Davos Forumunda iştirak edən Azərbaycana və İlham Əliyevə xüsusi rəğbət müşahidə edildi. Dövlət başçısı artıq 15-ci dəfədir Davos Forumunda iştirak edir. Təsadüfi deyil ki, Prezident İlham Əliyevin Davos Forumunda iştirakı hər zaman çoxsaylı yüksək səviyyəli görüşlərlə yadda qalır. Budəfəki forum da istinsa olmadı. Bu görüşlərin təşəbbüskarları bir qayda olaraq qarşı tərəf olur.
Bu, bir tərəfdən İlham Əliyevin şəxsiyyətinə marağın və rəğbətin göstəricisidir. Digər tərəfdən də ölkəmizdə xarici investisiyalar üçün yaradılmış münbit şəraitin bariz sübutudur. Azərbaycanın iqtisadi tərəfdaşlarının sayının artması da bunun göstəricisidir.
Davos Forumunda dünyanın aparıcı daşınma və logistika şirkətləri də təmsil olunurlar. Bu iri şirkətlərin nümayəndələrinin xüsusi vurğuladığı məqam ondan ibarətdir ki, Ukraynada davam edən müharibə səbəbindən dünya ticarət sistemi nəqliyyat və logistika baxımından ciddi problemlərlə üz-üzədir. Bu xüsusda Azərbaycandan keçən və ölkəmizin illər boyu təşviq etdiyi Orta Dəhlizin əhəmiyyəti daha da artmaqdadır. Eyni zamanda Şimal-Cənub xətti üzrə də Azərbaycanın kəsb etdiyi əhəmiyyət sürətlə artmaqdadır. Bir çox ölkələr bu yolun istifadəsində maraqlıdırlar.
Mövcud şəraitdə Azərbaycanın ümumdünya logistika sisteminə verdiyi və verə biləcəyi töhfə necə dəyərləndirilə bilər?
İqtisadçı Günay Hüseynova “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, hazırda Azərbaycana bir-biri ilə münaqişədə olan hər iki qütbün ehtiyacı var: “Avropa və Asiya Rusiya üzərindən qırılan ticarət əlaqələrinin kənar ərazilərdən düzənlənməsinə çalışır və burada açar nöqtə Azərbaycandır. Asiyadan Avropaya yüklərin Rusiyadan kənar mühüm daşıma marşrutu ölkəmizdən keçir.Qərblə ticarəti sıfırlanan Rusiya Asiyadakı tərəfdaşları ilə ticarətini genişləndirmək üçün Azərbaycana ehtiyac duyur. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə etdiyi çıxışlarda Azərbaycanın Asiyadan Avropaya yükdaşımaların reallaşdığı Orta Dəhliz, həmçinin Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizi ilə getdikcə artan yükdaşımaların reallaşması üçün yaratdığı infrastruktur barədə məlumat verib. Azərbaycanın tranzit və nəqliyyat-logistika imkanları davamlı olaraq inkişaf edir. Azərbaycan Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizləri kimi regional kommunikasiya layihələrinin işə düşməsinə sanballı töhfələr verib. Hazırda Azərbaycan Xəzər dənizində ən böyük mülki yük donanmasına malikdir. Yenidən qurulan və modernləşdirilən Bakı Gəmiqayırma Zavodu bütün növ gəmilər istehsal edə bilir. Ələtdə inşa olunan Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı ildə 15 milyon ton yükaşırma qabiliyyətinə malikdir və bu, ildə 25 milyon tona qədər artırıla bilər. Hər iki nəqliyyat dəhlizi ilə ölkəmiz üzərindən yüklərin daşınması üçün zəruri olan avtomobil və dəmiryol infrstrukturunda da ciddi işlər görülüb. Son 20 ildə Azərbaycanda 19 min kilometr avtomobil yolu, 1400 kilometr dəmir yolu tikilib və ya əsaslı təmir edilib. Hazırda Azərbaycan 2020-ci il İkinci Qarabağ müharibəsindəki Qələbədən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə minlərlə kilometr avtomobil yolu və yüzlərlə kilometr dəmir yolu çəkir. Azərbaycan həmçinin regionumuzda ən böyük mülki hava yük donanmalarından birinə malikdir. 2024-cü ilin sonuna qədər ölkədə beynəlxalq hava limanlarının ümumi sayı 9-a çatdırılacaq. 2020-ci ilin sonunda Qarabağ münaqişəsinin həlli regionumuzda nəqliyyat-kommunikasiya layihələrinin inkişafı üçün yeni imkanlar yaradıb”.
Ekspertin sözlərinə görə, artan yük həcmləri yeni yolların yaradılmasını tələb edir: “ Ən optimal variant isə Azərbaycanın əsas hissəsi ilə 30 il ərzində blokada şəraitində qalmış Naxçıvanı birləşdirəcək Zəngəzur dəlizinin yaradılmasıdır. Zəngəzur dəhlizinin açılması bir sıra nöqteyi-nəzərdən böyük önəm daşıyır. Yeni marşrutun aktuallığını şərtləndirən amillər sırasında onun region üçün əhəmiyyətini xüsusi qeyd edə bilərik. Burada əlbəttə ki, ilk növbədə Azərbaycanın maraqları təmin olunacaq. Ölkəmizin tranzit imkanları genişlənəcək, Naxçıvanın blokadasına son qoyulacaq. Eyni zamanda bu dəhlizin yaradılmasında region dövlətləri ilə Azərbaycanın maraqları üst-üstə düşür. Dəhliz açılandan sonra Azərbaycan ərazisindən keçməklə Rusiyadan Ermənistana dəmir yolu xəttinin açılma ehtimalı realdır. Həmçinin Rusiya ilə İran arasında Naxçıvan ərazisi ilə dəmir yolu bağlantısı yaranacaq. Bundan başqa, İran ilə Ermənistan, Türkiyə ilə Rusiya arasında dəmir yolu bağlantısı olacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
