Rəşad Həsənov: “Yaxşı olardı ki, bununla bağlı səylər artırılsın”
İlin birinci yarısında büdcə qanunvericiliyinin tələblərinin pozulması hallarına daha çox rast gəlinib. Xəbər verildiyi kimi, bu barədə Azərbaycan Hesablama Palatasının 2018-ci ilin 6 ayı ərzində həyata keçirdiyi nəzarət tədbirlərinin nəticələri ilə bağlı yaydığı məlumatda deyilir.
Qeyd olunur ki, Palatanın 2018-ci ilin ilk yarısında həyata keçirdiyi nəzarət tədbirləri 3,2 mlrd. manat məbləğində vəsaiti əhatə edib. Həmin vəsaitlərin 32,5%-ni dövlət büdcəsinin və 2,4%-ni büdcədənkənar fondların büdcəsinin xərcləri, 14,2%-ni dövlət zəmanəti ilə alınmış daxili və xarici kreditlər, 50,9%-ni isə dövlət mülkiyyətində olan müəssisələrin maliyyə-təsərrüfat fəaliyyəti və təşkilatların funksional fəaliyyəti ilə bağlı vəsaitlər təşkil edib.
Hesabat dövründə aparılmış nəzarət tədbirlərinin 14-ü Bakı şəhərində, 3-ü respublikanın ayrı-ayrı şəhər və rayonlarında aparılıb.
Hesabat dövründə başa çatdırılmış auditlərin nəticələri təhlil edilib və ümumilikdə 232 halda nöqsan müəyyən edilib.
Təhlil göstərir ki, nəticələri ilə bağlı qərar qəbul edilmiş tədbirlər üzrə büdcə qanunvericiliyinin tələblərinin pozulması hallarına daha çox rast gəlinib. Bu nöqsanlarla yanaşı, dövlət satınalmaları, mühasibat uçotu və hesabatlılıq, həmçinin, əsaslı vəsait qoyuluşları ilə bağlı qanunvericilik aktlarının tələblərinə riayət edilməməsi hallarının da payı böyükdür.
Hesabat dövrü ərzində dövlət satınalmalarının keçirilməsi zamanı inzibati xəta hallarının müəyyən edilməsi ilə 2 nəzarət tədbiri ilə bağlı müvafiq materiallar aidiyyəti üzrə Azərbaycan Baş Prokurorluğuna göndərilib.
Bütün bu deyilənlərin fonunda, büdcə qanunvericiliyinin tələblərinin pozulması hallarına daha çox rast gəlinməsi nədən irəli gəlir?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənovun sözlərinə görə, bunun bir sıra fundamental səbəbləri var: “Ümumilikdə, büdcə qanunvericiliyinin pozulması halları hər zaman çox olub. Sadəcə, Hesablama Palatası haqqında qanunvericiliyin dəyişməsi, qurumun səlahiyyətlərinin artırılması və eyni zamanda dövlət büdcəsinin icrası ilə bağlı proseslərə nəzarətin gücləndirilməsi qanun pozuntusu hallarının daha çox üzə çıxarılmasına gətirib çıxarıb. Yəni əvvəllər də bu problemlər var idi. O mənada ki, əvvəllər də ictimai vəsaitlərin xərclənməsi ilə bağlı neqativ hallara yol verilirdi. Həmçinin, sözügedən vəsaitlərin korrupsiya predmetinə çevrilməsinə dair kifayət qədər ciddi fakt olub. Bir sıra hallarda həmin faktlar ictimailəşib. Ancaq çox təəssüflər olsun ki, aidiyyəti qurumlar bu istiqamətdə effektiv nəzarət mexanizmini həyata keçirə bilməyiblər. 2018-ci ilin birinci yarısında sadəcə müəyyən qədər nəzarət artırılıb. Ancaq hesab edirəm ki, büdcənin icrası ilə bağlı hələ də çox ciddi yayınmalar var. Məsələ ondadır ki, bu məsələdə ümumiyyətlə yanaşma dəyişməlidir. Belə ki, dövlət qurumlarının ictimai vəsaitlərin idarə edilməsi ilə bağlı yanaşması dəyişməlidir. Dövlət müəssisələrinin maliyyə- təsərrüfat fəaliyyətinin şəffaflaşdırılması ilə bağlı tədbirlər planı hazırlanıb. 2016-cı ildə bu, Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiqlənib. Lakin bu tədbirlər planının hansı səviyyədə icra olunması hələlik ictimailəşdirilməyib. Yaxşı olardı ki, bununla bağlı səylər artırılsın. Bu istiqamətdə zəif halqaların olması son nəticədə büdcə vəsaitlərinin səmərəsiz və təyinatına uyğun olmayaraq xərclənməsinə zəmin formalaşdırır. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə sərt mexanizmlərin hazırlanması və konkret siyasi iradənin ortaya qoyulması baş tutarsa, o zaman ciddi nəticələr əldə etmək olar”.
Vidadi ORDAHALLI
