Bəhruz Quliyev: "Azərbaycanın gözləntisi budur ki, humanitar məsuliyyət konkret addımlarla təsdiq olunmalıdır"
Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov bildirib ki, ölkə ATƏT-in işğaldan azad edilmiş ərazilərdə minatəmizləmə prosesində daha fəal iştirak etməsini və bu sahədə konkret layihələr həyata keçirməsini gözləyir.
Nazirin sözlərinə görə, mina və partlamamış sursatlarla çirklənmiş ərazilər Azərbaycanın qarşısında duran ən ciddi humanitar və təhlükəsizlik problemlərindən biridir. O qeyd edib ki, 2020-ci il Vətən müharibəsindən sonra mina partlayışları nəticəsində yüzlərlə insan həlak olub və ya müxtəlif dərəcəli xəsarətlər alıb.
Ceyhun Bayramov vurğulayıb ki, Azərbaycanda minatəmizləmə fəaliyyəti işğaldan əvvəl də aparılsa da, ərazilərin azad edilməsindən sonra problemin miqyası xeyli böyüyüb. Hazırda bu istiqamətdə əsas yükü Azərbaycan dövləti daşıyır. Prosesdə ANAMA ilə yanaşı Müdafiə Nazirliyi, Fövqəladə Hallar Nazirliyi və bəzi özəl şirkətlər iştirak edir.
Nazir bildirib ki, bəzi ölkələr və beynəlxalq təşkilatlar Azərbaycana dəstək göstərsələr də, görülən işlərin böyük hissəsi ölkənin öz maliyyə və texniki resursları hesabına həyata keçirilir.
Onun fikrincə, regionun təhlükəsiz inkişafı, nəqliyyat əlaqələrinin genişlənməsi və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına təhlükəsiz qayıdışı üçün ATƏT bu istiqamətə daha çox diqqət ayırmalıdır. Ceyhun Bayramov hesab edir ki, təşkilatın layihə icrası sahəsindəki təcrübəsi və üzv dövlətlərin minatəmizləmə potensialı Azərbaycanda konkret layihələrin həyata keçirilməsinə imkan verə bilər.
Nazir əlavə edib ki, Azərbaycan bu məsələni mütəmadi olaraq ATƏT platformalarında gündəmə gətirir və təşkilatın rəhbərliyi ilə keçirilən görüşlərdə də bu gözləntiləri bir daha diqqətə çatdırır. O, gələcəkdə bu çağırışların praktik nəticə verəcəyinə ümid etdiyini bildirib.
ATƏT Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində minatəmizləmə prosesinə nəyə görə biganəlik nümayiş etdirir?
ATƏT müharibə vaxtı Azərbaycana necə laqeyd mövqe göstərirdisə, bu gün də minatəmizləmə məsələsində yaxasını ələ vermir, niyə?
"Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri ilə görüşdən sonra səsləndirdiyi fikirlər, əslində, beynəlxalq ictimaiyyətə ünvanlanmış ciddi siyasi və humanitar çağırışdır. Söhbət təkcə Azərbaycanın üzləşdiyi problemdən deyil, beynəlxalq hüququn, humanitar dəyərlərin və təşkilatların məsuliyyətinin necə yerinə yetirilməsindən gedir.
Bu gün işğaldan azad edilmiş ərazilər dünyanın ən çox minalanmış bölgələrindən biridir. Müharibə başa çatsa da, minalar hələ də insan həyatını almaqda davam edir. Uşaqlar, mülki şəxslər, tikinti işçiləri, jurnalistlər və mina təmizləyən əməkdaşlar hər gün ölüm təhlükəsi ilə üz-üzə qalırlar. Bu reallıq fonunda beynəlxalq təşkilatların passiv mövqeyi haqlı suallar doğurur.
ATƏT uzun illər Azərbaycan-Ermənistan münaqişəsinin həlli istiqamətində fəaliyyət göstərən əsas beynəlxalq platformalardan biri idi. Lakin münaqişə başa çatdıqdan sonra onun postmünaqişə dövründə, xüsusilə humanitar problemlərin həlli istiqamətində gözlənilən fəallığı nümayiş etdirməməsi təəssüf doğurur. Əgər təşkilat sülhün və təhlükəsizliyin təmin edilməsini öz fəaliyyətinin əsas prinsipi hesab edirsə, o zaman mina təhlükəsinin aradan qaldırılması da onun prioritetləri sırasında olmalıdır".
Bu fikirləri "Səs" qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev deyib. Ekspert qeyd edib ki, ATƏT-in passivliyinin müxtəlif səbəbləri var. Təşkilat daxilində konsensus prinsipi qərarların qəbulunu çətinləşdirir, böyük dövlətlər arasında geosiyasi qarşıdurmalar isə onun fəaliyyət imkanlarını məhdudlaşdırır. Lakin bunlar humanitar məsuliyyətdən yayınmaq üçün əsas ola bilməz. Mina nə siyasi mövqeyə, nə milliyyətə, nə də yaşa baxır. O, yalnız insan həyatını məhv edir.
Azərbaycan bu gün minatəmizləmə işlərini əsasən öz maliyyə imkanları hesabına həyata keçirir. ANAMA, Müdafiə Nazirliyi, Fövqəladə Hallar Nazirliyi və digər qurumlar böyük fədakarlıq göstərirlər. Bununla belə, problemin miqyası o qədər böyükdür ki, beynəlxalq dəstək artıq seçim deyil, zərurətdir.
"Düşünürəm ki, bu gün Azərbaycan ATƏT-dən bəyanatlar deyil, praktik fəaliyyət gözləyir. Təşkilat üzv dövlətlərin texniki imkanlarını, maliyyə resurslarını və ekspert potensialını səfərbər edərək Azərbaycanda konkret minatəmizləmə layihələrinin icrasına başlamalıdır.
Əgər ATƏT həqiqətən də Cənubi Qafqazda davamlı sülhün tərəfdarıdırsa, bu mövqeyini ilk növbədə mina təhlükəsinin aradan qaldırılmasına verdiyi töhfə ilə sübut etməlidir. Çünki minalardan təmizlənməyən torpaqda nə təhlükəsizlik, nə iqtisadi inkişaf, nə də insanların öz doğma yurdlarına ləyaqətli qayıdışı mümkündür.
Bu gün ATƏT qarşısında seçim var: ya postmünaqişə dövrünün real iştirakçısına çevrilmək, ya da regionda baş verən prosesləri kənardan izləyən passiv təşkilat kimi yadda qalmaq. Azərbaycanın gözləntisi budur ki, humanitar məsuliyyət konkret addımlarla təsdiq olunmalıdır."- deyə, B.Quliyev əlavə edib.
Akif NƏSİRLİ
