Daşınmaz əmlak bazarında real vəziyyət burada indi müşahidə olunun durğunluğun gələn il ərzində yeni bir aktivliklə əvəz olunacağını göstərir. Bunun ümdə səbəblərindən biri dövlətin gələn il ərzində sosial evlərin inşası sahəsində genişmiqyaslı fəaliyyəti, həmçinin tikintidə aktivliyin artması məqsədilə atdığı digər addımlardır.
Daha bir maraqlı cəhət isə odur ki, ölkədə yaradılan investisiya şəraiti fonunda xaricdən də Azərbaycanın əmlak bazarına daxil olan vəsaitin miqdarı artır. Bunu o da təsdiqləyir ki, ölkədə ev alan xaricilərin sayı artır. Belə ki, 2011-ci ildə mənzil alan əcnəbi vətəndaşların sayı 1.265 nəfər təşkil edirdisə, 2015-ci ildə bu rəqəm 4. 742-yə qalxıb.
2016-cı ilin 11 ayında isə ölkədə əmlak sahibi olan əcnəbilərin sayı 3.704 nəfər olub. İlin sonunadək bu rəqəmin də yüksələcəyi gözlənir. Bu il xarici vətəndaşların aldığı əmlakların 958-i Bakıda, 2 746-sı isə bölgələrdə yerləşir. Əcnəbilərin Azərbaycanda əmlak almaq maraqları ölkənin həm turizm potensialının inkişafı, həm də tranzit ölkə rolunu oynaması ilə izah edilir. Əmlak biznesi ilə məşğul olanlar bildirir ki, əvvəllər əcnəbilər daha çox mənzil almağa üstünlük verirdi. Əmlakçı Vəfadar Axundovun sözlərinə görə, bu il əcnəbilər restoran, otel və bu kimi obyektlərlə daha çox maraqlanır:"İndi biz ərəb ölkələrindən olan vətəndaşlarla işləyirik. Onlar hazır otel, restoran istəyirlər. Biz də onlara belə obyektləri göstərmişik. İndi almaq barədə düşünürlər".
Xatırladaq ki, bu il ərəb ölkələrindən Azərbaycana turist axını çoxalıb. Ona görə də ərəb iş adamları Azərbaycanda öz bizneslərini qurmaq barədə düşünürlər. Xarici turizm şirkətləri indiyədək ancaq turist göndərirdisə, indi onların bəziləri bundan sonrakı mərhələni də öz üzərinə götürmək istəyir. Gələn turistlərin bəziləri ərəblərin idarə etdiyi oteldə qalmaq, restoranda nahar etmək istəyir.
Türkiyədən də Azərbaycana sərmayə yatıranların sayında artım var. Ümumiyyətlə, Türkiyə Azərbaycanda daşınmaz əmlak sektorunda investisiyaların həcminə görə liderdir. Türkiyənin gömrük və ticarət naziri Bülənt Tüfenkci də qeyd edib ki, daşınmaz əmlakla yanaşı, türk biznesmenləri Azərbaycanda aqrar sənaye, balıqçılıq və balıq sənayesi, qida məhsullarının istehsalı, yüngül sənaye, maşınqayırma, turizm, elektroenergetika kimi iqtisadiyyat sahələrinə investisiya yatırmağa hazırdır: "Azərbaycanın investisiya cəlbində əsas üstünlükləri ondadır ki, ölkə sürətlə inkişaf edən iqtisadiyyata malikdir, burada müvafiq biznes-mühit yaradılıb, yüksək səviyyəli rəqabət mövcuddur". Tüfenkci onu da əlavə edib ki, Türkiyə hazırda Azərbaycanın qeyri-neft sektorunda investisiyaların həcminə görə liderdir.
Azərbaycana vəsait qoyan əcnəbiləri təkcə paytaxt Bakı maraqlandırmır. Əcnəbilər regionlara da maraq göstərir. Bu il Quba, Qusar, Xaçmaz, Şəki, Zaqatala, Balakən və Şəmkirdə mənzil alan əcnəbilərin sayı artıb. Ölkədə turizm sektorunun inkişafı əcnəbi alıcıların ölkənin digər bölgələrinə də marağını artırıb. Məsələn, "Şahdağ" qış-yay kurortunun fəaliyyətə başlaması xariciləri bu ərazilərdə əmlak almağa həvəsləndirib. Buna görə də bəzən xaricilər Azərbaycan vətəndaşları ilə birgə müəssisə yaradıb torpaq əldə edir, ya da torpağı icarəyə götürüb üzərində kommersiya obyekti tikirlər. Bütün bunlar, istənilən halda, daşınmaz əmlak bazarına təsirsiz ötüşmür. Regionlarda mənzil alanların əksəriyyəti Rusiya, Belarus, Ukrayna və digər MDB ölkələrində yaşayan aazərbaycanlılardır. Buna manatın ucuzlaşması da stimul verib. Əvvəllər daha çox kirayədə qalmağa üstünlük verən əcnəbilər dolların manata qarşı dəyər qazanmasından sonra Azərbaycanda əmlak sahibi olmağa üstünlük verirlər. Eləcə də Azərbaycanda çalışan və ya təhsil alan bu alıcılar əsasən mənzillər almağa üstünlük verirlər.
Qeyd edilənlərə paralel olaraq Azərbaycandan da xaricə daşınmaz əmlak alışı üçün müraciət edənlərin sayı kifayət qədərdir. Məsələn, Azərbaycan Türkiyədə daşınmaz əmlak alqısına qoyulan investisiyalar üzrə ilk beş ölkə sırasına daxildir. Azərbaycanlılar ən çox Türkiyənin Antalya, Bodrum və İstanbul şəhərlərində ev alır. Vətəndaşlarımız, Türkiyədən başqa, Ukraynada və Rusiyada daşınmaz əmlaka pul yatırır. Ukraynada baş verən münaqişələrə görə ölkədə mənzillər ucuzlaşıb. Çexiyada isə elit daşınmaz əmlak alanların arasında, rusiyalılarla yanaşı, azərbaycanlıların da sayı çoxalmaqdadır. Eləcə də Avropanın digər ölkələrində ev alan soydaşlaramızın sayında artım yaşanır.
Tahir TAĞIYEV
