Avqustun 16-da BMT Təhlükəsizlik Şurası ermənilərin yaşadığı Azərbaycanın Qarabağ bölgəsini Ermənistanla birləşdirən Laçın-Xankəndi yolunun guya “bağlanmasından” sonra yaranmış “humanitar böhran”ın müzakirəsi üçün iclas keçirdi. Ermənilər bu iclasdan çox şey gözləsələr də, istəkləri gözlərində qaldı, bu dəfə də əliboş qayıtdılar. Əvvəlcədən deyək ki, bu iclasda heç bir sənəd qəbul olunmadı və bu da, şübhəsiz, Azərbaycan diplomatiyasının qələbəsidir.
BMT-də Qarabağ məsələsi müzakirə olundu, iclas yekunlaşdı, heç bir qətnamə, qərar, bəyanat qəbul edilmədi, heç bir açıqlama verilmədi. Amma məsələnin bu cür yekunlaşması, təbii, Ermənistan diplomatiyasının məğlubiyyətidir. Gərək bunu əvvəldən nəzərə alaydılar və bu absurd məsələni BMT Təhlükəsizlik Şurasına çıxarmayaydılar. Amma məsələnin bu cür sonlanmasından belə qənaətə gəlmək olarmı ki, BMT bütün dünyaya, o cümlədən də Ermənistana mesaj verdi ki, müharibədən sonra Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşmasını hansısa beynəlxalq müstəvilərdə, beynəlxalq təşkilatların kabinetlərində, dəhlizlərində axtarmağa dəyməz, müharibədən sonrakı qalan məsələləri ərazidə, sahənin üstündə iki dövlətin nümayəndələri vasitəçilərin köməyi ilə müzakirə və həll etməlidir?
BMT-də məsələlərin belə yekunlaşması dünyaya belə bir mesajın verilməsi üçün əsas sayıla bilərmi? Yəni ermənilər, ora-bura vurnuxmayın, məsələni yerində həll edin?
“Erməni separatçılarının son ümidlərinin də məhv olduğu, yoxa çıxdığı bir iclas oldu”
Məsələ ilə basğlı “Alyans” strateji araşdırmalar mərkəzinin rəhbəri Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə şərhində “BMT Təhlükəsizlik Şurasının ermənilərin təşəbbüsü ilə keçirilən iclası dünyadakı mövcud reallığı bir daha ortaya qoydu. O reallığı ki, ermənilər təkidlə anlamaq, qəbul etmək istəmirdilər və müxtəlif beynəlxalq təşkilatlara, nüfuzlu dövlətlərə məktublar göndərməkdən, müraciətlər etməkdən yorulmurdular. BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında həm Təhlükəszlik Şurasının daimi üzvlərinin, həm də daimi olmayan üzvlərinin mövqeləri açıq şəkildə ortaya qoyuldu. Burdan da göründü ki, ermənilərin hər hansı ciddi sənəd qəbul etdirmək cəhdləri tamamilə əsassızdır, tamamilə reallıqlardan uzaqdır. İclasda çıxış edən əksər dövlətlər Ağdam-Xankəndi yolundan istifadənin zəruriliyini qeyd etdilər”-deyə bildirdi.
A.Səmədovun sözlərinə görə, bu çıxışlar göstərdi ki, ermənilər artıq haray-həşir qoparmaqla dünyanın çaşdıra bilmirlər, şoular yaratmaqla, şoular quraşdırmaqla həqiqətləri təhrif edə bilmirlər. A.Səmədovun fikrincə, Fransanın, Yaponyanın və bir sıra başqa dövlətlərin nümayəndələrinin çıxışları göstərdi ki, hələ ki, bu təbliğatın təsiri altında olanlar var: “Ancaq bütövlükdə götürəndə hamı gördü ki, dünya artıq həqiqətləri bilir. Dünya anlayır ki, ermənilər humanitar məsələləri siyasiləşdirirlər, humanitar məsələləri böyütməklə özlərinin siyasi məqsədlərinə nail olmağa çalışırlar. Demək olar ki, iclasda çıxış edən əksər nümayəndələr hümanitar məsələlərin siyasiləşdirilməsinin yolverilməz olduğunu xüsusi qeyd etdilər. İkinci mühüm məqam, şübhəsiz ki, Ağdam-Xankəndi yolunun açılması və bu yoldan istifadə olunması ilə bağlı səslənən təkliflər idi ki, bu da təbii, ermənilər üçün tamamilə gözlənilməz oldu. 16 avqust iclası göstərdi ki, artıq nəinki ciddi bir qətnamənin qəbul olunması, hətta Təhlükəsizlik Şurası rəhbərliyinin bəyanat verməsi ehtimalı da sıfıra yaxındır. Hər hansı bir müraciət qəbul olunsaydı, şübhəsiz ki, ermənilər bunu da çox böyük uğur sayardılar, ancaq buna da heç bir ehtimal yoxdur. Azərbaycanın BMT yanındakı daimi nümayəndəsinin çıxışı çox hərtərəfli oldu, çox inandırıcı oldu və ermənilərin, Ermənistan xarici işlər nazirinin gətirdiyi “arqumentlər” nünayəndəmiz tərəfindən darmadağın olundu. Həm ABŞ-ın daimi nümayəndəsinin, həm Rusiyanın təmsilçisinin tutduqları mövqe, təbiidir ki, ermənilərin qətiyyən gözləmədikləri bir mövqe idi. Bu çıxışlardan artıq onlar anladılar ki, dekabrda keçirilən müzakirələrdə heç bir nəticə olmadığı kimi, bu müzakirələr də nəticəsiz qalacaq və Qarabağda yaşayan ermənilərin reallıqları qəbul etmək, Azərbaycana reinteqrasiya olunmaqdan başqa heç bir yolu yoxdur. Bu səbəbdən, hesab edirəm ki, Ermənistanın BMT Təhlükəsizlik Şurasında bu məsələni qaldırması daha çox Azərbaycanın xeyrinə oldu, maraqlarına cavab verdi. Bundan sonra daha qəti, daha çevik addımlar atılmalıdır və Ermənistanı sülhə məcbur etmək, onu sülh sazişini imzalamağa vadar etmək istiqamətində daha qəti addımlar atılmalıdır. Artıq dünya da çox şeyi anlayır, çox şeyi başa düşür və ən əsası həqiqətləri ermənilərin üzünə deməkdən çəkinmirlər. Burada nə erməni lobbisi, nə ermənipərəst dövlətlər yardıma gələ bilir, gözlənilən köməyi göstərə bilirlər. TŞ-nin iclası erməni separatçılarının son ümidlərinin də məhv olduğu, yoxa çıxdığı bir iclas oldu və hesab edirəm ki, bu tarixi iclas ermənilərin yaddaşından hələ uzun müddət çıxmayacaq”.
İradə SARIYEVA
