Bazar günü günü, 22 noyabr 2026
     

Tramp Şimali Koreyanın "nazı ilə oynayır" - ortada yeni plan olmasa, Cənubi Koreya kənara atılmaz...

Image


ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu ilin payızında Şimali Koreya lideri Kim Çen Inla görüşərək, Pxenyanın nüvə proqramı ilə bağlı danışıqları yenidən başlatmaq istəyir. The Wall Street Journal-ın məlumatına görə, görüşün noyabrda Çinin Şençjen şəhərində keçiriləcək APEC (Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı) sammiti çərçivəsində baş tutması nəzərdən keçirilir.

Tramp Kim Çen Inla münasibətlərinin yaxşı olduğunu bildirərək, Cənubi Koreya ilə birgə hərbi təlimlərin azaldılması barədə də qərar verib. Daha sonra o, bu qərarın Seulun Hörmüz boğazının açılması əməliyyatlarında iştirakdan imtina etməsi ilə əlaqəli olduğunu açıqlayıb.

Tramp və Kim Çen In indiyədək üç dəfə görüşüblər. 2018-ci ildə Sinqapurda keçirilən ilk görüşdə Şimali Koreyanın nüvə proqramı üzrə yol xəritəsi razılaşdırılıb. 2019-cu ildə Hanoy görüşündə isə Pxenyanın nüvə proqramından tam imtina etməməsi səbəbindən danışıqlar nəticəsiz qalıb. Həmin il iki lider Koreya yarımadasının demilitarizasiya olunmuş zonasında da görüşüblər, lakin bu görüş də denuklearizasiya məsələsində konkret nəticə verməyib.

Trampın Cənubi Koreya ilə birgə hərbi təlimləri azaltması və eyni zamanda Kim Çen Inla yeni görüşə can atması fonunda ABŞ prezidentinin Şimali Koreyaya qarşı bu qədər yumşaq və güzəştli siyasət yürütməsinin əsas məqsədi nədir? Tramp Kim Çen Inın “nazı ilə oynamaqla” həqiqətən nüvə danışıqlarını bərpa etməyə çalışır, yoxsa burada Cənubi Koreyanı İran məsələsində Vaşinqtonun mövqeyinə uyğunlaşdırmaq və Şərqi Asiyada ABŞ-ın daha geniş strateji maraqlarını təmin etmək məqsədi də var?

Xaqani Cəfərli: "Kim Çen In nüvə məsələsində güzəştə getməz və heç bir zaman da getməyəcək"

Dünyanın gələcəyi - Xaqani Cəfərli yazır

Politoloq Xaqani Cəfərli ABŞ Prezidenti Donald Trampın Şimali Koreya lideri Kim Çen Inla yenidən görüşmək istəyini “Bakı-Xəbər” qəzetinə şərh edərkən bildirib ki, Tramp siyasi problemlərin həllində şəxsi münasibətlər faktoruna xüsusi önəm verir. Onun fikrincə, ABŞ prezidenti liderlər arasında yaxşı münasibətlərin dövlətlərarası əlaqələrə müsbət təsir göstərə biləcəyinə inanır və Şimali Koreya ilə bağlı siyasətində də məhz bu yanaşmadan çıxış edir.

Politoloqun sözlərinə görə, Tramp hələ ilk prezidentliyi dövründə Kim Çen Inla birbaşa görüşlər keçirərək, uzun müddət davam edən gərginliyi müəyyən qədər yumşaltmağa nail olmuşdu. 2018-ci ildə Sinqapurda başlayan bu proses ABŞ və Şimali Koreya liderlərinin tarixdə ilk dəfə üz-üzə görüşməsi baxımından mühüm hadisə sayılsa da, son nəticədə Pxenyanın nüvə proqramı ilə bağlı əsaslı razılaşma əldə edilmədi.

Xaqani Cəfərli hesab edir ki, liderlər arasında şəxsi münasibətlər diplomatik proses üçün mühüm vasitə ola bilər, lakin dövlətlərin fundamental maraqlarını əvəz edə bilməz.

“Əlbəttə, siyasi liderlər arasında yaxşı münasibətlər dövlətlər arasında münasibətlərə müsbət təsir edir. Ancaq həlledici amil ola bilmir. Həlledici amil dövlətlərin maraqları ilə bağlıdır”, – deyə politoloq vurğulayıb.

Ekspertin fikrincə, bu baxımdan Trampın Kim Çen Inla münasibətləri qorumaq məqsədilə Cənubi Koreya ilə birgə hərbi təlimləri azaltması gözlənilən nəticəni verməyə bilər. Çünki Şimali Koreyanın nüvə silahına münasibəti, şəxsi münasibətlərdən daha çox, ölkənin təhlükəsizlik strategiyası və rejimin özünü qoruma siyasəti ilə bağlıdır.

Politoloq hesab edir ki, Pxenyan nüvə arsenalını ABŞ və digər xarici qüvvələr qarşısında əsas çəkindirmə vasitəsi kimi görür. Bu səbəbdən Kim Çen Inın nüvə proqramından imtina etməsi ehtimalı olduqca aşağıdır.

“Kim Çen In nüvə məsələsində güzəştə getməz və heç bir zaman da getməyəcək. Xüsusilə indiki zamanda Şimali Koreya rəhbərliyinin güzəştə gedə biləcəyini düşünmək çox böyük səhv olar”, – deyə Xaqani Cəfərli bildirib.

Onun sözlərinə görə, Şimali Koreyanın son illərdə nüvə və raket imkanlarını inkişaf etdirməsi də Pxenyanın bu məsələdə geri addım atmaq niyyətində olmadığını göstərir. Bu səbəbdən Trampın əsas məqsədi tam denuklearizasiya əvəzinə Şimali Koreyanın nüvə proqramının məhdudlaşdırılması, raket sınaqlarının dayandırılması və ya müəyyən etimad tədbirlərinin həyata keçirilməsi kimi daha real nəticələr əldə etmək ola bilər.

Politoloq Trampın Cənubi Koreya ilə birgə hərbi təlimlərin azaldılması qərarında İran amilinin də mühüm rol oynadığını düşünür. Onun fikrincə, Vaşinqtonun İranla qarşıdurması fonunda ABŞ müttəfiqlərindən daha böyük siyasi və hərbi dəstək gözləyirdi. Lakin Cənubi Koreyanın İran məsələsində ABŞ-la eyni mövqedən çıxış etməməsi Tramp administrasiyasının narazılığına səbəb olub.

“İrana qarşı əməliyyatda Avropa ölkələri kimi Cənubi Koreya da ABŞ-la birgə hərəkət etməkdən çəkindi. Bu isə Trampın qəzəbinə səbəb olub. Etiraf etmək lazımdır ki, Tramp bu məsələdə haqlıdır. Avropa ölkələri kimi Cənubi Koreya da ABŞ-ın təhlükəsizlik çətirinin altında olmaq istəyir, ancaq ABŞ-la birgə hərəkət etmək istəmir”, – deyə ekspert qeyd edib.

Xaqani Cəfərli hesab edir ki, burada Trampın əsas narazılığı, müttəfiqlərin ABŞ-ın təhlükəsizlik imkanlarından faydalanmasına baxmayaraq, Vaşinqtonun üzləşdiyi hərbi və siyasi riskləri bölüşməkdən çəkinməsindəndir. Bu yanaşma Trampın “yükün müttəfiqlər tərəfindən daha çox paylaşılması” tələbi ilə də uyğunlaşır.

Ekspertin fikrincə, Cənubi Koreya üçün də vəziyyət kifayət qədər mürəkkəbdir. Seul bir tərəfdən ABŞ-ın hərbi-siyasi dəstəyinə və təhlükəsizlik təminatlarına ehtiyac duyur, digər tərəfdən isə İran kimi uzaq coğrafiyada baş verən münaqişəyə birbaşa cəlb olunmaq istəmir. Çünki bu, Cənubi Koreyanın öz təhlükəsizlik resurslarının bölüşdürülməsinə və Şimali Koreya qarşısında potensial risklərin artmasına səbəb ola bilər.

Politoloq hesab edir ki, məhz bu ziddiyyət ABŞ-Cənubi Koreya münasibətlərində müəyyən gərginlik yarada bilər. Lakin bunun strateji müttəfiqliyin pozulmasına gətirib çıxaracağını düşünmək doğru olmaz. Çünki Şimali Koreya faktoru Vaşinqton və Seul arasında təhlükəsizlik əməkdaşlığını zəruri edən əsas amillərdən biridir.

Xaqani Cəfərli vurğulayıb ki, Trampın Kim Çen Inla münasibətləri yaxşılaşdırmaq cəhdi də bu geniş strategiyanın bir hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər. ABŞ prezidenti bir tərəfdən Pxenyanla birbaşa dialoq imkanını saxlamaq, digər tərəfdən isə Şərqi Asiyada yeni hərbi gərginliyin yaranmasının qarşısını almaq istəyir.

Bununla belə, politoloq hesab edir ki, Trampın Kim Çen Inla şəxsi münasibətlərinə həddindən artıq ümid bağlaması düzgün olmaz. Çünki Şimali Koreyanın nüvə siyasətini müəyyən edən əsas faktor liderlər arasındakı şəxsi münasibətlər deyil, ölkənin təhlükəsizlik və geosiyasi maraqlarıdır.

“Bütün bunlara görə, İsrail ABŞ-ın ən üstün münasibət bəslədiyi müttəfiqidir. Vaşinqton özünün əsas təhlükəsizlik tərəfdaşlarından daha çox konkret strateji nəticələr və dəstək gözləyir. Bu baxımdan, Trampın həm Şimali Koreya, həm Cənubi Koreya, həm də digər müttəfiqlərlə bağlı addımlarını yalnız şəxsi münasibətlər çərçivəsində deyil, ABŞ-ın qlobal strategiyası və maraqları kontekstində qiymətləndirmək lazımdır”, – deyə Xaqani Cəfərli bildirib.

Akif NƏSİRLİ




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ