati idarəetmə boşluğunun əlamətidir, amma bu boşluğun indi məhz açıq şəkildə mediaya sızması və Ukrayna kontekstində müzakirə olunması, ehtimal ki, hər iki tərəfin – həm daxili rəqabətin (Hegset-Faynberq məsuliyyət mübahisəsi), həm də xarici siyasətin (Ukraynaya dəstəyin məhdudlaşdırılmasının əsaslandırılması) maraqlarına xidmət edir. Başqa sözlə, əsl problem realdır, amma onun indi bu formada ictimailəşməsi, çox güman ki, təsadüfi deyil.

Akif NƏSİRLİ




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ