Ölkənin daşınmaz əmlak bazarında son vəziyyətin təhlili burada qiymətlərlə bağlı yeni bir durumun yarandığını göstərir. Belə məlum olur ki, bu bazarda təklif artdığından, qiymətlər nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağı düşüb. Özü də qiymətlərin enməsi Bakının hətta ən bahalı yerrlərində belə aydın müşahidə olunur.
Əvvəllər bu yerlərdə fantastik qiymətə satılan mənzilləri indi gözlənilməyən məbləğlərə əldə etmək olar. Bütün bunlar ondan irəli gəlir ki, Bakının mərkəzi hissələrində evlərin kütləvi satışına başlanıb. Söhbət metronun "28 May" stansiyasından "Sahil" metrosuna, Tibb Universitetinə qədər və "Nərimanov" metrosuna yaxın ərazilərdən gedir. Məsələ ilə bağlı ekspert Vaqif Hüseynov mətbuata bildirib ki, dolların bahalaşmaqda davam etməsi əmlak bazarında da vəziyyəti dəyişib. Əmlak bazarında bir il əvvəlki vəziyyət yenidən təkrarlanır: "Heç kim təsəvvür edə bilməzdi ki, "28 May" metrosunun yaxınlığında 70 min manata ev almaq olar. Amma hazırda bu belədir". Bu ərazilərdə evlər 40%-dən 2 dəfəyə qədər ucuzlaşıb. Məsələn, əvvəl 130-140 min manata satılan 70 kvadratmetrlik evlər indi 70-100 min manata qədər ucuzlaşıb. Ucuzlaşma, xüsusilə də 1-2 otaqlı evlərdə müşahidə edilir".
Ekspertin sözlərinə görə, bunun səbəblərindən biri də dolların bahalaşmaqda davam etməsidir. Belə ki, əvvəla, əlində qalan pulunu investisiya kimi şəhərin mərkəzi hissələrində olan evlərə yatıran vətəndaşlar bu evləri dərhal sataraq vəsaiti dollara çevirmək üçün tələsir. Evin dərhal satılması üçün də onlar qiyməti xeyli aşağı salır. Digər tərəfdən satışa çıxarılan belə evlərlə bağlı bazarda təklifin artması qiymətlərə xeyli təsir göstərib. Ekspert bildirir ki, vəziyyəti elan saytlarında satışa çıxarılan evlərində sayında da müşahidə etmək olar. Hazırda Bakının sadalanan ərazilərində satışa çıxarılan ev elanlarının sayı 30-40% artıb.
İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin sədri Vüqar Bayramovun sözlərinə görə də, manatın məzənnəsinin düşməsi Azərbaycanın daşınmaz əmlak bazarına çox böyük təsir göstərib: "Hazırda Azərbaycanın daşınmaz əmlak bazarında fəallığın kəskin aşağı düşməsi müşahidə olunur. Dolların manata nisbətən daha da möhkəmlənməsini gözləyən bir çox insanlar mənzillərini satmağa və öz əmanətlərini dollarda saxlayaraq növbəti devalvasiyada udmaq ümidi ilə öz yığımlarını xarici valyutada saxlamağa üstünlük veriblər. Bu da bazarda ümumi durğunluğa gətirib çıxarıb. 2014-cü ildən başlayaraq hər il qiymətlər orta hesabla 15% düşür. Manat sabitləşməyənədək vəziyyət belə qalmağa davam edəcək". Mənzillərin əldə olunmasına gəldikdə isə, əksər eksperlərtin fikrincə, bu, həqiqətən də sərfəlidir. Ancaq əmlakı qısamüddətli investisiya kimi almağa hazırlaşanlara deyil, yaşamaq üçün almaq istəyən insanlara çox sərfəlidir. Bundan əlavə, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, dolların məzənnəsinin qalxmasını, bunun nəticəsində manatın ucuzlaşmasını nəzərə almaq lazımdır. Hesab edilir ki, dollar bahalaşdıqca mənzillər qiymətdən düşməkdə davam edəcək. Amma mənzil ucuzlaşması heç də uzun dövrü əhatə etməyəcək. Bunun da əsas səbəblərindən biri odur ki, hökumət yaxın tezlikdə paytaxtda yeni söküntü işlərinə start verməyə hazırlaşır. Belə ki, Bakı Dövlət Layihə İnstitutunun direktoru İlqar İsbatov bildirib ki, bəzi "xruşşovka" tipli binaların sökülməsi gündəmdədir: "Bakının görünüşünə ciddi xələl gətirən binaların sökülməsi nəzərdə tutulur. Bunlar əsasən 1-2 mərtəbəli binalardır. İlk növbədə insanların həyatı üçün təhlükə yaradan və şəhərin görünüşünə xələl gətirən azmərtəbəli binalar söküləcək. Bu proses hazırda həyata keçirilən pilot layihə çərçivəsində davam edir. Məsələn, Sabunçu, Suraxanı, Binəqədi, Nizami, Nəsimi rayonlarında söküntü işləri həyata keçirilir". Bundan əlavə, 2035-ci ilədək Bakının mənzil fondunun sahəsi 97,78 milyon kvadrat metr təşkil edəcək. Eləcə də bu, Bakı ərazisinin zonalaşdırılması və istifadəsi planında nəzərdə tutulub. Plana əsasən, həmin müddətədək adambaşına düşən yaşayış sahəsi 25 faiz artacaq. Bu planla əlaqədar olaraq Bakıda 122 minə yaxın bina söküləcək və ya yeri dəyişdiriləcək. Özü də binaların sökülməsi bütün şəhər ərazisində həyata keçiriləcək. Yeni söküntü işləri isə hər zaman mənzil bazarında aktivlik yaradır və qiymətlərin yüksəlməsinə gətirib çıxarır.
Tahir TAĞIYEV
