Ruslan Atakişiyev: "Milli valyuta ilə ticarətin səmərəsi qısamüddətli olur"
Azərbaycan və Türkiyə arasında qarşılıqlı ticarətdə milli valyutaya keçid iqtisadi artıma kömək edəcək, ölkələr arasında xarici ticarət əməliyyatlarını gücləndirəcək və sabitləşdirəcək. Bu təkliflə Türkiyənin gömrük və ticarət naziri Bülent Tüfenkci çıxış edib.
Nazirin sözlərinə görə, qarşılıqlı ticarətdəki hesablamalarda Azərbaycan manatı və türk lirəsindən istifadə çox əhəmiyyətlidir. Belə ki, bu, xərcləri aşağı salmağa, risqlərə nəzarəti artırmağa və ölkələrin milli ehtiyatlarının xarici faktora qarşı həssaslığını azaltmağa imkan verəcək: "Həmçinin ticarətdə milli valyuta ilə hesablamalar xüsusilə böhran dövründə xarici valyuta defisiti ilə əlaqədar mənfi təsirlərin qarşısını alacaq. Valyuta məzənnələrinin dəyişməsi risqinin qarşısının alınması idxal olunan malların qiymətində qeyri-müəyyənliyi, eləcə də xarici ticarətdə ziddiyyətləri azaldacaq".
Nazir onu da bildirib ki, bənzər təklif digər ölkələrə də edilib: "Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Rusiya, İran və Çinə qarşılıqlı hesablamaları milli valyutalarla aparmağı təklif edib. Bununla bağlı artıq danışıqlar aparılır".
Bu arada Azərbaycanın iqtisadiyyat naziri Şahin Mustafayev deyib ki, iki ölkə arasında milli valyuta ilə ikitərəfli ticarətin aparılmasına dair danışıqlar aparılmayıb. Buna baxmayaraq, nazir gələcəkdə bu məsələ ətrafında Türkiyə tərəfi ilə danışıqların aparılmasını istisna etməyib.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər Azərbaycan və Türkiyə arasında ticarətin milli valyuta ilə aparılması təklifinə necə baxır?
Məsələyə münasibət bildirən İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin sədri Ruslan Atakişiyevin sözlərinə görə, dolların milli valyutaya təzyiqindən sığortalanmaq üçün bir sıra ölkələr bunu nəzərdən keçirir: "Dolların bahalaşmasından, onun milli valyutaya təzyiqindən sığortalanmaq üçün tarixin müxtəlif dönəmlərində bu kimi çağırışlar səslənib. Məsələn, qlobal maliyyə böhranından sonra 2009-cu ildə Böyük İyirmiliyin toplantısında bu kimi təkliflər səsləndi. Yəni Çin yuanı Cənub-Şərqi Asiya ölkələrində, Rusiya rublu Avrasiya İttifaqında istifadə olunsun. Sonra bu məsələ 2014-cü ildə növbəti dəfə gündəmə gəldi. Türkiyənin məlum çağırışı da məhz milli valyutanın dönərliyini qorumaq üçündür. Pulun dəyərinin aşağı düşməsinin qarşısını almağa yönəlmiş bir çağırışdır. Azərbaycanla Türkiyə sözügedən təklifi birgə müzakirə edə bilər. Ancaq onu da nəzərə almaq lazımdır ki, milli valyuta ilə ticarətin səmərəsi qısamüddətli olur. Çünki bu zaman pulun məzənnəsi dollara nisbətən müəyyən olunur və ondan sonra ticarət həyata keçirilir. Ona görə də Türkiyənin təklifi daha çox uzunmüddətli dönəmə hesablanıb. Eyni zamanda, daha çox ixracla məşğul olan ölkələr bunda maraqlıdır". Vidadi ORDAHALLI
