Qulu İsmayılov: "Deməli, onlar Azərbaycanın gələcəyinə tam əmindir"
"Buradakı inkişaf və stabilliyin zəmanət altında olduğuna tam inanırlar"
SOCAR və BP-nin əməliyyatçısı olduğu ABƏŞ "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yatağının 2050-ci ilədək gələcək işlənməsinə dair razılaşmanın prinsiplərini imzalayıb. Bu barədə SOCAR-dan baki-xeber.com-a verilən məlumatda bildirilir.
Məlumatda qeyd olunur ki, razılaşma bundan sonra da AÇG-yə iri-həcmli sərmayələrə yol açacaq. Hazırda AÇG-dən hasilat gündəlik təxminən 620 min barrel neft ekvivalenti səviyyəsindədir. Müqaviləyə uyğun olaraq, gələcək illərdə çoxsaylı iş yerləri yaradılacaq. AÇG tərəfdaşlığı üzrə işləri BP idarə edəcək.
Dünən SOCAR (Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti) və BP-nin əməliyyatçısı olduğu ABƏŞ (Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkəti) Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda yerləşən "Azəri-Çıraq-Günəşli" yatağının gələcək işlənməsi üçün niyyət məktubu imzalayıb.
Bu razılaşma AÇG yatağının 2050-ci ilədək işlənməsini əhatə edəcək və əsrin ortalarınadək əhəmiyyətli həcmdə ehtiyatların işlənməsi potensialını əlavə edəcək. Hazırda AÇG-dən hasilat gündəlik təxminən 620 min barrel neft ekvivalenti səviyyəsindədir.
ABƏŞ səhmdarları "BP", "Chevron", "İNPEX", "Statoil", "ExxonMobil", "TPAO", "İTOCHU" və "ONGC Videsh" şirkətləridir.
Niyyət məktubu Azərbaycan Respublikası adından SOCAR-ın prezidenti Rövnəq Abdullayev və ABƏŞ tərəfdaşlığı adından BP-nin Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə üzrə regional prezidenti Qordon Birrell tərəfindən imzalanıb.
Niyyət məktubu AÇG yatağının gələcək işlənməsi üçün əsas kommersiya şərtlərini razılaşdırır və tərəflərə növbəti bir neçə ay ərzində danışıqları başa çatdırmaq və tam razılaşdırılmış sazişləri yekunlaşdırmaq imkanı yaradır.
R.Abdullayev deyib: "Biz xeyli müddətdir ki, AÇG-nin xarici tərəfdaşları ilə danışıqlar aparırıq. Yaxın vaxtlarda tam razılaşdırılmış sazişləri yekunlaşdıracağıq. AÇG dünyada "Əsrin müqaviləsi"i kimi tanınır. Bu yataq Azərbaycan üçün çox vacib əhəmiyyət kəsb edir. Bu yataq bizim neft sənayemizin simvoludur. AÇG-nin işlənməsi ölkəmizin inkişafı üçün tamamilə yeni bir dövrün başlanmasına səbəb olub. AÇG-nin xarici tərəfdaşları ilə bu gün imzaladığımız niyyət məktubu onu göstərir ki, biz bundan sonra da hələ uzun illər AÇG-nin uğurlarının şahidi olaçağıq".
BP-nin baş icraçı direktoru Bob Dadli bildirib: "Bu gün Azərbaycan, SOCAR və ABƏŞ üçün əlamətdar bir gündür. Bununla da bu çox uğurlu tərəfdaşlığın əsrin ortasınadək davamı üçün möhtəşəm imkanlar açılır. Biz 1994-cü ildə bu ölkənin enerji tarixinin yeni mərhələsində AÇG-nin işlənməsinə başlamışıq. BP bu uzunmüddətli tərəfdaşlığın bir hissəsi olmaqdan qürur duyur və qarşıdan gələn çox-çox onilliklər ərzində onu davam etdirəcəyinə böyük ümidlərlə baxır".
BP-nin regional prezidenti Qordon Birrell bildirib: "AÇG yatağının operatoru olaraq, biz bu dünya səviyyəli yatağın təhlükəsiz və səmərəli işlənməsini bundan sonra da davam etdirmək imkanından məmnunuq. Bugünkü imzalanma bizə AÇG-nin gələcək uğurlu işlənməsinin və həm də Azərbaycanın enerji tarixinin yeni bir səhifəsinə yol açmağa imkan verir. İnanırıq ki, bundan sonra da bu ölkənin potensialını və təcrübəsini aparıcı texnologiyalarla birləşdirərək birlikdə bu uğurun davamlı olmasını təmin edəcəyik. Bu saziş gələcək sərmayələrə və layihələrə imkan verəcək, həmçinin özü ilə minlərlə iş yerləri gətirəcək".
Qeyd edək ki, AÇG Bakıdan şərqdə təxminən 100 km məsafədə yerləşən nəhəng yataqdır. O, Xəzər dənizində istismarda olan ən böyük neft yatağıdır və 432 kvadrat kilometrdən çox ərazini əhatə edir. Bu yataq 120-170 m arasında olan su dərinliklərində yerləşir. Məhsuldar layın dərinliyi 2000-3500 metr təşkil edir.
AÇG yatağının işlənməsi üçün mövcud hasilatın pay bölgüsü haqqında saziş 1994-cü ilin sentyabr ayında 30 illik müddətə imzalanıb. Yataqdan neft hasilatı 1997-ci ilin noyabr ayında başlanıb. Bu vaxtadək yataqdan 3 milyard barreldən çox neft hasil edilib və təxminən 33 milyard dollar sərmayə qoyulub.
AÇG yatağında altı hasilat platforması mövcuddur və onlar boru kəmərləri vasitəsilə Bakı yaxınlığında yerləşən dünya səviyyəli Səngəçal terminal ilə birləşdirilib. AÇG yatağından hasil edilən neft həmin terminaldan əsasən Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft ixrac boru kəməri və Supsayadək uzanan Qərb İxrac Boru Kəməri vasitəsilə dünya bazarlarına ixrac edilir.
BP şirkəti ABƏŞ və AÇG üzrə HPBS-nin Podratçı Tərəfləri adından operator qismində çıxış edir.
Xatırladaq ki, iki gün əvvəl Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev BP şirkətinin prezidenti Robert Dadlini qəbul etmişdi. Görüş zamanı 2024-cü ildən sonra "Azəri-Çıraq-Günəşli" yataqlarının işlənməsi ilə bağlı məsələlər müzakirə edilib. Qeyd olunub ki, bu yataqların gələcəkdə işlənməsində xarici şirkətlər maraqlıdır. Yataqların gələcəkdə uğurla işlənməsi xarici şirkətlər tərəfindən çoxmilyardlı investisiyaların davam etdirilməsi, böyük həcmdə əlavə neft hasilatı, qarşıdakı illərdə də çoxsaylı yeni iş yerlərinin açılması üçün imkanlar yaradacaq.
Görüşdə, həmçinin, "Cənub Qaz Dəhlizi"nin yaradılması və "Şahdəniz-2" layihəsi ilə bağlı aparılan işlərdə əldə edilmiş irəliləyiş, BP şirkətinin "Şəfəq-Asiman" blokunda, Abşeron yarımadasının dayazsulu hissəsində həyata keçirdiyi işlər və BP-nin Azərbaycanın neft-qaz sənayesinin inkişafında iştirakının perspektivləri ilə bağlı məsələlər ətrafında müzakirələr aparıb.
Müzakirə edilən mövzular onu deməyə əsas verirmi ki, transmilli korporasiyalar Azərbaycandakı inkişaf və stabilliyin çox uzun perspektivinə tam əmindir?
Ekspert Qulu İsmayılov qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, aparılan müzakirələr və əldə olunan nəticələr bunu deməyə əsas verir ki, dünyanın ən böyük transmilli şirkətləri Azərbaycanla enerji sahəsində əməkdaşlıqda maraqlıdır. Artıq Bakıda SOCAR və BP-nin əməliyyatçısı olduğu ABƏŞ (Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkəti) Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda yerləşən "Azəri-Çıraq-Günəşli" yataqlar blokunun gələcək işlənməsi üçün niyyət məktubu imzalayıb. Sənəd blokun 2050-ci ilədək işlənməsinə dair razılaşmanın prinsiplərini əks etdirir.
Razılaşma bundan sonra da "AÇG"yə irihəcmli sərmayələrə yol açacaq. Gələcək illərdə çoxsaylı iş yerləri yaradacaq. "AÇG" tərəfdaşlığı üzrə işləri BP idarə edəcək.
Bütün bunlar onu söyləməyə əsas verir ki, Azərbaycanda neft erası bitdi deyənlər yanılıb. Bilirsiniz ki, belə kampaniyalar bütün mümkün risqləri gözə alaraq, dəqiq hesablamalar apararaq strateji sazişlər imazlayır. Deməli, onlar Azərbaycanın gələcəyinə tam əmindir. Buradakı inkişaf və stabilliyin zəmanət altında olduğuna tam inanırlar. Bilirlər ki, qaz layihələri heç də neftdən az gəlir gətirməyəcək".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
