Dünya tarixinin son yüzilliyində hamı tərəfindən böyük siyasətçi, dövlət xadimi kimi qəbul edilən, dəyərləndirilən xeyli tarixi şəxsiyyət sadalamaq mümkündür.
Mustafa Kamal Atatürk, Franklin Delano Ruzvelt, Mahatma Qandi, Uinston Çerçil, Şarl De-Qoll, Marqaret Tetçer, Helmut Koll, Heydər Əliyev kimi dövlət adamları, nəhəng siyasətçilər təkcə öz xalqlarının taleyində mühüm rol oynamaqla kifayətlənməmiş, dünya tarixinin gedişinə də ciddi təsir göstərə bilmişlər. Ulu Öndər Heydər Əliyevi digər böyük dövlət xadimlərindən fərqləndirən əsas cəhət onun əyalətdən yüksələrək dünyanın ən böyük dövlətlərindən olan Sovetlər İttifaqının liderlərindən birinə çevrilməsi ilə yanaşı, tarixə öz xalqının və dövlətinin Xilaskarı kimi düşməsidir. Bu ilahi missiya dünyada çox nadir dövlət xadimlərinə qismət olub. Xalqının və dövlətinin xilaskarı olmaq bir böyük siyasi xadim kimi Heydər Əliyevin ən böyük xoşbəxtliyidir. Onunla bir dövrdə yaşamaq, onu müşahidə etmək, ondan öyrənmək imkanına malik olmaq isə indiki siyasətçilər nəslinin taleyinə düşən ən böyük şans, ən böyük uğurdur.
Ulu Öndər Heydər Əliyev 1993-cü ilin iyun günlərində, Azərbaycanın ağır böhran vəziyyətində olduğu dövrdə o zamankı hakimiyyətin xahişi ilə Naxçıvandan Bakıya gəldi. Bu elə bil məqam idi ki, Gəncədə qiyam qaldıran Sürət Hüseynov artıq qələbəsini bayram edir və mətbuat konfransında hakimiyyətə gedən yolunun açıq olduğunu iddia edərək-“artıq mənim qarşımda heç kim dayana bilməz” - bəyanatını verirdi.
Bu elə bir zaman idi ki, hakimiyyəti saxlamaq ümidini itirən AXC-Müsavat iqtidarı yalnız canını qoruyub xilas olmaq barədə düşünürdü. Onların davranışlarını, dalbadal istefa verərək kənara çəkilməsini müşahidə edən xalqımız vəziyyətin düzələcəyinə olan ümidlərini tamamilə itirmək üzrə idi. Məhz belə çətin məqamda ulu öndər Heydər Əliyev hakimiyyətin bütün məsuliyyətini öz üzərinə götürmək məcburiyyətində qaldı. Əvvəlcə Lənkəranda qiyam qaldıraraq diviziyanı ələ keçirən Əlikram Hümbətov zərərsizləşdirildi və qaçıb gizlənmək məcburiyyətində qaldı. Sonra 1994-cü ilin oktyabr və 1995-ci ilin mart dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısı alındı. Çoxsaylı silahlı dəstələr tərksilah edildi. Nizami Ordu yaradılması istiqamətində ciddi addımlar atıldı. 1994-cü ili əvvəllərində qazanılan hərbi uğurlar Ermənistanı atəşkəs sazişi imzalamağa məcbur etdi. Qarabağ münaqişəsinin həllinə nail olmaq üçün ağır diplomatik mübarizə başladı.
1994-cü ilin sentyabrında imzalanan “əsrin kontraktı” Azərbaycanın və bölgənin taleyində həlledici amilə çevrildi, sonrakı diplomatik və hərbi qələbələrimizin əsasını, özülünü qoymuş oldu. Məhz bu özül üzərində sonrakı illərdə Azərbaycan yüksəlişə keçdi, bölgənin və dünyanın nüfuzlu dövlətlərindən birinə çevrildi. Ulu öndərin yaratdığı baza İkinci Qarabağ müharibəsində tariximizin ən böyük qələbəsini qazanmağa imkan verdi. Ali Baş komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Ordusu böyük Heydər Əliyevin xəyallarını getçəkliyə çevirdi, erməni ordusunu darmadağın edərək, işğal altında olan torpaqlarımızı azad etməyə nail oldu. Bu möhtəşəm qələbə barədə xəbəri böyük xilaskara çatdırmaq üçün prezident İlham Əliyev Fəxri Xiyabana gəldi və “xoşbəxtəm ki, ata vəsiyyətini yerinə yetirdim”-dedi.
Azərbaycan dövləti bundan sonra da çox böyük qələbələrə və uğurlara imza atacaq. Bu torpaqda yaşayan insanlar qazanılan uğurların bünövrəsini qoyan Ulu öndər Heydər Əliyevin xidmətlərini daim xatırlayacaq və onun xatirəsi önündə hörmətlə baş əyəcəklər.
Abutalıb Səmədov
