Dünyanın bir çox ölkəsində koronavirusa yoluxma halları son günlərdəki azalmadan sonra yenidən artmağa başlayıb. Araşdırmalar göstərir ki, artımın başlıca səbəbi yay aylarında artan səfərlər, məhdudiyyətlərin yumşaldılması, insanların daha sıx şəkildə bir araya gəlməsidir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bildirir ki, sosial məhdudiyyətlərin yumşaldılması fonunda təhlükəsizlik tədbirlərinə riayət edilməsə, yoluxma hallarının çoxalması qaçılmaz olacaq.
Vəziyyəti şərh edən ÜST-ün Avropa regional bürosunun rəhbəri Hans Kluqe pandemiya dövründə insanları bundan sonra da diqqətli olmağa çağırıb. O, Avropada növbəti koronavirus dalğası barədə də xəbərdarlıq edib. Qeyd edib ki, Avropada nizam-intizama ciddi riayət olunmazsa, belə bir dalğa qaçılmaz olacaq. Koronavirusa yoluxanların çoxalmasının başlıca səbəblərindən biri də onun yüksək yoluxma xüsusiyyətinə malik “delta” variantıdır. Mutasiya nəticəsində əmələ gələn bu variant mövcud yoluxmaların sürətlə artımına əsas səbəblər sırasında yer alır. O, yayılma sürəti və coğrafiyasına görə artıq “alfa” variantını üstələmək üzrədir. ÜST-ün ekspertləri proqnozlaşdırır ki, koronavirusun bu ştammı yayılma və yoluxmaya görə tezliklə dominant varianta çevriləcək. Məlumat verildiyi kimi, artıq Azərbaycana qonşu ölkələr olan Rusiya, Türkiyə, Gürcüstan, İranda “delta” ştammına yoluxmuş xəstələr qeydə alınır. Bu səbəbdən Azərbaycanda koronavirusa qarşı dövlət tərəfindən görülən qabaqlayıcı tədbirlərə paralel olaraq, vətəndaşlar da virusun yayılmasını önləmək üçün müəyyən edilmiş qaydalara riayət etməli, vaksinasiya prosesində iştiraka davam etməlidir. ÜST-ün Azərbaycan nümayəndəliyinin rəhbəri Hande Harmancı da bu xüsusda Azərbaycan vətəndaşlarına müraciət edib. ÜST rəsmisi qeyd edib ki, qarşıdan payız mövsümü gəlir və havaların soyumasını nəzərə almaq lazımdır: “Eyni zamanda, bu gün bütün dünyada “Delta” ştammı sürətlə yayılmaqda davam edir. Ona görə də səhhətimizə ciddi fikir verməliyik. Özümüzü qorumağa davam etməli, peyvəndlənməyə qoşulmalıyıq. Bilməliyik ki, COVID-19 əleyhinə vaksinasiya ən effektli üsuldur. Ən əsası da, vurulan peyvəndlər təhlükəsizdir. Bunu hər kəs bir-birinə söyləməlidir”. Ölkəmizdə vurulan vaksinlərin ümumi sayı 3,8 miyonu keçir. Birinci və ikinci mərhələ üzrə vaksinasiya olunanlarla bağlı rəqəmlərin təhlili əhalinin artıq 23 faizinin vaksinasiya prosesindən keçdiyini göstərir. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Ermənistanda bu göstərici cəmi 2 faizdir. ÜST-ün Ermənistandakı ofisinin müşaviri Anjela Kjdryan etiraf edir ki, Ermənistanda əhalinin koronavirusa qarşı peyvənd olunmasında məyusedici mənzərə yaranıb. Qarşıdakı dövr ərzində Ermənistanda bu sahədə hansısa ciddi dəyişiklik gözlənilmir. Halbuki, Azərbaycan vaksinasiyasıdan keçənlərin əhali nisbətinə görə postsovet məkanında liderdir. “1in.am” nəşri yazır ki, əksər ölkələrdən fərqli olaraq, Ermənistanda durum həqiqətən də ağırdır: “Ermənistanda ona diqqət yetirmək lazımdır ki, koronavirus məsələsində çox və ya az sabit və təhlükəsiz vəziyyətə çatmaq üçün peyvəndləmə prosesini sürətləndirmək lazımdır. Üstəlik də, hazırkı məlumatlara əsasən, hələlik Ermənistan əhalisinin cəmi 2 faizi peyvəndlənib. Burada Rusiya amilini də nəzərə almaq lazımdır. “Delta” ştammı Rusiyada sürətlə yayılır. Bu o vaxtda baş verir ki, Ermənistan turizm qapılarını açıb. Bu sahənin əsas axınları isə Rusiyadandır. Və əlbəttə, sağlamlıq təminatı şərtləri, yəni peyvəndləmə, mənfi koronavirus testi olsa belə, böyük axınlar risq ehtiva edir, buna görə də burada Ermənistan sərhədinə nəzarəti gücləndirmək, və ya peyvəndləmə istiqamətində ictimai aktivliyi artırmaq vasitəsilə Ermənistan əhalisinin “kollektiv immunitet”ini qaldırmaq lazımdır. Maksimumu etmək lazımdır ki, bir tərəfdən turist axını azalmasın, Ermənistan Rusiya və digər yerlərdən qonaqlar qəbul etməyə, onlar üçün əyləncə rahatlığını və qonaqpərvərliyi təmin etməyə, lakin digər tərəfdən epidemiya vəziyyətinin sabitliyini təmin etməyə və hər hansı yeni nokdaun səbəbinə sahib olmamağa davam etsin. Çünki bu, öz növbəsində, həm dövlət və ya özəl biznes baxımından, həm də fərdi səviyyədə nəinki iqtisadi məhdudiyyətlərə və çətinliklərə gətirib çıxaracaq, həmçinin siyasi manipulyasiyalar və qeyri-sabitliyə təkan verilməsi üçün yeni fürsət olacaq və təəssüf ki, Ermənistan buna hazır olan qüvvələrə heç də az sahib deyil. Və bu haldan Ermənistana qarşı geniş mənada istifadə etmək üçün xarici qüvvələrin çox olduğunu söyləmək də artıqdır. Bu baxımdan, ola bilər ki, şişirdilmiş kimi səslənsin, amma peyvəndləmə prosesinin təşviq edilməsi hələlik Ermənistan üçün təkcə sağlamlıq baxımından yox, həmçinin iqtisadi-siyasi baxımdan təhlükəsizlik və suveren subyektivlik üçün vacib əhəmiyyətə malikdir”.
Koronavirus pandemiyasının elan edildiyi ilk vaxtlardan aktiv şəkildə mübarizəyə qoşulan Azərbaycan isə həm daxili, həm regional, həm də beynəlxalq səviyyədə böyük uğurlara imza atıb. Bu fonda ÜST ölkəmizi region dövlətlərindən bir daha fərqləndirib və üstünlüyünü qeyd edib. Belə ki, ÜST-ün Avropa Regional Bürosu Azərbaycanda koronavirusa qarşı vaksinasiya prosesinin alqışlanmalı nailiyyət olduğunu qeyd edib. Qeyd edək ki, Azərbaycanda koronavirusa qarşı vaksinasiya 2021-ci il yanvarın 18-də başlayıb.
Tahir TAĞIYEV
