Rəşad Həsənov: "Yeni yaradılan qurum Naxçıvan sakinlərinin mənzil əlçatanlığını təmin edəcək"
"Naxçıvanda "İpoteka Fondu"nun yaradılması orta və uzunmüddətli dövrdə daha effektli təsirə malik ola bilər"
Xəbər verildiyi kimi, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri Vasif Talıbov "Naxçıvan İpoteka Fondu" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin (ASC) yaradılması və muxtar respublikada ipoteka kreditləşməsinin tənzimlənməsi haqqında fərman imzalayıb.
Qeyd edək ki, "Naxçıvan İpoteka Fondu" ASC krediti 3 ildən 25 ilədək, güzəştli ipoteka kreditini isə 30 ilədək müddətə verəcək. Kredit üzərində mülkiyyət hüququ dövlət qeydiyyatına alınmış və ya tikilməkdə olan fərdi yaşayış sahəsinin alınmasına verilir. Güzəştli ipoteka krediti kreditin verildiyi tarixə ipoteka ilə yüklü edilən yaşayış sahəsinin qiymətinin 85 faizi həcmində verilməlidir.
Eyni zamanda güzəştli ipotekaya aid olmayan kreditin məbləği kreditin verildiyi tarixə ipoteka ilə yüklü edilən yaşayış sahəsinin qiymətinin 85 faizindən çox və 75 faizindən az olmamalıdır. Gənc ailənin üzvü olan şəxslər, şəhid ailəsinin üzvü (əri/arvadı, övladları), Milli Qəhrəman (özü, əri/arvadı, övladları), məcburi köçkün və ya ona bərabər tutulan şəxs, ən azı 3 il dövlət qulluğunda qulluq edən, o cümlədən dövlət qulluğunun xüsusi növündə xidmət keçən şəxs, ən azı 5 il dövlət ümumtəhsil məktəbində müəllim işləyən şəxs, fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi olan şəxs, idman sahəsində xüsusi xidmətləri olan şəxs (fəxri bədən tərbiyəsi və idman xadimi, ölkə miqyaslı yarışların qalibi (I yer), beynəlxalq miqyaslı yarışların mükafatçısı (I, II və ya III yer), elmlər doktoru elmi dərəcəsi olan şəxs, ən azı 15 il dövlət qulluğunda qulluq edən şəxs, ən azı 3 il hərbi xidmətdə olan (müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olan hərbi qulluqçulardan başqa), həmçinin ehtiyata və istefaya buraxılmış, Naxçıvanda yaşayan Azərbaycan Respublikasının hərbi qulluqçuları, ən azı 3 il daxili işlər orqanlarında xidmət keçən, xüsusi rütbəsi olan şəxslər güzəştli ipoteka kreditindən istifadə etmək hüququna malikdir. Güzəştli ipoteka kreditindən istifadə etmək hüququ olan ailə və ya şəxs bu hüquqdan yalnız bir dəfə istifadə edə bilər.
Naxçıvanda yaradılan "İpoteka Fondu"nun o bölgədə yaşayan insanların mənzil təminatına necə təsir edəcək? Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənova müraciət etdik. O, "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, bunu administrativ proses olaraq qiymətləndirmək lazımdır: "İpoteka Fondu" ASC-nin yaradılmasından sonra onun Naxçıvan nümayəndəliyinin yaradılmasına ehtiyac var idi. Nəzərə almaq lazımdır ki, hazırkı şərtlər daxilində Naxçıvanda yaşayan vətəndaşların ipoteka kreditlərinə çıxış imkanı məhdud idi. Naxçıvanda "İpoteka Fondu"nun yaradılması o bölgədə yaşayanların imkanlarını daha da genişləndirdi. Əvvəlki dövrlərdə banklar müxtəlif bəhanələr gətirərək naxçıvanlılara ipoteka krediti vermirdi. Bu günə qədər dövlət vəsaiti hesabına regionlara cəmi 192 ipoteka krediti verilib. Bu ipoteka kreditləri də ölkə üzrə verilən kreditlərin 1 faizi həcmindədir. Bu isə onu deməyə əsas verir ki, ipoteka kreditlərinə çıxış imkanlarının artırılması bu sahədə problemlərin aradan qaldırılmasına təkan verəcək. Paytaxtla regionlarda yaşayanlar arasında bərabər, ədalətli paylaşım istiqamətində müsbət addımdır".
Həmsöhbətimizin fikrincə, əsas məsələ adıçəkilən qurumun şəffaf fəaliyyətinin təmin olunmasıdır. Çünki "İpoteka Fondu" əvvəlki dövrlərdə bir çox məsələlərlə əlaqədar vətəndaşların problemlərlə üzləşməsinə səbəb olurdu: "Qeyri-rəsmi ödənişlər, növbələr, fond vəsaitlərinin müəyyən məbləğinin geriyə qaytarılması kimi nöqsanlar var idi. Ümid edirəm ki, yeni yaradılan qurum Naxçıvan sakinlərinin mənzil əlçatanlığını təmin edəcək".
İqtisadçının sözlərinə görə, son zamanlar Azərbaycanda sosial mənzil siyasətinin həyata keçirilməsi üçün Mənzil İnşaat Agentliyi yaradılıb. Ölkənin mənzil strategiyasında əsas məqsədlərdən biri regionlarda da bu layihənin həyata keçirilməsidir.
R.Həsənov onu da qeyd etdi ki, Naxçıvanda "İpoteka Fondu"nun yaradılması orta və uzunmüddətli dövrdə daha effektli təsirə malik ola bilər. Necə ki, Mənzil İnşaat Agentliyinin təşəbbüsü ilə regional layihə həyata keçirilə bilər. Naxçıvanda da sosial mənzil tikintisi mümkündür. Bu zaman Naxçıvanda fəaliyyət göstərən fondun vəsaitlərinin bu istiqamətə yönəldilməsi prosesin idarə olunmasını daha da asanlaşdıracaq.
Günel CƏLİLOVA
