Bazar günü günü, 22 noyabr 2026
     

İranda yeni inqilab başlayır - qorxulu daxili böhran...

Image


İran artan daxili böhranla üzləşir və bəzi analitiklərin fikrincə, bu, hakimiyyət üçün xarici təzyiqdən az təhlükəli deyil. Ölkə eyni zamanda elektrik və su çatışmazlığı, yaşayış qiymətinin, repressiyaların artması və iqtisadi vəziyyətin pisləşməsi ilə üzləşir. İsrailin “Maariv” nəşri yazır ki, enerji böhranı ən aktual məsələlərdən biri olaraq qalır. Hakimiyyət orqanları artıq sənaye zonalarında müntəzəm olaraq elektrik kəsintiləri tətbiq edib və planlaşdırılan kəsintilərin bir neçə ay davam etməsi gözlənilir. Kəsintilər müəssisələrin bağlanmasına səbəb olur, istehsalı azaldır və iqtisadiyyata təzyiqi artırır.

İrandan gələn xəbərlərə görə, bu ilin iyulunda elektrik enerjisi xərcləri əvvəlki ayla müqayisədə üç-dörd dəfə artıb. İran mediası yazır ki, iyunda təxminən 300 min tümənlik işıqpulu ödəyən bir ailəyə iyulda 800 min tümənlik qəbz təqdim edilib. Elektrik sənayesinin sözçüsü Mustafa Rəcəbi-Məşhədi deyib ki, tariflərdə qəfil artım olmayıb, hesabın belə artmasının əsas səbəbi abonentlərin müəyyən edilmiş istehlak normasını aşmasıdır. Onun sözlərinə görə, istehlak norması hər bölgədə abonentlərin 75 faizinin orta sərfiyyat səviyyəsi əsas götürülərək müəyyən edilir. Bu normadan az elektrik enerjisi istifadə edənlər subsidiyalardan yararlanır və səmərəli istehlaka görə mükafatlandırılırlar. Elektrik enerjisi xərclərinin artması İranın əksər bölgəsində havaların son dərəcə isti keçdiyi vaxta təsadüf edir. Eyni zamanda, müharibənin fəsadları, inflyasiyanın sürətlənməsi də vətəndaşların ərzaq, eləcə də digər zəruri mal və xidmətlərə görə xərclərini kəskin artırır. Bu durumda ABŞ prezidenti Donald Trampın İranın enerji infrastrukturu və elektrik şəbəkəsinə mümkün zərbələr barədə bəyanatı vəziyyətin daha da pisləşə biləcəyini göstərir. Belə bir vaxtda İran ABŞ ölkə ərazisinə yeni zərbə endirəcəyi təqdirdə Fars körfəzi ölkələrinin enerji infrastrukturunun cavab hücumlarının hədəfinə çevrilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçi Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Qətərdən olan həmkarları, eləcə də Pakistan ordusunun Baş Qərargah rəisi ilə telefon danışıqları aparıb. Tehran Vaşinqtonun regional müttəfiqlərini vəziyyətin hərbi eskalasiyaya çevrilməsinin qarşısını almaq üçün təsirlərindən istifadə etməyə çağırıb. Regional diplomatların sözlərinə görə, İranın bütün tərəfdaşlara göndərdiyi mesaj eyni olub: Tehran cavab verməyə hazırdır, lakin genişmiqyaslı münaqişənin qarşısını almağın ən yaxşı yolu diplomatik həll yoludur. Körfəz ölkələrindən olan mənbələr bildiriblər ki, İran öz enerji obyektlərinə hücum ediləcəyi halda regiondakı neft yataqları, emal zavodları, elektrik şəbəkələri, su təchizatı və nəqliyyat infrastrukturu, eləcə də ABŞ-la əlaqəli digər hədəflərə zərbələr endirə biləcəyini açıq şəkildə bəyan edib. Agentliyin məlumatına görə, Tehran bu xəbərdarlıqla bir tərəfdən Vaşinqtona təzyiq göstərməyə, digər tərəfdən isə ABŞ hərbi bazalarının yerləşdiyi və enerji ixracından asılı olan Körfəz ölkələrini çətin seçim qarşısında qoymağa çalışır. Mənbələrin bildirdiyinə görə, bu təmaslardan sonra Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salman Donald Trampla telefon danışığı apararaq onu hərbi əməliyyatları təxirə salmağa, danışıqlara qayıtmağa və diplomatik həll yolunu seçməyə çağırıb. Qətər və Oman da Vaşinqtonla Tehran arasında danışıqların bərpasını dəstəkləyib. İranlı mənbənin sözlərinə görə, region ölkələri yeni münaqişənin bütün Yaxın Şərqi “od kürəsinə” çevirə biləcəyindən ehtiyat edirlər. Tehranın qiymətləndirməsinə görə, Donald Trampın qarşısında iki seçim var: ya bütün regionu əhatə edə və qlobal enerji bazarına təsir göstərə biləcək eskalasiyanı davam etdirmək, ya da ABŞ üçün tam qələbə kimi görünməyəcək diplomatik razılaşmaya razılıq vermək. Hələlik isə ən çətin durum İranda müşahidə olunur.

Ölkədə su təchizatı vəziyyəti də az acınacaqlı deyil. Bəzi şəhərlərdə sakinlər həftədə yalnız bir neçə saat su alırlar. Quraqlıq artıq kənd təsərrüfatına zərbə vurub: fermerlər məhsulun çürüməsi barədə xəbərdarlıq edirlər və su çatışmazlığı ərzaq istehsalına təhlükə yaradır. Eyni zamanda, əhalinin həyat səviyyəsi pisləşməyə davam edir. Hesablamalara görə, ailə gəlirlərinin əhəmiyyətli bir hissəsi əsas ehtiyacların alınmasına xərclənir. Dövlət subsidiyalarının azaldılmasından sonra qida, dərman və təhsil qiymətləri əhəmiyyətli dərəcədə artıb və bəzi müəssisələr əmək haqqı ödənişlərində aylarla gecikmələr olduğunu bildirirlər. Eyni zamanda, hakimiyyət cəmiyyət üzərində nəzarəti gücləndirir. Tehranda uzun müddətdir gənclərin məşhur məkanı olan kafelər geyim qaydalarına əməl edilməməsindən tutmuş inzibati ittihamlara qədər müxtəlif pozuntulara görə yoxlanılır və bağlanır. Artan narazılıq fonunda rejim repressiv tədbirlərini də sərtləşdirir. İnsan haqları fəalları, o cümlədən etirazçılara və dövlət təhlükəsizliyinə qarşı cinayətlərdə ittiham olunanlara qarşı ölüm hökmlərinin və edamların sayında kəskin artım olduğunu bildirirlər. Bu arada ölkənin müxtəlif bölgələrində narazılıq davam edir və bəzi ərazilərdə təhlükəsizlik qüvvələri ilə hökumət əleyhinə qruplar arasında silahlı toqquşmalar qeydə alınıb. Xarici medianın məlumatına görə, bəzi gizli təşkilatlar əhatə dairəsini genişləndirməyə və silah əldə etməyə çalışırlar. Bu halda, İranda ali lider Müctəba Xamenei ilə bağlı şayiələr artmaqda davam edir. Müxalifət nəşri olan “Iran International”ın mənbələrinə görə, prezident Məsud Pezeşkian ilk dəfə onunla olduqca qeyri-adi şəraitdə görüşüb, bundan sonra isə o, İslam Respublikasının yeni lideri ilə həqiqətən danışıb-danışmadığını dəqiq deyə bilməyib. Nəşrin mənbələrinə görə, prezident uzun müddətdir ali rəhbərlə şəxsi görüş istəyirdi. İddia olunur ki, bir neçə dəfə rədd cavabı və istefa verməklə hədələndikdən sonra nəhayət, rəsmi iqamətgahda olmasa da, ona görüş verilib. Mənbələr iddia edir ki, prezident mühafizəçiləri Tehranda gizli bir yerə göndərilib və orada Pezeşkian tamamilə tünd şüşəli maşınla əraziyə aparılıb. Mənbələrin sözlərinə görə, prezidentlə dini lider arasında bütün söhbət tam qaranlıqda, göz təması olmadan baş verib və mühafizəçilər hətta iki kişinin əl sıxmasına belə icazə verməyiblər. Görüş cəmi bir neçə dəqiqə davam edib. Daha sonra prezident baş verənlərdən o qədər təəccüblənib ki, köməkçilərindən eşitdiyi səsin həqiqətən Müctəba Xameneiyə məxsus olub-olmadığını soruşub. Mənbələr bunun inamsızlıq və ya qıcıqlanma əlaməti olub-olmadığını dəqiqləşdirməyiblər. Lakin bu məlumat Pezeşkianın əvvəlki açıqlamaları ilə ziddiyyət təşkil edir. O, əvvəllər yeni ali rəhbərlə “isti və mehriban atmosferdə” uzun bir görüş keçirdiyini bildirmişdi. Lakin “Iran International”ın məlumatına görə, prezidentin sonrakı rəsmi görüş üçün etdiyi xahişlər rədd edilib. Yeni ali rəhbərin ictimai fəallığının olmaması da əlavə suallar doğurur. Müxalifət mediasının məlumatına görə, təyinatından sonrakı aylarda Müctəba Xameneinin heç bir rəsmi foto, video və ya audio mesajı dərc olunmayıb. Bu fonda İranda bu gizliliyin müxtəlif izahları ortaya çıxıb. Xüsusilə, dövlət mediası səs yazılarının dərc olunmasının xarici kəşfiyyat orqanlarına liderin yerini müəyyən etməyə və ya onun sağlamlığı haqqında məlumat əldə etməyə imkan verə biləcəyi iddiasını irəli sürüb.

Samirə SƏFƏROVA




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ