Dünyada yaşanan mövcud geosiyasi dəyişikliklər bir çox ölkələrə təsirsiz ötüşməyəcək. Amma onlardan bəzilərinin olduqca zəif durumda olması bu dəyişikliklərdən daha çox təsirlənəcəklərini göstərir. Məsələn, Ermənistan belə dəyişikliklərə olduqca həssas hesab olunur. Elə bu səbəbdəndir ki, Ermənistan hakimiyyəti özünə yeni sığınacaq axtarır. Baş nazir Nikol Paşinyanın ABŞ, Almaniya və Fransaya səfərləri də məhz bu niyyətə xidmət edir.
Hazırda görünən odur ki, Paşinyan ABŞ tərəfindən rədd olunur. Erməni siyasi şərhçi Avetis Babacanyan bunu təsadüf hesab etmir. O vurğulayır ki, ABŞ-da iqtidarın və siyasətin kökündən dəyişməsindən sonra Nikol Paşinyan ABŞ-dan dəstək ala bilməyəcəyini anlayır, üstəlik, Rusiya ilə münasibətləri də korlayıb, indi onun yeganə ümidi köhnə liberal faşist elitaların liderlik missiyasını öz üzərinə götürdüyü Avropadır. O bildirib ki, Paşinyanın Münhenə səfəri, parlamentin Xarici Əlaqələr Komitəsinin sədri Sarkis Xandanyanın isə Ukraynada görünməsi və Ali Radanın sədri Ruslan Stefançuka “cəsarətli fəaliyyətinə” görə dəstək verməsi sübut edir ki, Paşinyan indi antiamerikan olacaq: “Avropada “Antiamerika ittifaqı”na ehtiyac ABŞ-ın vitse-prezidenti Vensin Münhendəki məşhur çıxışından sonra yarandı. O, açıq şəkildə dedi ki, Avropa ölkələrinin hökumətləri demokratiyadan uzaqlaşıb, demokratiya haqqında yanlış təsəvvür yaradıb; demokratiyadan danışırlar, amma reallıqda diktatordurlar; antifeministlər təqib edilir, Britaniyada namaz qılmaq artıq insanların qınandığı cinayətə bərabər tutulur. Bütün bunlar demokratiyadan danışaraq, müxtəlif qanunsuz üsullarla seçkilərin nəticələrini ləğv edən, vətəndaşların səsverməsini təhrif edən Ermənistanın indiki avtoritar administrasiyasına da aiddir. Amma məsələ ondadır ki, avropalıların antiamerikan ittifaqı real ola bilməz. Əksər Avropa ölkələri öz təhlükəsizliyini və iqtisadi imkanlarını Amerikanın gücü və dəstəyi ilə təmin edirsə, avropalılar nə qədər birləşsə də, Rusiyaya qarşı mübarizə apara bilməzlər”. Məhz belə durum Paşinyanı çıxılmaz vəziyyət salıb. Əslində, o, Avropada da istədiyi dəstəyi əldə edə bilmir. “Past” qəzeti yazır ki, hətta Avropadakı erməni diasporu da Paşinyandan imtin edir. Nəşr vurğulayır ki, bu səbəbdən Nikol Paşinyan Almaniyadakı səfir Viktor Yengibaryanı geri çağıra bilər. Buna səbəb kimi Münhendə təşkil olunan görüşdə diaspor nümayəndələrinin demək olar ki, iştirak etməməsi göstərilir. Baş nazir Viktor Yengibaryanın görüşü düzgün təşkil edə bilməməsindən son dərəcə narazı qalıb. Nəşr qeyd edir ki, əgər Paşinyanın ABŞ-da erməni icması ilə görüşü sadəcə uğursuz olubsa, Münhendə bu, “biabırçı” vəziyyətlə yadda qalıb.
Qəzet Ermənistan-Almaniya Mərkəzi Şurasının rəhbəri Conatan Şpanqenberqin iclasda ÜAK yeparxiyasının, 16 kilsə ittifaqının, Erməni-Alman Şurasının və digər iri icma təşkilatlarının nümayəndələrinin iştirak etmədiyi barədə bəyanatına əsaslanır. Üstəlik, Münhen Erməni İttifaqının yeni seçilmiş rəhbərliyinin bir nümayəndəsi istisna olmaqla, qonaqlar arasında az-çox tanınmış heç kim görünməyib.
Paşinyan mövcud vəziyyətdən son dərəcə narazı idi və səfiri görüşü lazımi səviyyədə təşkil edə bilmədiyinə görə kəskin tənqid atəşinə tutub. Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyindəki mənbə “Past” qəzetinə bildirib ki, Yengibaryanın geri çağırılması məsələsinə həqiqətən də baxılır. Xatırladaq ki, fevralın 14-dən 16-dək Nikol Paşinyan Almaniyada olub və orada Münhen Təhlükəsizlik Konfransında iştirak edib. Belə vəziyyətdə Paşinyan Rusiya ilə münasibətləri də düzəltməyə can atmağa başlayıb. Ermənistanın “İravnuk” nəşri yazır ki, Nikol Paşinyan xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan vasitəsilə Rusiya rəhbərliyi ilə əlaqə saxlamağa və müəyyən mesajlar göndərməyə çalışır: “Hakimiyyət daxilində nə dəyişib? Məlumatlı mənbələr onunla izah edirlər ki, problem var, bu, ruslarla amerikalılar arasında intensiv danışıqlar başlamazdan əvvəl Ermənistan hakimiyyətinin ən azı rəsmi Moskvaya loyal olduğunu göstərməkdir. Lakin Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Səudiyyə Ərəbistanında, amerikalılarla danışıqlarla məşğul olduğundan məsələ diplomatik kanallarla həll olunmur.
Ona görə də Nikol Paşinyanın bəzi məsələləri Rusiyadakı erməni maqnatları vasitəsilə həll etməkdən başqa çarəsi yoxdur və onu Kreml qarşısında “Ladimir Ladimiriç, mən daha bunu etməyəcəyəm” kimi fikirlər səsləndirməyə vadar edir. Məhz buna görə iqtidar deputatları da bir-birinin ardınca təkid edirlər ki, Avropa İttifaqına üzvlük prosesinin başlanması layihəsinin lehinə səs vermək hakim gücün Ermənistanı Aİ üzvlüyünə aparmağa hazır olması demək deyil”. Ermənistan Respublikaçılar Partiyasının üzvü David Sirunyan qeyd edir ki, ölkəsi son geosiyasi dəyişikliklər fonund həqiqətən də çətin durumdadır: “ABŞ-ın yeni administrasiyası ilə Avropa arasında hər hansı bir gərginlik olmaya bilməzdi, çünki bu, ABŞ tarixində iki fərqli administrasiya arasında yanaşmalarda ən dramatik dəyişiklik idi”. Onun sözlərıinə görə, Bayden administrasiyası daha liberal siyasət yürüdür, məsələlərə daha qlobal yanaşdırdı və xarici problemləri özününkü kimi qəbul edirdi: “Əvvəlki administrasiyanın Ukraynaya yardımı artırmasını və Ukraynanı dəstəkləmək üçün Avropaya dəstəyini artırmasını bununla izah edə bilərik. Tramp administrasiyası bütün bunların əksidir”. Sirinyan bildirib ki, ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens sosial şəbəkələrdə çox aktivdir, lakin Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyanla görüşü barədə heç bir məlumat dərc etməyib: “Bütün bunları sübut edən yeganə media faylı telefonla çəkilmiş bir fotoşəkildir. Bu, artıq xaricdə Paşinyana olan münasibəti göstərir. Həmin görüşü uzun müddət təşkil etməyə çalışıblar, bu, Paşinyanın Vaşinqtonda görüşdüyü sektalar tərəfindən dəstəklənib və nəticədə maksimum 10 dəqiqə davam edən şəxsi söhbət olub. Paşinyan ilk dəfə deyil ki, yalan danışır. Paşinyanın, xarici qüvvələr bir yana qalsın, daxildə də dəstəyi yoxdur”.
Tahir TAĞIYEV
