Arzuxan Əlizadə: "Ermənistan Rusiya boyunduruğundan asanlıqla qurtula bilməz, çunki onun iqtisadiyyatının əhəmiyyətli hissəsi Rusiyadan asılıdır"
Martın 3-də Ermənistan parlamentinin Avropaya inteqrasiya komitəsi Ermənistanın Aİ-yə daxil olması prosesinin başlanmasına dair qanun layihəsinin ikinci oxunuşunu təxirə salıb. Məlumata görə, layihə parlamentin martın 25-də keçiriləcək iclasının gündəliyinə salına bilər.
Ermənistan parlamentinin spikeri Alen Simonyan parlamentdə jurnalistlərə açıqlamasında Avropa İttifaqına qoşulma prosesinin başlanması ilə bağlı qanun layihəsinin qəbulunun təxirə salınmasının dünyada baş verən geosiyasi vəziyyətlə bağlı olmadığını bildirib.
Simonyanın sözlərinə görə, təxirə salınmanın səbəbi texnikidir. Eyni zamanda, onun sözlərinə görə, qanun layihəsinin qəbulu hələlik səsvermədən başqa konkret addımları nəzərdə tutmur.
Simonyan onu da qeyd edib ki, hər şey o qədər sürətlə inkişaf edir ki, yaxın günlərdə çox maraqlı hadisələr baş verə bilər: "Ümumiyyətlə, müzakirə etdiyimiz mövzu ətrafında çoxlu xəbərlər və bəzi dəyişikliklər ola bilər, məsələn, Azərbaycana cavabımız bu həftə ərzində ola bilər”.
Blokadanın götürülməsi barədə danışan parlament spikeri deyib: “Biz həmişə deyirik ki, keçid məntəqələri qurmağa, yolları açmağa hazırıq. Bu, heç vaxt dayanmayan bir prosesdir. Baş nazir bu həftə bu məqamlarla bağlı əlavə açıqlama və ya şərh verə bilər”.
Simonyan nəyi nəzərdə tutur, Ermənistanda nə baş verir?
“Bakı-Xəbər” qəzetinin sualını cavablandıran deputat, AMİP sədri Arzuxan Əlizadə bildirdi ki, əslində Ermənistanın sərgilədiyi bu mövqedə təəccüblü və yeni heç nə yoxdur: "Bunu ermənilərin növbəti gedişləri kimi qəbul etmək olar. Paşinyan hakimiyyətə gətiriləndə üzərinə öhdəliklər götürub. O öhdəliklərdən biri də Rusiyanı Ermənistana təsir imkanlarından məhrum etmək və onun yerini Paşinyanı hakimiyyətə gətirən Qərb dairələrinə təqdim etməkdən ibarətdir. Buna görə də Paşinyan komandası Avropaya inteqrasiya məsələsini vaxtaşırı gündəmə gətirir, hətta Avropa İttifaqına daxil olmaq barədə qanun layihəsi də hazırlanıb. Bu, Qərb dairələrinə mesajdır ki, davam edirik, geri çəkilməmişik, bu siyasət davamlı olacaq. Amma Ermənistanı bundan cəkindirən çox ciddi faktorlar var. Bu faktorlardan birincisi də Rusiyanın mövqeyidir. Rusiya rəsmiləri bir neçə dəfə yumşaq mövqelə Ermənistanı başa salmağa çalışıblar ki, Ermənistan eyni zamanda Avrasiya İqtisadi İttifaqında və Avropa İttifaqında ola bilməz - bir-birinə tamamilə zidd iki qurumda bir dövlətin təmsilçiliyi mümkün deyil. Ermənistan, eyni zamanda, KTMT-də qalmaqla NATO-ya inteqrasiya edə bilməz. Ermənistan Rusiya boyunduruğundan asanlıqla qurtula bilməz. Çünki onun iqtisadiyyatının əhəmiyyətli hissəsi Rusiyadan asılıdır. Ermənistan hələ də Rusiyanın forpostu olaraq qalmaqdadır. Ermənistanın Gümrü rayonunda Rusiyanın 6 min nəfərlik kontingentini əhatə edən 102-ci hərbi bazası var. Ermənistanın İran və Türkiyə ilə sərhədlərini rus sərhədçiləri qoruyur, baxmayaraq ki, Zvartnos hava limanından və İranla sərhəd-keçid məntəqəsindən rus sərhədçiləri çıxarılıb. Metsamor AES ruslar tərəfindən idarə edilir və orada da "təhlükəsizlik təyinatı" adı altında müəyyən hərbi kontingent fəaliyyət göstərir. Bundan əlavə, Ermənistanda Rusiyanın üfüqarxası radar sistemləri var ki, orada da müəyyən qədər rus hərbi kontingent saxlanılır. Bütün bunların kontekstində Ermənistan hansısa bir qanun qəbul etməklə Aİ-yə inteqrasiya məsələsini yekunlaşdıra bilməz. Özləri də bunu çox gözəl anlayırlar. Amma yenə də erməni gedişləri edilir. Konkret olaraq Alen Simonyanın fikirlərində də əsəs xətt ondan ibarətdir ki, onlar mövcud reallıqları dəyərləndirirlər, regionda dəngələrin dəyişə biləcəyinə ümid edərək gözləmə mövqeyi tuturlar. Düşünürlər ki, dünyada baş verən geosiyasi dəyişikliklərdən Ermənistan iqtidarı dividendlər əldə edə bilər. Ermənilərə havadarlıq edən qüvvələrin regionda güclənməyini gözləyirlər. Amma bu artıq mümkün deyil, regionun güc və söz sahibi artıq var. Bu, Azərbaycan-Türkiyə tandemidir. Ermənilərə havadarliq edən regiondankənar qüvvələr heç vaxt Cənubi Qafqazda ciddi təsir imkanlarına sahib ola bilməyəcəklər. Ermənistan bunun fərqində olmalıdir. Amma yenə özlərinə uyğun olan fursət gözləyirlər. Amma bu bas verməyəcək. Necə ki, 30 il ərzində "hər şeyin yaxşı olacağına" ümid edirdilər, amma nəticə indi göz önündədir. İndi də istər kommunikasiya xətlərinin açılmaşı ilə bağlı, istərsə də Ermənistanın təslim olan tərəf kimi üzərinə götürdüyü öhdəliklərin yerinə yetirilməsi mütləqdir. Bundan yayınaraq beynəlxalq ictimaiyyəti çaşdırmaqla nəyəsə nail olmaq mümkün deyil. Əksinə, hər ötən gün Ermənistanın zərərinə işləyir, onlar məsələni uzatmaqla özlərinə daha dərin quyu qazır. Çünki Azərbaycan və Türkiyə ilə razılaşdırılmadan bu regionda heç bir addım atıla bilməz.
Digər tərəfdən, Ermənistanın sərhədləri öz siyasəti üzündən elə qapadılıb ki, o, Gürcüstan və Rusiya üzərindən Avropaya çıxa biləcək Yuxarı Lars keçid məntəqəsinin ümidinə qalıb. O da qış aylarında bağlanır. Bir də sanksiyalar altında olan ermənilərin dostu və qardaşı İrana ümid var ki, onlar da özləri Avropaya çıxa bilmirlər.
Regiondan kənar havadarlar isə nə Ermənistana operativ şəkildə əl uzada, nə də onu Rusiyanın boyunduruğundan tezliklə çıxara bilərlər. Ermənistan bunun fərqində olmalıdır və şəraitə adekvat addımlar atmalıdır".
Dəniz NƏSİRLİ
