çərşənbə günü, 08 iyul 2026
     

Fik­rət Yu­si­fov da "nə­dən baş­la­ma­lı" su­a­lı­na əl at­dı...

Image


Mü­əl­lif öz mə­qa­lə­sin­də ya­zır: "İki gün­dən son­ra 2016-cı il ba­şa ça­tır. O yad­daş­lar­da ne­cə qa­la­caq? Biz bu il­də nə­lə­ri itir­dik, qa­zan­dıq­la­rı­mız nə­lər ol­du və qar­şı­dan gə­lən 2017-ci il­də bi­zi nə­lər göz­lə­yir? 

Tə­əs­süf ki, yo­la sal­ma­ğa ha­zır­laş­dı­ğı­mız 2016-cı il iq­ti­sa­di  ge­ri­lə­mə­lər­lə ba­şa ça­tır. 2005-ci il­dən son­ra ilk də­fə ola­raq iq­ti­sa­diy­ya­tı­mız­da re­al ge­ri­lə­mə­lər­lə üz-üzə qa­lı­rıq. Ya­ran­mış və­ziy­yə­tin biz­dən ası­lı ol­ma­yan ob­yek­tiv sə­bəb­lə­ri or­ta­da­dır. Ümu­mi Da­xi­li Məh­su­lun ABŞ dol­la­rı ilə ifa­də­də 2007-ci ilin sə­viy­yə­si­nə düş­mə­si, yə­ni onun 2,2 də­fə aza­la­raq 2014-cü il­də­ki 75,2 mil­yard dol­lar­dan 33,6 mil­yard dol­la­ra en­mə­si ilk növ­bə­də dün­ya ba­zar­la­rın­da nef­tin qiy­mət­lə­ri­nin kəs­kin azal­ma­sı ilə bağ­lı­dır. Əs­lin­də ma­nat ifa­də­sin­də Ümu­mi Da­xi­li Məh­su­lun həc­min­də ötən il­lə mü­qa­yi­sə­də baş ve­rən 4% ge­ri­lə­mə böh­ran döv­rü ya­şa­yan və qı­sa za­man kə­si­yin­də bö­yük həcmdə val­yu­ta gə­lir­lə­rin­dən məh­rum olan bir iq­ti­sa­diy­yat üçün adi qə­bul edil­mə­li­dir. La­kin bi­zim iq­ti­sa­di və ma­liy­yə du­ru­mu­muz­da mə­sə­lə­nin ma­hiy­yə­ti bir qə­dər fərqli­dir. Öl­kə­də postneft döv­rü­nə ha­zır­lıq­lar tam ba­şa çat­ma­mış nef­tin qiy­mət­lə­ri­nin bir­dən-bi­rə 3-4 də­fə aşa­ğı düş­mə­si cid­di fə­sad­lar ya­rat­dı. Ya­ran­mış və­ziy­yət­də da­ha cid­di prob­lem­lər öl­kə­nin bank sis­te­min­də baş ver­di. 2015-ci il­də mil­li val­yu­ta­nın iki kəs­kin de­val­va­si­ya­sı və son de­val­va­si­ya­dan ke­çən bir il ər­zin­də onun əla­və ola­raq 20%-ə qə­dər də­yər itir­mə­si bank sek­to­ru­nu ağır bir du­ru­ma sal­dı və bu­nun nə­ti­cə­si ola­raq 11 bank öz fə­a­liy­yə­ti­ni da­yan­dır­ma­lı ol­du. Öl­kə­yə bö­yük neft pul­la­rı da­xil ol­du­ğu dö­nəm­də Mər­kə­zi Ban­kın apar­dı­ğı pul-kre­dit si­ya­sə­tin­də­ki yan­lış­lıq­la­rın ümu­mi mən­zə­rə­si isə be­lə­dir: Bu gü­nə bü­tün sə­viy­yə­dən olan de­po­zit­lə­rin 75,5%, əha­li­nin əma­nət­lə­ri­nin 81,0%, kre­dit­lə­rin 46,2% xa­ri­ci val­yu­ta­da­da­dır. 2014-cü ilin son ay­la­rı ilə mü­qa­yi­sə­də ca­ri ilin son­la­rın­da əha­li­nin banklar­da­kı ma­nat­la olan əma­nət­lə­ri 3,2 də­fə azal­mış, xa­ri­ci val­yu­ta­da olan əma­nət­lər isə 2,3 də­fə artmış­dı. Pul-kre­dit sis­te­mi­nin bu sə­viy­yə­də dol­lar­laş­ma­sı nə­ti­cə eti­ba­ri­lə öl­kə­nin bü­tün ma­liy­yə sis­te­mi­ni xa­ri­ci val­yu­ta­dan ası­lı bir və­ziy­yə­tə sa­lıb. Bü­tün səy­lə­rə bax­ma­ya­raq, bu gün ma­na­ta inam çox aşa­ğı bir sə­viy­yə­də­dir. O, prak­tik ola­raq hər gün də­yər iti­rir. Bir ay­dan çox­dur ki, banklar əl­bir olub rəs­mi val­yu­ta sa­tı­şı­nı da­yan­dır­maq­la bu ina­mın bir qə­dər də azal­ma­sı­na xid­mət edib­lər. Ya­ran­mış və­ziy­yət­də bank sis­te­min­də adi is­la­hat­lar de­yil, in­qi­la­bi dö­nüş edə bi­lə­cək kəs­kin ad­dım­lar at­maq la­zım­dır. Biz bu­nun­la bağ­lı tək­lif­lə­ri­mi­zi bu ilin de­kabr ayı­nın 20-də mət­bu­at sə­hi­fə­lə­rin­də ya­yım­lan­mış "Böh­ran­dan çı­xış üçün ilk ön­cə ma­liy­yə sa­bit­li­yi ya­rat­maq la­zım­dır" baş­lıq­lı təh­li­li­miz­də ver­mi­şik və bu sə­bəb­dən on­la­rı bir da­ha tə­kar­la­mı­rıq. Gə­lən il apa­rı­la­caq is­la­hat­la­rın uğu­ru da məhz mil­li val­yu­ta­ya olan ina­mın bər­pa edil­mə­sin­dən və bu­nun­la da əl­də olu­na­caq ma­liy­yə sa­bit­li­yin­dən bi­la­va­si­tə ası­lı ola­caq­dır.

Növ­bə­ti ilə biz ötən ilin son­la­rın­dan baş­la­ya­raq bə­yan edil­miş postneft iq­ti­sa­diy­ya­tı­nın ya­ra­dıl­ma­sı­nı tə­min edə bi­lə­cək cid­di is­la­hat­lar top­lu­su ilə ge­di­rik. Heç şüb­hə yox­dur ki, bü­tün bu top­lu­nun baş sə­nə­di bu gün­lər­də döv­lət baş­çı­sı tə­rə­fin­dən təs­diq edil­miş və iq­ti­sa­diy­ya­tın bü­tün sa­hə­lə­ri­ni əha­tə edən Stra­te­ji Yol Xə­ri­tə­si­dir. Öl­kə iq­ti­sa­diy­ya­tı­nın bü­tün sa­hə­lə­ri­ni əha­tə edən bu sə­nə­din uğur­la ic­ra­sı da ilk növ­bə­də öl­kə­də ma­liy­yə sa­bit­li­yi­nin ya­ra­dıl­ma­sı və bu əsas­da həm da­xi­li və həm də xa­ri­ci in­ves­tor­la­rın iq­ti­sa­diy­ya­tın re­al sek­to­ru­na cəlb edil­mə­sin­dən ası­lı ola­caq. Bu sə­bəb­dən də növ­bə­ti il­də is­la­hat­la­rın önün­də bank sek­to­ru­nun əsas­lı şə­kil­də ye­ni­dən qu­rul­ma­sı da­yan­ma­lı­dır. Bir söz­lə, bü­tün səy­lər ilk növ­bə­də mil­li val­yu­ta­nın sa­bit­li­yi­nin bər­pa olun­ma­sı­na yö­nəl­mə­li­dir. Sa­bit mil­li val­yu­ta sa­bit ma­liy­yə du­ru­mu de­mək­dir. Sa­bit ma­liy­yə du­ru­mu olan yer­də isə in­ves­ti­si­ya­la­rın da­vam­lı axı­nı müt­ləq baş ve­rə­cək".



VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

SON XƏBƏRLƏR

07.07.2026 / 22:12
Kreml Zelenskinin vurduğu YDS-lərin acığını “Azərbaycanın əmlakından çıxır”...

07.07.2026 / 21:48
Sabiq prezidentlərin Qarabağda taladıqları əllərindən alındı...

07.07.2026 / 21:24
Putinin Kiyevdə yaşayış binalarını vurdurmasının arxasındakı sirr... Təhlilçilərdə fərqli fikir...

07.07.2026 / 21:07
"Azərbaycan xalqının öz Liderinə sevgisi, inamı, etimadı sonsuzdur" - Vüqar Rəhimzadə

07.07.2026 / 20:50
Tramp Ukraynada sülh barədə inanılmaz sözlər dedi...

07.07.2026 / 20:28
Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

07.07.2026 / 20:11
İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

07.07.2026 / 19:45
Nazir Vilayət Eyvazov Lerikdə vətəndaş qəbulu, Lənkəranda sıra baxışı keçirdi - FOTO/VİDEO

07.07.2026 / 19:37
Ermənistan vətəndaşlarının şikayətləri üzrə apellyasiya məhkəməsi davam edir

07.07.2026 / 19:21
Putinlə Zelenskinin arasında Trampın balans planı - sammitdən əvvəlki zənglərin mənası...

07.07.2026 / 19:05
Ərdoğan F-35-lərlə bağlı açıqlama – Trampdan beş təyyarənin sözünü almışıq...

07.07.2026 / 18:53
Ceyhun Bayramov ABŞ senatoru ilə görüşdü

07.07.2026 / 18:46
Tramp Ankarada Ukrayna müharibəsindən danışdı - Putin də, Zelenski də razılaşmaq istəyir...

07.07.2026 / 18:23
Mətbuat Şurasında mərhum jurnalist Mirzə Əsgərovun 70 illik yubileyi ilə bağlı toplantı keçirildi

07.07.2026 / 18:10
Sosial şəbəkələrdə satılan “arıqlama” məhsullarında təhlükəli maddə aşkarlandı

07.07.2026 / 17:52
Trampın Ankarada ilk mesajları - Türkiyəyə qarşı sanksiyalar ləğv ediləcək...

07.07.2026 / 17:36
İsrail Azərbaycanın da qırmızı xəttini keçir - yəhudi ölkəsində dərin narahatlıqlar var...

07.07.2026 / 17:20
AQTA-nın qərarı ətin qiymətini bir qədər də artıracaq

07.07.2026 / 16:56
İsrail Livanın bütün cənubunu ilhaq etməyə hazırlaşır...

07.07.2026 / 16:42
Rusiyada miqrantlar üçün 45 maddəlik deportasiya siyahısı hazırlandı

07.07.2026 / 16:07
2029-cu ildə Azərbaycanda əhali siyahıya alınacaq

07.07.2026 / 16:05
Azərbaycan "Metrik Konvensiya"sına qoşuldu

07.07.2026 / 15:58
Narkoloji xəstəni məhdudiyyət nəzərdə tutulan işlərə götürənlər cərimələnəcəklər

07.07.2026 / 15:58
ADY Bakı–Tbilisi–Bakı qatarlarında sərnişin tutumunu artırır

07.07.2026 / 15:53
Prezident ötənilki dövlət büdcəsini təsdiqlədi

07.07.2026 / 15:51
TƏBİB: “Tibb müəssisələrinin peşəkar həkim kadrları ilə gücləndirilməsi TƏBİB-in əsas prioritet istiqamətlərindən biridir”

07.07.2026 / 15:35
Azərbaycan özü də dron istehsalına başlayır...

07.07.2026 / 15:04
Trampın Əliyevə bu dəvəti Azərbaycana böyük faydalar gətirəcək...

07.07.2026 / 14:41
Arxiyepiskop Qalstanyan Paşinyanı məhkəməyə verir

07.07.2026 / 14:34
Dəməşqdə Makronun qaldığı otelin qarşısında partlayış olub…

07.07.2026 / 14:07
Zakir Həsənov baş direktoru və bir qrup hərbi qulluqçunu təltif etdi

07.07.2026 / 13:42
Rusiya Baltikyanı ölkələrə xəbərdarlıq etdi - "odla oynayırlar"...

07.07.2026 / 13:38
“Valideyn himayəsindən məhrum qalmış uşaqlarla iş” layihəsinin altıncı təlimi

07.07.2026 / 13:18
Nəsimidə əməliyyat - 4 nəfər saxlandı, 70 kq narkotik ələ keçirildi...

07.07.2026 / 12:56
Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

07.07.2026 / 12:49
Monakoda ukraynalı oliqarxa sui-qəsd edən qadının özünü də ortadan götürdülər – cəsədi Kiyevdə tapıldı…

07.07.2026 / 12:43
Slovakiya rus turistlər üçün vizanı dayandırdı - yalnız idmançılar…

07.07.2026 / 12:27
Ankarada tarixi NATO zirvəsi başladı - Rutte ilk qərarı açıqladı…

07.07.2026 / 12:12
NATO-nun Ankara Sammiti dönüşyaradıcı ola bilərmi?

07.07.2026 / 11:53
İrandan ABŞ-a xəbərdarlıq - təhdidlər dayanmasa danışıqlar başlamayacaq...

07.07.2026 / 11:37
MM "Ümumi təhsil haqqında" Qanuna dəyişiklikləri təsdiqlədi

07.07.2026 / 11:22
"Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh gündəliyinin irəli aparılmasında Donald Tramp xüsusi rol oynayıb" - Prezident

07.07.2026 / 11:14
Netanyahu Trampa çağırış etdi - Türkiyəyə F-35 verməyin...

07.07.2026 / 11:05
Prezident İlham Əliyev ABŞ Senatının Xarici Əlaqələr Komitəsinin üzvünü qəbul etdi - FOTO

07.07.2026 / 10:53
Hərbi xidmətdən yayındırmaq üçün rüşvət alan vəzifəli şəxs məhkəməyə verildi...

07.07.2026 / 10:45
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 25 nəfər saxlandı

07.07.2026 / 10:34
Zelenski Putini hədələdi - minlərlə dron Moskvaya uçanda o başa düşəcək...

07.07.2026 / 10:10
Səhiyyə nazirinə yeni müavin təyin olundu

07.07.2026 / 09:45
Hörmüz boğazında gərginlik yenidən artır – İran Oman sahillərində iki tankeri vurdu...

07.07.2026 / 09:23
Tramp Türkiyəyə F-35 qırıcılarının satışını təsdiqləyə bilər...

07.07.2026 / 09:06
Bakıda motoxuliqanlıq edən şəxs həbs olundu

07.07.2026 / 08:49
YAP-ın altı rayon təşkilatında sədr dəyişdi...

07.07.2026 / 05:54
Ermənistanda Tsarukyan işi - 70-dən çox ünvanda axtarış aparılır…

07.07.2026 / 05:34
CHP-də sular durulmur - daha 4 vilayət sədri vuruldu

07.07.2026 / 05:29
Serj Sarkisyan barəsində müsadirə qərarı - 1,7 milyon

06.07.2026 / 23:42
Tsarukyanın özünü damladılar, malikanəsində saxladığı üç şir və bir pələngi də müsadirə etdilər...

06.07.2026 / 23:26
FIFA amerikalı futbolçunun cəzasını Trampın istəyi ilə ləğv etdi - Dünya Çempionatında “qırmızı kart” qalmaqalı...

06.07.2026 / 23:06
"Çiçəklənən Ermənistan"ın sədri Tsarukyan saxlanıldı - 22 milyon dollarlıq fırıldaqçılıq...

06.07.2026 / 22:43
Ermənistanın 5 müxalif partiyası Azərbaycanla sülh sazişi üzərinə açıq yürüşə başladılar - “olmaz”...

06.07.2026 / 22:23
Birlik Karate Klubunun idmançısı Aslan Ercan kəmər və sertifikatla təltif edildi… - FOTO

06.07.2026 / 22:10
4 NATO ölkəsi yeni müdafiə mexanizmi yaradır

06.07.2026 / 21:58
Tramp NATO Zirvəsində Rusiya-Ukrayna savaşına son verəcək

06.07.2026 / 21:45
Mingəçevir Dövlət Universiteti “Cybersign” MMC ilə əməkdaşlığa başladı

06.07.2026 / 21:45
Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

06.07.2026 / 21:43
Səfir Karlovun qətli də FETÖ əməli imiş?..

06.07.2026 / 21:38
NATO nümayəndə heyəti Anıtqəbiri ziyarət etdi

06.07.2026 / 21:22
Vətəndaşlara bütün xidmətlərin rəqəmsallaşması kursu özü ilə risklər də gətirir...

06.07.2026 / 21:21
Avstraliya baş naziri yersiz sualı cavablamaqla özünü çətinə saldı

06.07.2026 / 21:05
Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

06.07.2026 / 20:46
Tramp Prezident İlham Əliyevi G20 zirvəsinə dəvət etdi…

06.07.2026 / 20:35
“Dənizçilərə Sosial Dəstək” İctimai Birliyi “Dənizçi şəhid ailələri ilə iş” adlı layihəyə start verdi

06.07.2026 / 20:30
Qərbi Azərbaycan İcması Ağsaqqallar Şurası hesabat verdi… - FOTO

06.07.2026 / 19:41
Şirvanda çətənə yetişdirən şəxs saxlandı

06.07.2026 / 19:25
Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

06.07.2026 / 18:51
Leyla Əliyeva Qəbələdə fərdi sərginin açılışında və ağacəkmə aksiyasında iştirak edib - FOTO

06.07.2026 / 18:43
Rusiyanın Ukrayna dronlarını niyə vura bilmədiyi ortaya çıxdı – işin arxasından ABŞ kəşfiyyatı çıxır...

06.07.2026 / 18:28
Ukrayna müharibəsinin əsil mahiyyətini gizlətmək üçün Rusiyadan yeni ideya...

06.07.2026 / 18:21
Prezident ARDNF-in ötənilki büdcəsinin icrasını təsdiqlədi

06.07.2026 / 18:03
İsrailin NATO-nu Türkiyəyə qarşı qaldırmaq planı...

06.07.2026 / 17:45
Naxçıvana uçuşlar təxirə salındı...

06.07.2026 / 17:39
Göyçə gölü ətrafında Alban məbədləri

Rəqəmsal İnkişaf Şurası ilə süni zəka və kibertəhlükəsizliyin yüksəliş yoluna çıxdıq...

XƏBƏR ARXİVİ