Sahib Məmmədov: "Əcnəbi şirkətlərin bu cür hərəkəti qanun pozuntusudur, amma bunu edirlər"
"Bu gün bizi narahat edən məsələlərdən biri transmilli şirkətlərdə çalışan azərbaycanlılara əcnəbilərə nisbətən xeyli az əməkhaqqının verilməsidir". Bunu Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının (AHİK) sədri, Milli Məclisin deputatı Səttar Mehbalıyev AHİK-in IV Məclisinin növbəti iclasında deyib.
S.Mehbalıyev bildirib ki, digər sosial məsələlərdə də yerli işçilərin üstünlükləri azdır: "BP", "Statoil", "AMOKO", "Coca-Cola", "McDonald`s" kimi transmilli şirkətlərin filiallarında, "Bazarstore" mağazalar şəbəkəsində həmkarlar ittifaqlarının olmaması işçilərin sosial-iqtisadi hüquqlarının hərtərəfli qorunmasına mənfi təsir göstərir".
AHİK sədri vurğulayıb ki, xarici vətəndaşlara nisbətən yerli işçilərə uzadılmış iş gününün təsdiqi, ödənişli əmək məzuniyyətlərinin verilməməsi adi hala çevrilib: "Müvəqqəti əmək qabiliyyətini itirənlərə müavinət verilmir, peşə xəstəliyinə tutulanlara və istehsalatda əmək xəsarəti alanlara isə dəyən zərər ödənilmir. Əmək müqaviləsi hüquqi qüvvəyə minmədən işçilərin hər hansı bir işin yerinə yetirilməsinə cəlb edilməməsi üçün qanunvericilikdə daha sərt cəza formalarının tətbiqi qeyri-formal əmək münasibətlərinin qarşısının alınmasında mühüm amil oldu".
Ümumilikdə, transmilli şirkətlərdə çalışan əcnəbilərə yerli işçilərdən daha çox məvacibin verilməsi yeni deyil. Yəni 90-cı illərdən sözügedən problem var və dəfələrlə bununla bağlı narahatlıq ifadə olunub. Görünən odur ki, qanunvericilik səviyyəsində daha ciddi tədbirlərin görülməsinə ehtiyac var. Maraqlıdır, ekspertlər bununla bağlı nə təklif edir?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini "Bakı-Xəbər"lə bölüşən Əmək Hüquqlarının Müdafiəsi Liqasının rəhbəri Sahib Məmmədovun sözlərinə görə, bu məsələdə qanundan irəli gələn tələbləri tətbiq etmək lazımdır: "Məsələ ondadır ki, əcnəbi şirkətlərlə Azərbaycan hökuməti arasında bağlanmış müqavilədə əməkhaqqının fərqli olacağı nəzərdə tutulmayıb. Həm də bizim qoşulduğumuz beynəlxalq konvensiyalar var. Həmin sənədlərdə də qeyd olunub ki, eyni işə görə fərqli əməkhaqqı verilə bilməz. Deməyim odur ki, əcnəbi şirkətlərin bu cür hərəkəti qanun pozuntusudur, amma bunu edirlər. Bunun yeganə yolu həmin şirkətə qarşı cinayət işi açmaqdır. Çünki həmin şirkətlərin insan hüquqlarına dair öhdəliyi var. Orada göstərilir ki, əmək münasibətləri Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun qurulacaq. Belə hallar isə ölkə qanunvericiliyinə uyğun deyil. Üstəlik, əmək müqavilələri də fərqli bağlanır. Əmək Məcəlləsində göstərilən qaydalara uyğun bağlanmır. Xarici şirkətlər Azərbaycana gələndən belə fəaliyyət göstərir. Halbuki, Konstitusiyaya görə, bərabər əməyə görə bərabər məvacib verilməlidir".
Vidadi ORDAHALLI