Azərbaycan ərazilərində vaxtilə qanunsuz arxeoloji qazıntılar aparan Ermənistan arxeoloqlarının beynəlxalq konfranslara yolları tədricən bağlanmaqdadır.
Ağdamın Şahbulaq qalasında və onun ətrafında “qədim Tiqranakert”i tapmaq üçün uzun illər aparılmış qanunsuz arxeoloji qazıntılara rəhbərlik edən Ermənistan Milli Elmlər Akademiyasının Arxeologiya və etnoqrafiya institutunun əməkdaşı, separatçı Hamlet Petrosyan erməni mətbuatına Ermənistanın, erməni şəhərlərinin və erməni mütəxəssislərinin bu ilin oktyabr ayında Danimarkada keçiriləcək "Kənarda olan şəhərlər: Cənubi Qafqazda antik şəhərsalmanın araşdırılması (AD 300-600)" adlı konfransdan kənarda qaldığını, bunun isə düşünülmüş addım olduğunu deyib.
Petrosyan iddia edib ki, bu, Ermənistan-Azərbaycan-Türkiyə qarşıdurmasının təzahürüdür və siyasəti elm sahəsinə gətirməyə çalıışırlar. O bildirib ki, Azərbaycan tərəfi tez-tez ermənilərin Qafqaza sonradan gəldiyini, Qarabağda, ümumiyyətlə, erməni olmadığını irəli sürür: “Görünən odur ki, bu ideologiya tarixə, keçmişə, yaddaşlara yayılıb və Cənubi Qafqazın 3-6-cı əsrlərə aid şəhərlərini Ermənistan olmadan araşdırmağı planlayan bu konfrans da onun sübutudur”.
Petrosyanın açıqlamasının növbəti hay-küy olub-olmadığını araşdıran Azərbaycan KİV-nin qeyd etdiyinə görə, bu ilin oktyabr ayında Danimarka Orxus və Oxford Universitetləri tərəfindən təşkil olunacaq beynəlxalq elmi konfransa evsahibliyi edəcək və Danimarkanın Heyberq şəhərindəki (Orxus ətrafı) “Moesgaard” muzeyində keçiriləcək konfrans dünyanın müxtəlif ölkələrindən görkəmli Qafqazşünas və albanşünas alimləri bir araya gətirəcək. Konfransın saytındakı məlumatlara görə, məruzəçilər arasında həqiqətən Ermənistanın nümayəndəsi yoxdur.
Vaxtilə Ağdamda saxtaTiqranakert axtaran, Ağdamın altını üstünə çevirən arxeoloji ekspedisiyanın rəhbəri H.Petrosyanın məlumatından aydın görünür ki, erməni alimlərinin Cənubi Qafqazla bağlı beynəlxalq konfransa gedən yolunu Azərbaycan və Azərbaycan həqiqətləri tərəfi bağlayıb. Bundan da belə qənaətə gəlmək olur ki, artıq Ermənistan yavaş-yavaş saxtakarlığı təbliğ etməkdən kənarda qalır və beynəlxalq elmi tədbirlərdən uzaqlaşdırılır.
Faiq İsmayılov: “İndiyə qədər görülən işlərin nəticəsidir”
AMEA-nın A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun əməkdaşı, mədəni irs üzrə tədqiqatçı-ekspert, Beynəlxalq Memarlar Akademiyasının Moskva şöbəsinin professoru, Azərbaycan Memarlar İttifaqının İdarə Heyətinin üzvü Faiq İsmayılov baki-xeber.com-a bildirdi ki, qarətçilərdən biri də Hamlet Petrosyandır, o, Azərbaycan ərazilərində qanunsuz arxeoji qazıntılara rəhbərlik edib və Azərbaycanın sərvətlərini talayıb: “O, İrəvan Dövlət Universitetinin Kulturologiya kafedrasının müdiridir, vaxtilə işğalda olan ərazilərimizdə aparılan bütün qanunsuz qazıntılara bu adam rəhbərlik edib. O, birmənalı olaraq, bu cinayətə xarici ölkə mütəxəssislərini də cəlb edib və əldə edilən zinət əşyaları, məişət əşyaları və sair məmulatların İrəvana, oradan da üçüncü ölkəyə daşınmasında iştirak edib. Yəni Petrosyan cinayətkardır, mədəni irsimizin qarət olunmasında, mədəniyyətimizin soyqırıma uğradılmasında çox böyük “əməyi” olan şəxsdir ki, bu gün o, beynəlxalq məhkəmə qarşısında ittiham edilməli, iştirak etdiyi bütün cinayətlərə görə cavab verməlidir”.
F.İsmayılov qeyd etdi ki, torpaqlarımız işğaldan azad edildikdən sonra bütün dünya əyani şəkildə Ermənistanın cinayətlərinin şahidi oldu və bu toplumun Azərbaycan ərazilərində maddi-mədəni, arxeoloji, dini irsin başına gətirdikləri dəhşətləri gördü. F.İsmayılov hesab edir ki, Qafqazla bağlı beynəlxalq tədbirlərə erməni alimlərinin dəvət edilməməsinin Azərbaycan tərəfin son dövrlər həyata keçirdiyi beynəlxalq təbliğatla da əlaqəsi var. Ekspert deyir ki, ermənilər Qafqaza gəlmədirlər, onların bura gəlmə, köçürülüb məskunlaşdırma tarixini beynəlxalq elmi dairələrdə çox gözəl bilirlər. F.İsmayılov vurğuladı ki, Ermənistan arxeoloqları Azərbaycana qarşı törətdikləri mədəni cinayətə görə cavab verməlidirlər: “Əlbəttə, ermənilər Qafqaza yad toplumdurlar, onların bu ərazilərə hansı əsrdə köçürülüb məskunlaşdırıldıqları dünyaya məlumdur. Erməni alimləri hansı beynəlxalq tədbirə gedirlərsə, çap etdirdikləri saxta kitabları, xəritələri, bukletləri və sair təbliğ edirlər, bununla da öz yalanlarını yayırlar. Bu gün bizim alimlər, mütəxəssislər erməni alimlərinin saxtakarlığını, oğurluğunu, düzənbazlığını beynəlxalq aləmdə ifşa edirlər. Bu, indiyə qədər görülən işlərin nəticəsidir”.
Qeyd edək ki, 2009-cu ildə Qarabağ xanlığına məxsus Şahbulaq qalasının ərazisində “Tiqranakert qoruğu” yaradan ermənilər 2010-cu ildə burada "Tiqranakert Arxeologiya Muzeyi" də açıblar. Əvvəllər qala yaxınlığında aşkarlanan tapıntılar da muzeyə köçürülüb. Baş Prokurorluğa ünvanlanan müraciətdə qeyd edilir ki, İkinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində Azərbaycan torpaqları azad edildikdən sonra Petrosyan özü “Facebook” səhifəsində bütün maddi və mədəni irs nümunələrinin muzeydən Ermənistana aparıldığını yazıb.
Ənvər Çingizoğlu: “Biz nəinki indi, sonrakı dövrlərdə də erməni alimlərinin beynəlxalq tədbirlərdə oyundankənar vəziyyətə salındıqlarını görəcəyik”
Tarixçi-etnoqraf Ənvər Çingizoğlu isə hesab edir ki, Azərbaycan tərəfin əlinə çox yaxşı imkan düşüb və həmin beynəlxalq konfransda Ermənistan alimlərinin indiyə qədər həyata keçirdikləri bütün saxtakarlıqları növbəti dəfə faktlarla sübut etmək lazımdır. “Erməni alimlərinin saxtakarlığı ifşa olunur. Bu istiqamətdə Azərbaycan alimləri də çalışır, dövlət qurumları da təbliğat aparır, xaricdən Azərbaycana gəlib erməni vandalizmini görən rəsmi və qeyri-rəsmi şəxslər də öz gördüklərini bəyan edirlər. Azərbaycan ərazilərində qanunsuz arxeoloji qazıntılar aparan və abidələrimizin altını üstünə çevirən Ermənistan alimləri cinayətlərinə görə hər an cavab verməlidirlər. Petrosyanın açıqlamasından açıq görsənir ki, Azərbaycanın erməni saxtakarlığı ilə bağlı apardığı işlər öz effektini verir, erməniləri beynəlxalq aləmdə biabır edir. Azərbaycan təkcə 44 günlük müharibədə qazandığı qələbə ilə deyil, həm də elm platformalarında ermənilərin belini qırır. Biz nəinki indi, sonrakı dövrlərdə də erməni alimlərinin beynəlxalq tədbirlərdə oyundankənar vəziyyətə salındıqlarını görəcəyik. Bu hələ işin başlanğıcıdır. Beynəlxalq tədbirlərdə Petrosyan və digər qarətçilər tərəfindən qanunsuz olaraq Ermənistana aparılıb muzeylərdə sərgilənən maddi-mədəni irs nümunələrimizin Azərbaycana təhvil verilməsi məsələsini qabartmalıyıq” - deyə ekspert qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
