Ənvər Fərəcov: "O cümlədən audit fəaliyyəti də neqativ hallardan tam sığortalanmayıb"
"Son illərin hadisələri sübut etdi ki, cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin leqallaşdırılmasına qarşı mübarizə aparmadan və belə halları ləğv etmədən iqtisadi islahatların həyata keçirilməsi və inkişafının sürətləndirilməsi mümkün olmur".
Məlum olduğu kimi, bunu Auditorlar Palatasının sədri Vahid Novruzov deyib. Onun sözlərinə görə, son 30 ildə dünyada baş vermiş hadisələr auditə ictimai etimadın azalmasına səbəb olub. V.Novruzovun sözlərindən o da məlum olub ki, bir sıra hallarda cinayət yolu ilə əldə edilmiş pulların leqallaşdırılmasında auditor xidməti göstərən şəxslər də iştirak edir: "Baş verən iqtisadi maliyyə böhranları onu da göstərdi ki, bir sıra hallarda korrupsiyanın yaranmasına və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pulların və əmlakın leqallaşdırılmasına auditor xidməti göstərən şirkətlər və şəxslər də cəlb olunur. Başqa sözlə, bəzən auditorlardan və audit xidmətindən cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və əmlakın leqallaşdırılmasında bir vasitə kimi istifadə edirlər. Təəssüf ki, bizim bəzi üzvlərimiz tərəfindən müsbət rəy almış qurumlarda digər yoxlayıcılar tərəfindən ciddi maliyyə-mühasibat pozuntuları aşkarlanması hallarına da rast gəlinməkdədir. Bu isə yolverilməzdir və istər beynəlxalq audit standartlarının, istərsə də Peşə Etikası Məcəlləsinin tələblərinə tamamilə ziddir və auditor adı ilə bir araya sığmır".
Auditorların bu kimi neqativ hallara yol verməsini ekspertlər nə ilə əlaqələndirir?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Ənvər Fərəcov bunu bir sıra amillərlə izah etdi: "Dünyanın bir çox ölkələrində auditorların bənzər neqativ hallarda bu və ya digər formada iştirak etməsi halları var. Heç bir ölkə iddia edə bilməz ki, orada audit fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər cinayət yolu ilə əldə olunan əmlakın, pulun leqallaşdırılmasında iştirak etmir. Bu daha çox həmin ölkədə audit işinin nə dərəcədə düzgün təmin olunması ilə bağlıdır. Yəni bu məsələyə insan amili prizmasından yanaşmaq lazımdır. İstənilən sahədə neqativ fəaliyyətlə məşğul olan şəxslər var. O cümlədən audit fəaliyyəti də neqativ hallardan tam sığortalanmayıb. Hansısa ölkədə korrupsiya daha çoxdursa, istər-istəməz, audit fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərin belə neqativ hallarda iştirak səviyyəsi risqi böyükdür. Yox, hardasa bunun səviyyəsi aşağıdırsa, o zaman belə halların sayı çox ola bilməz. İstənilən halda, buna kompleks yanaşılmalıdır". Vidadi ORDAHALLI