"İtkilərin qarşısını almaq üçün günün müxtəlif vaxtlarında differensial tariflərin tətbiqi ilə enerjiyə qənaət etmək olar"
Azərbaycanda aidiyyəti orqanlar milli enerji portfelinin yaradılması üçün orta xərci, istehlakçılar və istehsalçılar üçün əlverişli qiymətin müəyyənləşdirilməsini nəzərdən keçirəcək. Bu, Prezident İlham Əliyevin təsdiqlədiyi "Azərbaycan Respublikasında kommunal xidmətlərin (elektrik və istilik enerjisi, su və qaz) inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsi"ndə qeyd olunub.
"Strateji Yol Xəritəsi"nə əsasən, bəzi sənaye sahələri üçün güzəştlərin azaldılmasının, qiymətlərin günün vaxtına görə differensasiya edilməsinin, infrastrukturun yaradılmasına çəkilən xərclərə əsaslanan qiymətlərin tətbiqinin nəzərdən keçirilməsi zamanı aztəminatlı istehlakçı kateqoriyaları üzrə son istehlakçı qiymətlərinin dəyişməz saxlanması, sifariş əsasında ayrılmış həcm və sərfiyyat arasında uyğunsuzluğun aradan qaldırılması üçün elektrik enerjisi üzrə əlavə haqların müəyyən edilməsi, reaktiv enerjidən istifadənin səmərəliliyinin artırılması barədə təkliflər hazırlanacaq.
Sənəddə, həmçinin, qeyd olunub ki, pik saatlarda yüklənməni azaltmaq üçün günün müxtəlif vaxtlarına (gecə və gündüz) uyğun elektrik enerjisi tariflərinin tətbiq edilməsi planlaşdırılır. Qeyd olunur ki, dünyanın bir çox ölkələrində kommunal xidmət sektorunda elektrik enerjisi qiymətinin tələbata uyğun dəyişdirilməsi istehlak səviyyəsini aşağı salan standart təcrübədir. Azərbaycanda qiymətlərin gün ərzində differensasiya edilməməsi tələb-təklif balansının qeyri-səmərəli olması ilə nəticələnir.
Ümumilikdə, bu yanaşmanı ekspertlər necə dəyərləndirir?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini "Bakı-Xəbər"lə bölüşən enerji məsələləri üzrə ekspert İlham Şaban buna müsbət prizmadan yanaşdı: "Normal bir yanaşmadır. Ona görə ki, artıq dünya bunun effektivliyini çoxdan görür və bundan bəhrələnir. Artıq dünyanın 30 ölkəsində alternativ enerji mənbələrindən alınan enerji ənənəvi enerjidən alınan enerji ilə eyni qiymətə bərabər olub. Bunun nəticəsində insanlara satılan elektrik enerjisi günün müxtəlif saatlarında ənənəvi enerjidən daha ucuz və yaxud pulsuz olur. Azərbaycanda alternativ enerji inkişaf etmədiyindən, onun xüsusi çəkisi çox cüzidir. Bu ilin 11 ayında cəmi 60 milyon kilovat-saat sözügedən enerji hasil olunub. Ona görə də ümid edək ki, yaxın 7-8 ildə Azərbaycanda da dünyanın inkişaf etmiş, inkişaf etməkdə olan ölkələrindəki kimi mütərəqqi texnologiyaların tətbiqi həyata keçiriləcək. Əsas odur ki, enerjinin idarə edilməsində olan bu məsələlər yoluna düşsün. Çünki Azərbaycanda elektrik enerjisinin idarə edilməsində həddən artıq böyük itkilər var. Rəsmi məlumata görə, bir ildə 3 milyard kilovat-saata qədər bizdə itki var. Bax bunları aradan qaldırmaqla və günün müxtəlif vaxtlarında differensial tariflərin tətbiqi ilə enerjiyə qənaət etmək olar".
Vidadi ORDAHALLI
