ABŞ-dan heç nə ala bilməyən Putin daxildə “biz tək deyilik” görüntüsü yaratmaq üçün Çin və İranla saxta “strateji tərəfdaşlıq” nümayiş etdirəcək
Putinin Trampla görüşdən tam əliboş qayıtmasına rəğmən, Rusiya mediasına guya Putinin dəhşətli qələbələrlə qayıtdığı barədə təbliğat aparmaq tapşırıqları verilib. Ancaq fakt budur ki, Putin Trampdan real heç nə ala bilmədi. Hətta o dərəcədə ki, Tramp öz ölkəsində qonaq olan dünyanın "ən qüdrətli" dövlətinin lideri olan Putini nahara belə dəvət etmədi.
Baki-xeber.com-a görə, belə hallarda Rusiya mediasının yaratdığı “qələbə” təəssüratı daha çox daxili auditoriya üçün nəzərdə tutulur.
Putinin Trampdan heç bir real güzəşt və ya konkret nəticə ala bilməməsi faktiki olaraq Moskvanın zəif mövqeyini göstərir. ABŞ-la münasibətlərdə, xüsusilə də Ukrayna məsələsində, sanksiyaların yüngülləşdirilməsində və ya NATO-nun geri çəkilməsində heç bir irəliləyiş əldə olunmadı.
Əksinə, görüşdən sonra yayılan detallardan görünür ki, Tramp Putinə simvolik jestlərlə belə üstünlük vermədi. Məsələn, nahar dəvətinin olmaması diplomatiyada çox ciddi mesajdır. Bu, qarşı tərəfi bərabər tərəfdaş yox, daha çox "zəif mövqedə olan" kimi göstərir. Yəni Rusiya mediasında gedən “Putin güclü qayıtdı” tipli təbliğat daha çox daxili auditoriyanın ruh yüksəkliyini qorumağa yönəlib. Əslində isə görüşdən sonra Kreml tam əliboş qalıb və bu, həm də Moskvanın Qərblə münasibətlərində nə qədər məhdud imkanlara malik olduğunu göstərir.
Gəlin görək, Putinin Trampla görüşündən əliboş qayıtdıqdan sonra daxili siyasətdə hansı addımlara əl ata bilər. Daxili auditoriyanı sakitləşdirmək üçün dərhal boş və əsası olmayan təbliğata əl atıldı.
Kreml artıq mediaya göstəriş verib ki, görüş “böyük diplomatik uğur” kimi təqdim olunsun.
Dövlət mediasında “Putin Qərbi diz çökdürdü”, “Tramp görüşə məcbur qaldı” kimi saxta mesajlar veriləcək. Məqsəd isə rus xalqında “liderimiz güclüdür” inamını qorumaqdır.
“Qələbə görüntüsü” yaratmaq üçün hərbi addımlar da atıla bilər. Ukraynada hansısa lokal hücum əməliyyatları həyata keçirilə bilər ki, görüşün fiaskosunu unutdursun. Rus ordusunun cəbhədə müəyyən taktiki uğuru dərhal “strateji qələbə” kimi təqdim ediləcək. Bu həm daxildə əhval-ruhiyyəni qaldırmaq, həm də Trampa mesaj vermək üçündür ki, “biz hələ də güclüyük”.
Qərbə qarşı sərt ritorika başlaya bilər. Putin çıxışlarında ABŞ və NATO-ya qarşı daha aqressiv dil üslubundan istifadə edəcək. Məqsəd isə daxildəki narazılığı xarici düşmən obrazı ilə boğmaqdır. Bu metod SSRİ dövründən tanışdır: “xalq kasıbdırsa, günah Qərbdədir”.
Bu arada qeyd edək ki, Rusiyada iqtisadi vəziyyət getdikcə pisləşir. Kreml bu uğursuzluğu ört-basdır etmək üçün böyük infrastruktur layihələri, sosial proqramlar elan edə bilər. Amma real maliyyə resursları məhdud olduğuna görə bunlar daha çox “kağız üzərində” qalacaq.
Belə uğursuz görüşlərdən sonra Putin adətən daxildə repressiyaları artırır. Müxalif səs-küyləri, sosial etirazları boğmaq üçün yeni qanunlar və ya həbslər dalğası ola bilər. Məqsəd odur ki, “xalq uğursuzluğu müzakirə etməsin”.
ABŞ-dan heç nə ala bilməyən Putin daxildə “biz tək deyilik” görüntüsü yaratmaq üçün Çin və İranla saxta “strateji tərəfdaşlıq” nümayiş etdirəcək. Amma reallıqda bu münasibətlər Rusiyanı daha çox asılı vəziyyətə salır.
Nəticə olaraq qeyd edək ki, Putin real siyasətdə uduzsa da, daxildə güc nümayiş etdirmək üçün təhlükəli addımlar ata bilər: təbliğatı gücləndirə, zəif müxalifəti susdura və cəbhədə gərginliyi artıra bilər.
Tramp faktiki olaraq heç bir güzəşt etmədi, amma dünya ictimaiyyətinə göstərdi ki, “mən Putinə də meydan oxuya bilirəm”. Bu görüşün baş tutması Tramp üçün diplomatik təcrübə və imic qazanmaq deməkdir.
ABŞ seçicilərinə Tramp göstərdi ki, ölkəni zəif göstərmir. O, Putinə “nahar belə verməmək” kimi simvolik jestlə seçicilərinə “Amerika heç vaxt boyun əymir” mesajını verdi. Bu, xüsusən də respublikaçı elektorat arasında çox müsbət qarşılanır.
Görüşdə balans tamamilə ABŞ-ın tərəfində oldu. Tramp istədiyini aldı - Putinlə danışıqlar apardı, amma qarşı tərəfə heç nə vermədi. Bu da Rusiyanı diplomatik cəhətdən daha zəif göstərdi.
Tramp göstərdi ki, ABŞ, NATO və Avropa müttəfiqləri qarşısında zəifləməyəcək. Tramp Avropaya “biz Rusiyaya təzyiqi davam etdiririk” mesajını verdi. Bu da ABŞ-ın Qərb dünyasındakı liderliyini gücləndirir.
Rusiyanın gözləntilərinin əksinə olaraq, Ukrayna mövzusunda Tramp geri addım atmadı. Bu, həm Kiyevə, həm də Avropa İttifaqına “ABŞ sizin yanınızdadır” mesajıdır.
Ümumi nəticə kimi qeyd etmək olar ki, Tramp bu görüşdə minimumla maksimum qazandı. O, Putinə heç bir real güzəşt etmədən həm daxili siyasətdə xal topladı, həm də beynəlxalq aləmdə ABŞ-ın mövqeyini gücləndirdi. Putin isə əksinə, heç nə əldə etmədən, yalnız daxili təbliğata arxalanmaq məcburiyyətində qaldı.
Akif NƏSİRLİ
