Azər Həsrət: "Ermənistan sazişin hələ imzalanmamasını nəzərə alaraq bu addımları atır"
Bloomberg-in təbirincə, avqustun 8-də ABŞ prezidenti Donald Trampın vasitəçiliyi ilə Ermənistan və Azərbaycan iki qonşu arasında on illiklərlə davam edən münaqişəyə son qoymaq məqsədi daşıyan 17 bəndlik bəyannamə imzalayıblar:
"Bunun ardınca isə İran və Ermənistan bir sıra nəqliyyat-logistika sazişləri imzalayıb və yükdaşıma tariflərinə yenidən baxaraq, iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsinə sadiq olduqlarını vurğulayıblar. İki ölkə Araz çayı üzərində ikinci körpünün tikilməsi və mövcud sərhəd terminallarının təkmilləşdirilməsi barədə razılığa gəlib".
Vaşinqtonda imzalanmış bəyannamənin mətni müqavilənin hüquqi qüvvəsinə malik olmasa da, o, hər iki tərəfi bir-birinin suverenliyini və sərhədlərini tanımağa, gələcək ərazi iddialarından imtina etməyə məcbur və onların ümumi sərhədində üçüncü qüvvələrin olmasını qadağan edir.
Vaşinqtonda Azərbaycanla imzalanmış sözügedən bəyannamə fonunda Ermənistan İranla münasibətlərini gücləndirir. Səbəb nədir, bunun 8 avqust sənədi ilə bir əlaqəsi varmı?
Baki-xeber.com-un sualını cavablandıran siyasi şərhçi Azər Həsrət bildirdi ki, bu sənədin hələlik hüquqi qüvvəsi yoxdur: "Yəni tərəflərin parafladığı sülh sazişinin mətni hələ öhdəlik yaratmır. Buna görə də istər Azərbaycan, istərsə də Ermənistan hazırda atacaqları addımlarda sərbəstdirlər. Əlbəttə, bunun bir nəzakət tərəfi də var, bu başqa məsələdir. Amma hüquqi öhdəlik olmadığina görə Ermənistan İranla birlikdə istənilən addımları ata bilər və bu addımlar birbaşa Azərbaycanın suverenliyinə təcavüz deyilsə, biz bir dövlət olaraq ona qarşı gedişlər edə bilmərik. Yəni hüquqi müstəvidə, beynəlxalq öhdəliklər baxımından Azərbaycanın nəsə etməsi mümkün deyil. Ona görə də mən düşünürəm ki, Ermənistan sazişin hələ imzalanmamasını nəzərə alaraq bu addımları atır.
Əlbəttə, Ermənistan İranla normal qonşuluq münasibəti qurmalıdır, qurur və bu munasibətləri davam etdirməkdə maraqlıdır. Bu indi də var, gələcəkdə də olacaq. Biz onlara deyə bilmərik ki, siz İranla münasibətlərinizi dərinləşdirməyin. Sadəcə olaraq, hər bir dövlətin özünun maraqları, mənafeləri var, bu maraq və mənafelər hər şeydən üstündur. Bu baxımdan biz Ermənistana irad tuta bilmərik.
Azərbaycan da, təbii ki, sazişin hələ imzalanmamasını və hüquqi qüvvəyə minməməsini, bundan da dolayı öhdəlik yaratmamasını nəzərə alaraq özünün uyğun bildiyi lazımi addımlari atacaq. Zatən bizə də hec kim o addımları atmağı yasaqlaya bilməyəcək.
Azərbaycan tərəfi buna görə narahat olmamalıdır. Amma eyni zamanda, Ermənistan ilə İran arasındakı münasibətlərin dərinləsməsini nəzərə alaraq dostumuzla düşmənimizi ayırd etməliyik".
Eyni zamanda, saziş hələ rəsmi olaraq qüvvəyə minməsə də, niyyət protokolunun imzalanması o deməkdir ki, tərəflər bu niyyətə doğru, yəni "Tramp marşrutu"nun açılmasına doğru səylərini əsirgəməməlidir. Lakin bir məqamın fərqində olmağa dəyər ki, Ermənistan hökuməti bu layihənin əleyhinə açıq çıxış edən İranla kommunikasiya əlaqələrini dərinləşdirməkdə davam edir. Bu da ona dəlalət edir ki, Ermənistanın ABŞ prezidentinin iştiraki ilə imzaladığı "Tramp marşurutu" layihəsinə sədaqəti sübhə doğurur.
Dəniz NƏSİRLİ
