Ermənilərin Azərbaycan mədəniyyətinə qarşı həyata keçirdikləri təxribatların miqyası get-gedə genişlənir. Bilirik ki, milli musiqi alətlərimiz də daxil olmaqla, muğamlarımızı, xalq və bəstəkar mahnılarımızı, rəqslərimizi “erməni mədəniyyəti” adı ilə qələmə verən ermənilər bu əməllərinə görə hələ də müvafiq beynəlxalq qurumlar tərəfindən cəzalandırılmayıblar.
İndiyə qədər heç bir beynəlxalq qurum ermənilərin saxtakar əməllərinin qarşısının alınması istiqamətində heç bir addım atmayıb. Baxmayaraq ki, Azərbaycan rəsmi qaydada həm UNESCO-da, həm də digər ümumdünya təşkilatlarında ermənilərin Azərbaycan mədəniyyətinə əl uzatması məsələsini çox kəskin şəkildə gündəmə gətirib. Lakin həmin qurumlar erməni saxtakarlığının qarşısının alınmasında heç bir əməli tədbir görmürlər.
Milli musiqi alətimiz balabana uzun illərdir iddia edən ermənilər artıq dünyanın bir çox ölkəsində, o cümlədən də Yaponiyada onu “erməni aləti” kimi təbliğ edirlər. Çox təəssüf ki, ermənilər Azərbaycan musiqisi və balabanla bağlı saxtakarlığa bu dəfə yaponları da cəlb etməyə nail olublar.
Ermənistan mətbuatının yazdığına görə, sosial şəbəkədə yapon Kento Sudzuki və Yasutka Taruminin balabanla ifası yayılıb. Onlar “Şur” müğamının ladında müəyyən gəzişmələr ediblər. Erməni KİV-i bunu “Dili yaman” (“Dle yaman”) erməni xalq mahnısı kimi təqdim edib, bununla da yapon musiqiçilərini saxtakarlıqlarının iştirakçısına çeviriblər.
Qeyd edilənə görə, balaban ifaçısı Kento Sudzuki cari il iyunun əvvəlində Ermənistanda keçirilən “Yeni adlar” XI beynəlxalq yeniyetmə ifaçılar festivalında iştirak edib. Yapon balabançının ifasına münasibət bildirən mütəxəssislər bildiriblər ki, ermənilər yenə də Azərbaycan musiqisi və balabanı ilə bağlı saxtakarlıq ediblər.
Sərdar Məmmədli: “Balabanın uzaq Yaponiyada “erməni aləti” kimi təqdim edilməsi növbəti erməni saxtakarlığıdır”
Əməkdar mədəniyyət işçisi Sərdar Məmmədli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu gün Azərbaycan milli musiqi aləti olan balabana bədnam qonşularımız olan ermənilərin iddialı olması sayəsində bu milli musiqi alətimiz dünyada “erməni musiqi aləti” kimi təbliğ olunur. O bunun növbəti erməni saxtakarlığı olduğunu bildirməklə dedi ki, ermənilər balabana “duduk” adı verərək dünyanın bir sıra ölkələrində “erməni musiqi aləti” kimi təqdim etməsinin qarşısı bütün vasitələrlə alınmalıdır.
Onun sözlərinə görə, tamamilə erməni ruhuna, düşüncəsinə yad olan balabanın Azərbaycan xalqına aid milli musiqi aləti kimi dünyada təbliğ edilməsi aktual məsələyə çevrilib. S.Məmmədlinin fikrincə, balaban Azərbaycan milli musiqi aləti kimi UNESCO-ya daxil edilməlidir ki, bu məsələyə birdəfəlik son qoyulsun. “Balaban Azərbaycan milli musiqi aləti olaraq UNESCO-ya daxil edilərsə, biz onun beynəlxalq səviyyədə qorunma altına alınmasına nail olarıq. Bu həm də erməni iddiasının kökünə birdəfəlik balta vurmuş olar. Balaban Azərbaycan xalqının min illər əvvəl yaratdığı musiqi alətidir və bütün bəşəriyyət bu musiqi alətinin bizə məxsus olduğunu bilməlidir. Təəssüflər olsun ki, ermənilər uzun illərdir bizim musiqi alətimizi öz adları ilə təqdim edirlər. Balabanın uzaq Yaponiyada “erməni aləti” kimi təqdim edilməsi növbəti erməni saxtakarlığıdır. Biz bu hala qarşı mübarizə tədbirlərimizi gücləndirməliyik. Ermənilərin yaponiyalı gəncləri balaban ifaçılığına cəlb etməsi, bu alətdə ifa etmələri üçün onlara master klass keçmələri gülüncdür. Çünki ermənilər balabanın nə olduğunu bilmirlər. Öz mədəniyyətləri olmadığı üçün, başqa xalqların mədəniyyətini mənimsəyirlər və onları öz adlarına təqdim edirlər. Balabana, “Şur” muğamına qarşı irəli sürülən erməni iddiasının heç bir əsası yoxdur. Bütün dünya bilir ki, muğam Şərq xalqlarına, o cümlədən də Azərbaycan xalqına məxsusdur. “Şur” muğamı da bizim doğmamızdır. Azərbaycanda, azərbaycanlıların sıx yaşadığı digər respublikalarda çox yüksək səviyyədə yaşadılıb, təbliğ edilib. Dövlətimiz balaban sənətinin inkişafına böyük dəstək verir. Balaban ustaları hər zaman dövlətin, Mədəniyyət Nazirliyinin diqqətindədir. Aşıq sənəti, muğam sənəti, tar və kamança kimi balaban da UNESCO-ya daxil edilməlidir ki, ermənilər bir daha bu alətin adını çəkməsinlər. Yenə də deyirəm, nə balabanın, nə “Şur” və digər muğamların erməni ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Sadəcə, özünün heç bir mədəniyyəti, musiqi aləti olmayan bədnam qonşularımız balabanı mənimsəmək, öz adlarına çıxmaq istəyirlər. Hər yerdə balabanı öz adlarına təqdim etməyə cəhd göstərirlər. Bunun qarşısı beynəlxalq səviyyədə alınmalıdır ki, onlar bir daha balabanın adını çəkməsinlər. Bizim elə bir musiqi alətimiz yoxdur ki, ermənilər onu mənimsəmək istəməsinlər” - deyə sənətkar qeyd etdi.
Şirzad Fətəliyev: “Azərbaycan tərəfi Yaponiyaya hər hansı bir formada çatdırmalıdır ki, “Şur” da bizimdir, balaban da, bunların ermənilərlə heç bir əlaqəsi yoxdur”
Əməkdar artist, tanınmış balaban ustası Şirzad Fətəliyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, balaban ustası kimi illərdir erməni yalanına qarşı mübarizə aparır. Balaban sənətini dünyanın bir sıra ölkələrində təbliğ etdiyini deyən Ş.Fətəliyev qeyd etdi ki, xaricilər balabana çox böyük maraq göstərirlər: “İllərdir erməni yalanına qarşı mübarizə aparıram. Balaban milli musiqi alətimiz kimi hər zaman təbliğ edilməsinə baxmayaraq, ermənilər bu musiqi alətinə qarşı iddialarını davam etdirirlər. Aşıq sənəti UNESCO-ya daxil edilib. Balaban sənəti də tarixən aşıq sənəti ilə paralel inkişaf edib. Bu baxımdan balaban sənəti də UNESCO-ya daxil edilməlidir. Balabanın Azərbaycan milli musiqi aləti kimi UNESCO-da təsdiq ediləcəyi günü səbrsizliklə gözləyirəm. Mən özüm dəfələrlə Avropanın müxtəlif ölkələrində balabanı səsləndirmişəm, təbliğ etmişəm. Fransada, UNESCO-nun özündə Qazax-Tovuz və Şirvan aşıqları ilə çıxış etmişik. Bütün dünyada təsdiq edilməlidir ki, balaban Azərbaycan xalqının yaşı çox qədim olan milli musiqi alətidir. Bu gün ermənilərin balabanı Yaponiyada “erməni musiqi aləti” kimi təqdim etməsi gülüncdür. Ermənilər çalışırlar ki, hər yerdə balabanı “erməni musiqi aləti” kimi tanıtsınlar. Biz buna qarşı mübarizədə fəal olmalıyıq. Mən bir balaban ifaçısıyam və öz sənətimi yaxşı bilirəm. Balaban haqqında tarixi mənbələrdə olan məlumatlardan xəbərdaram. Bütün mənbələrdə balabanın Azərbaycanın milli musiqi aləti olduğu qeyd edilir. Azərbaycan tərəfi Yaponiyaya hər hansı bir formada çatdırmalıdır ki, “Şur” da bizimdir, balaban da, bunların ermənilərlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Ermənilər harada fürsət düşdü, orada bizim musiqimizi öz adlarına təqdim edirlər” - deyə Ş.Fətəliyev vurğuladı.
İradə SARIYEVA
