Məlumdur ki, bu gün Azərbaycanda dinamik şəkildə inkişaf edən sahələrdən biri də turizm sektorudur. Son illərin təhlili göstərir ki, bu sahə inkişaf tempinə görə qeyri-neft sektorunda öz dinamikliyi ilə seçilir, iqtisadi inkişafda daha önəmli rol oynamağa başlayır. Eyni zamanda ölkəyə gələn turistlərin say artımı fonunda turizm həm də əsas valyuta qazandıran sahələrdən birinə çevrilir.
Məlumat üçün bildirək ki, bu ilin yanvar-iyun ayları ərzində Azərbaycana dünyanın 189 ölkəsindən 1 milyon 325 min və ya ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 10,2 faiz çox əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxs gəlib. Dövlət Turizm Agentliyinin nümayəndəsi Kənan Quluzadə bildirir ki, ölkəmizə ən çox turist axını Rusiyadan olub ki, onların da sayı 403 min 549 nəfər təşkil edib. Bundan başqa, Gürcüstandan 279 min 102, İrandan 146 min 480, Türkiyədən isə 142 min 476 nəfər turist ölkəmizə səfər edib. Digər yerləri BƏƏ, Ukrayna, İraq, Qazaxıstan, Küveyt, Birləşmiş Krallıq, İsrail, Hindistan, Pakistan, Türkmənistan, Qətər və başqa ölkələr bölüşür.
Xatırladaq ki, Bakı Rusiya vətəndaşları arasında yay tətili üçün ən populyar istiqamətlər siyahısının zirvəsində qərarlaşıb. Məhşur "TurStat" analitik agentliyinin məlumatına görə, ilk "üçlüyə" həmçinin Minsk və Almatı daxildir. Azərbaycan paytaxtı həmçinin həftəsonunun keçirilməsi və alış-veriş üçün istiqamətlər reytinqində də birinci olub. Agentliyin məlumatına görə, rusiyalı turistlər MDB ölkələrinin şəhər və kurortlarında istirahət üçün sutkada orta hesabla 50-100 dollar xərcləyir. Amma Azərbaycan ərəb turistləri arasında da getdikcə xüsusi populyarlıq qazanır. Bunun nəticəsidir ki, cari ilin yanvar-iyun aylarında Körfəz ölkələrindən gələnlərin sayında daha çox artım müşahidə edilib. Ötən ilin yanvar-iyun ayları ilə müqayisədə ölkəmizə gələn Küveyt vətəndaşlarının sayı 5,1 dəfə, Səudiyyə Ərəbistanı vətəndaşlarının sayı 3,5 dəfə, Bəhreyn vətəndaşlarının sayı 2,6 dəfə, Qətər vətəndaşlarının sayı 2,1 dəfə, Oman vətəndaşlarının sayı 1,6 dəfə, İraq vətəndaşlarının sayı 44,3 faiz, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri vətəndaşlarının sayı 8,8 faiz artıb. Körfəz ölkələrindən gələnlərin ümumi sayı 4,9 faiz artaraq 276,6 min nəfər təşkil edib və ümumilikdə ölkəmizə gələnlərin, demək olar ki, hər beş nəfərindən biri Körfəz ölkələrindən olub.
Dövlət Miqrasiya Xidməti yanında İctimai Şuranın sədri Azər Allahverənov bildirir ki, ərəb turistlər bura sadəcə dincəlmək üçün deyil, həm də biznes qurmaq üçün gəlirlər: “Son iki ildə ərəb ölkələrindən gələn turistlərin sayında çoxalma müşahidə olunur. Ərəb ölkələrindən gələn turistlərin sayı ümumi göstəricidə qonşu ölkələrdən gələnləri üstələmir. Azərbaycan ən çox Rusiya, Gürcüstan, İran və Türkiyə ilə turist mübadiləsi edir. Ərəb turistlərin sayında hər il müşahidə olunan artım gələcəkdə onların sayının digər ölkələrdən olanları üstələyə biləcəyini göstərir. Azərbaycan ərəb turistləri üçün yeni bir dövlətdir. Ona görə də onlar bura maraq göstərirlər. Azərbaycana gələn ərəb turistlər bura sadəcə dincəlmək üçün deyil, həm də biznes qurmaq üçün gəlirlər”. Avropa İttifaqı, bir sıra Asiya ölkələrindən də Azərbaycana gələnlərin sayında böyük artım müşahidə olunur. İsrailin nüfuzlu “Maariv” qəzeti isə yazır ki, Azərbaycan yəhudilərin də son illərdə ən çox üz tutduğu məkanlar sırasında yer alır: “Bu il məhz Azərbaycan Cənubi Qafqazda israilli turistlər üçün həqiqi ulduza çevrilib. Şərq və Qərb sivilizasiyalarının kəsişməsində yerləşən bu ölkədə hər iki sivilizasiyanın təsiri hiss olunur. Burada heyrətamiz görməli məkanlar çoxdur. Azərbaycan Xəzər dənizinin sahilində yerləşən turizm incisidir. O özünün turizm potensialı ilə öyünə bilər. Burada siz ovsunlayıcı və cəlbedici nə varsa, hamısını bir arada görəcəksiniz: dağlar, şəlalələr, çaylar, göllər, mineral bulaqlar və dünyada yeganə müalicəvi neft yatağı. Əhalisinin böyük əksəriyyəti müsəlmanlardan ibarət olan neftlə zəngin bu ölkə həm də əsl dünyəvi dövlətdir. Azərbaycan təkcə Bakı şəhərindən ibarət deyil. Maraqlı və qeyri-adi məkanlar göstərmək üçün bu ölkənin israilli turistə təklif edəcəyi imkanlar xeyli genişdir. Məsələn, paytaxtdan cənubda yerləşən Qobustan qoruğu. Qoruğun ərazisində cırtdan vulkanlar, bulanıq hövzələr, habelə sanki yerin altından dik qalxan bazalt qayalar və üzərində tarixdən əvvəlki dövrdə insan və heyvan fiqurlarının təsvir olunduğu qayalar var. Azərbaycanda maraqlı yerlər, landşaftlar olduqca çoxdur və bütün bunlar bu gözəl ölkəni gəzib-dolaşmaq üçün mühüm səbəblərdir“. Hazırda ölkəyə daha çox turizm cəlbi istiqamətində də fəal iş aparılır. Dövlət Turizm Agentliyinin nümayəndəsi Kənan Quluzadə qeyd edir ki, ölkəmizdə turizmin daha da inkişaf etdirilməsi üçün bir neçə istiqamət üzrə tədbirlər görülür. Məsələn, Bakının kommunikasiya və marketing planı hazırlanır və turizm brendi formalaşdırılır: “Paytaxtın marketinq strategiyası üzrə də işlər görülür. Xüsusən paytaxtda biznes strukturları ilə əlaqələr daha da genişləndirilir. Hazırda turizm sektorunda bir neçə istiqamət üzrə bazarlar öyrənilir. Eko və aqro turizmin inkişaf etdirilməsi də diqqət mərkəzindədir. Bundan başqa, bələdçilərin, otel işçilərinin, turizm menecerlərinin sayının artırılması nəzərdə tutulub”. Onu da qeyd edək ki, ölkəmizə gələn turistlərin burada xərclədiklərin vəsaitin miqdarında da artım qeydə alınır. Belə ki, bu ilin yanvar-iyun ayları ərzində Azərbaycana gələn xarici vətəndaşların təkcə bank kartları vasitəsilə apardıqları əməliyyatların dəyəri 620,4 milyon manat təşkil edib. Yəni 2017-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 2018-ci ilin yanvar-iyun ayları ərzində Azərbaycana gələn xarici vətəndaşların bank kartları vasitəsilə apardıqları əməliyyatların dəyəri 113 milyon manat və ya 22,3 faiz artıb. Nağd xərcləmələrdə də artım qeydə alınır və bu, turizmdən ölkənin daha çox gəlir əldə etməsmini şərtləndirir.
Nahid SALAYEV
