Azərbaycan uzun müddətdir Ermənistana sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası prosesinə başlanılması üçün təklif ünvanlasa da, qarşı tərəf buna indiyə kimi adekvat reaksiya verməyib. Halbuki, sərhəd məsələsində Azərbaycanın haqlı olduğunu Ermənistan da yaxşı bilir. Elə bu səbəbdəndir ki, sərhəddə Azərbaycanın tutduğu mövqelər barədə erməni tərəfi daha əvvəlki kimi səs-küy salmır. Bunu Qaragöllə bağlı aydın müşahidə etmək mümkündür.
Zəngəzurun Xəzinəvar kəndinin rəhbəri Varo Qriqoryan baş verənlərlə bağlı bildirir: “Son dövrdə Qaragöl ərazisinə qalxmamışam və orada nə baş verdiyini şəxsən görməmişəm, lakin mənə xəbərlər çatıb ki, rəqib o ərazidə tikinti aparır”. O qeyd edib ki, azərbaycanlılar yol çəkir, səngər qazırlar: “Qaragöl ərazisində qışlamaq üçün bina tikdikləri barədə şayiələr eşidirik”. Qriqoryan bildirib ki, özü əraziyə qalxmayıb, görməyib, bunları ona deyiblər. O vurğulayıb ki, Xəzinəvar və Gorus içməli suyu məhz Qaragöldən alır. Erməni ictimai xadim Hayk Davtyan bildirir ki, İrəvan Bakının dedikləri ilə razılaşır: “Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Vahan Hunanyanın “Sputnik Ermənistan” xəbər agentliyinin sualına verdiyi cavab Nikol Paşinyanın yürütdüyü xarici siyasətin konkret təzahürüdür. Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi faktiki olaraq Laçını, Qaragölü Azərbaycan ərazisi kimi qəbul edir”. Belə bir vaxtda daha bir maraqlı hadisə Ermənistanda kənd icmalarının birləşdirilməsi proqramıdır. Qeyd edək ki, Ermənistan hökuməti son iclasında kənd icmalarının birləşdirilməsi proqramını qəbul edib. Maraqlıdır ki, Azərbaycanın işğal altındakı Kərki kəndi təsdiqlənmiş ərazi klasterlərindən heç birinin tərkibinə daxil olunmayıb. Kərkini əhatə edən kənd icmalarının hamısı Vedi (ermənilər Ararat deyir) vilayətinin eyniadlı klasterinə daxil edilib. Belə ki, Vedi şəhəri, Vedi, Arazdəyən, Avşar, Armaş, Zanqakatun, Lancar, Noyakert, Paruyr Sevak, Surevanav, Vardaşat və Urçalanc kəndləri vahid icmada birləşəcək. Erməni mediası bu yaşayış məntəqələrinin əhatəsində yerləşən Kərki kəndinin klasterə salınmamasını onun yaxın zamanlarda Azərbaycana qaytarılması ilə bağlı yayılan xəbərlərin təsdiqi kimi qəbul edir.
Erməni ekspert Ani Sahakyan da qeyd edir ki, rəsmi İrəvan Qarabağ və anklav kəndlər məsələsindən birdəfəlik xilas olmağa can atır: “Artıq aydın olur ki, Qarabağ Nikol Paşinyan və onun komandası üçün “göz tikanı”na çevrilib, onlar Qarabağa, onun problemlərinə, statusuna, qarabağlılara və ümumiyyətlə bu sözün var olduğu istənilən şeyə dözə bilmirlər”. Onun sözlərinə görə, Nikol Paşinyan və onun hökuməti Qarabağı təhvil verdikdən sonra bu sözün istifadəsini belə ardıcıl olaraq aradan qaldırır. Müdafiə nazirinin keçmiş müavini, Ermənistan Respublika Partiyasının üzvü Artak Zakaryan isə iddia edir ki, Nikol Paşinyan tərəfindən ictimaiyyətin diqqətini daha vacib problemlərdən yayındıran manevrlər çox ustalıqla təşkil edilir: “Rəngarəng şənliklərə, yeni həbslərə, bir neçə yeni qalmaqala və Nikol Paşinyanın söylədiyi son cəfəngiyatlara qapılmış cəmiyyət bir gün oyanar və sevimlisi Nikolun Ermənistanın yarıtəslim edilməsi sənədinə imza atdığını görər. Çox yaxında birdən-birə türklərin bizdən soruşmadan, iradəmizi, istəyimizi, haqqımızı nəzərə almadan Ermənistanın yolları boyunca hər yerdə necə hərəkət edəcəklərini görəcəksiniz. Dəmir yolu və asfalt çəkəcək, yollara türkcə işarələr qoyacaq, yaşayış məntəqələrinin adlarını dəyişdirəcəklər. Üstəlik, Ermənistan daxilində, yolun bəzi hissələrində postlar olacaq və bu postlarda azərbaycanlılar sonradan avtomobilin baqajlarını və sənədlərini yoxlamaq üçün erməniləri saxlayacaqlar”. Keçmiş SSRİ DTK-sının xəfiyyəsi olmuş Yuri Şvets isə qeyd edir ki, Ermənistanın Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətlərini normallaşdırmaqdan başqa yolu qalmayıb. Onun sözlərinə görə, İrəvan daha Moskva üçün ciddi əhəmiyyət kəsb etmir və Rusiyadakı hakim rejim daha çox pulu olan dövlətlərə üstünlük verir: “Ermənistanın pulu və ya sürətli şəkildə pula çevriləcək resursları yoxdur. Bu baxımdan İrəvan Rusiya üçün məhdud maraq kimi görünür. Məncə, Rusiya üçün indi Ermənistan hər şeydən öncə yükdür. Putin rejiminin nəsə götürüb cibinə qoyacağı heç nə qalmayıb, ona görə də bilmirlər ki, onunla nə etsinlər”. Lakin Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova belə hesab edir ki, Moskva Azərbaycan və Ermənistan arasında sərhəd məsəsələsinin çözümündə və bu ölkələrin əməkdaşlığında maraqlıdır. Zaxarova qeyd edir ki, Rusiya tərəfi Azərbaycanla Ermənistanda sülh müqaviləsinin bağlanması ilə bağlı müzakirələri yaxından izləyir: "Siyasi mövzularda əsas fikir ayrılıqları, təəssüf ki, davam edir, buna görə də bu mərhələdə 2020-ci ilin noyabrında imzalanmış üçtərəfli bəyanatın bütün müddəalarının ən yüksək səviyyədə yerinə yetirilməsini prioritet hesab edirik. Humanitar məsələlər, iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin açılması və digər bu kimi addımlar Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin normallaşmasına və son siyasi həllinə nail olmaq üçün şərait yaratmağa kömək edəcək".
Samirə SƏFƏROVA
