Qadir Bayramlı: “Şərab evləri bu işdə vacib rol oynaya bilər”
“Biz indi müxtəlif ölkələrdə Azərbaycan şərab evlərini yaradırıq”. Bunu Şamaxıya səfər çərçivəsində Meysəri kəndindəki "Şirvan şərabları" MMC-nin üzümçülük və şərabçılıq kompleksinin açılışında iştirak edən Prezident İlham Əliyev müəssisənin kollektivi ilə görüşündə çıxışı zamanı deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, bu gün şərab zavodunun fəaliyyətə başlaması, üzüm bağlarının salınması çox əlamətdar hadisədir: “Çox gözəl şərab zavodu istifadəyə verilib. Fransız texnologiyaları ilə işləyən zavoddur. Burada ən müasir avadanlıq quraşdırılıb, burada istehsal olunan ixracyönümlü şərablar Azərbaycanın ixrac potensialını artıracaq. Biz indi müxtəlif ölkələrdə Azərbaycan şərab evlərini yaradırıq. Burada istehsal olunan şərablar ölkəmizə xeyir gətirəcək”.
Prezident vurğulayıb ki, üzümçülük əmək tutumlu kənd təsərrüfatı sahəsidir: "Mənə verilən məlumata görə, burada 300 hektarda salınmış üzüm bağlarında 200-ə yaxın insan işlə təmin olunub. Bu kəndin sakinləridir”.
Dövlət başçısının fikrincə, Şamaxı rayonu ənənəvi üzümçülük diyarıdır. Adıçəkilən rayonda üzümçülüyün çox böyük ənənələri var. Sovet dövründə Azərbaycanda iki milyon ton üzüm yığılırdı: “Ondan sonra əfsuslar olsun ki, üzüm bağları qırıldı və üzümçülüyü biz, demək olar, itirirdik. İndi isə bərpa edirik”.
Bütövlükdə, bir sıra ölkələrdə şərab evlərinin yaradılması Azərbaycanın şərabçılıqla bağlı ixrac potensialının artmasında necə rol oynayacaq?
Məsələyə münasibət bildirən Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) dosenti Qadir Bayramlının fikrincə, ümumən, sözügedən evlər ixracın artmasında müsbət rol oynayacaq. Ancaq o hesab edir ki, sözügedən məsələdə bir sıra məqamlara diqqət etmək lazımdır: “Ümumən, şərab evləri bu işdə vacib rol oynaya bilər. Vaxtilə Azərbaycanda üzümçülük böyük inkişaf səviyyəsinə çatmışdı. Ancaq Qorbaçovun 1985-ci ildə bədnam qərarından sonra üzümlüklər sürətlə sökülməyə başladı. Halbuki, Azərbaycan buna milyardlarla vəsait xərcləmişdi. Ondan sonra ölkədə üzüm istehsalı azaldı. Yalnız 2000-ci ildən sonra Azərbaycanda üzümçülüyün dirçəldilməsi ilə bağlı müəyyən işlər görüldü. 2010-cu ildən sonra bu istiqamətdə işlər bir az da sürətləndirildi. Xaricdən müəyyən üzüm sortları gətirilib. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanda bu sahədə müəyyən təcrübə var. Ölkənin həm torpağı, həm də iqlimi üzümçülüyün inkişafı üçün münbit şərait yaradır. Bu sahədə imkanlarımız genişdir. Ancaq bütün bunlarla yanaşı, hesab edirəm ki, Azərbaycan öz potensialından tam istifadə edərsə, şərabçılığın inkişafı üçün hər cür şərait yaratmaq mümkündür. Ancaq bunun üçün Azərbaycanda kənd təsərrüfatı sahələrinin bir tarazılı bölgüsü lazımdır. Çünki təkcə üzümçülüyü inkişaf etdirmək hesabına başqa sahələri daraltmaq olmaz. Hesab edirəm ki, Azərbaycanda 400-500 min ton üzüm istehsalı bizim həm yerli bazarı təmin etməyə yetər, həm də ixracat imkanlarımızı artıracaq. Sadəcə, üzümçülük sahələrində məhsuldarlığı artırmaq lazımdır. Son dövrlər istifadə edilən müasir qurğular, təsərrüfat sistemləri üzümçülüyün inkişafına ilkin təkan verib. Bir sözlə, bu sahədə müəyyən işlər görülüb, amma bunlar yetərli deyil. Birincisi, üzümçülüyün daha sürətli inkişafı üçün fermerlər uzunmüddətli və az faizli kreditlərlə təmin olunmalıdırlar. İkincisi, fermerlərin bazar imkanlarını genişləndirmək lazımdır. Ən nəhayət, sovet dönəmində olan çoxsaylı şərab emalı müəssisələrinin heç olmasa bir hissəsini dirçəltmək lazımdır. Qoy bunun sayəsində fermerlər yetişdirdikləri üzümü rahat sata bilsinlər. Ondan sonra aqrosənayeni inkişaf etdirmək lazımdır. O cümlədən, şərabçılığın inkişafı da ora daxildir. Azərbaycanın torpaq xüsusiyyətləri keyfiyyətli üzüm yetişdirməyə imkan verir. O baxımdan, keyfiyyətli şərab əldə etmək imkanlarımız var. Digər tərəfdən, xarici bazarlara çıxmaq üçün reklamı gücləndirmək lazımdır. Həmçinin, xarici şirkətlərlə işləmək lazımdır. Xaricdə təşkil olunan şərab sərgilərinə qatılmaq vacibdir. Ən başlıcası, fermerlər arasında maarifləndirmə işi aparıb onların xarici bazarlara çıxışına kömək etmək lazımdır. Hesab edirəm ki, bütün bunlar həyata keçiriləcəksə, biz həm yerli bazarı şərabla daha çox təmin edə bilərik, həm də bunun bir hissəsini xaricə ixrac etmək imkanlarımız olacaq. Nəzərə almaq lazımdır ki, şərabçılıqla bağlı böyük rəqabət var. Fikrimcə, bu sahədə işlər effektiv qurulsa, ciddi nəticələr əldə etmək olar”.
Vidadi ORDAHALLI
