Zakir Əhmədov: "Ən əhəmiyyətli məqamlardan biri ondan ibarətdir ki, qeyri-neft sektoru üzrə vergi daxilolmalarının payında artımlar var"
Bu ilin yanvar-oktyabr ayları ərzində Vergilər Nazirliyinin xətti ilə dövlət büdcəsinə 5 707,128 mln. manat vəsait daxil olub. Qurumun analitik-informasiya şöbəsindən verilən məlumata görə, müvafiq 10 aylıq proqnoz tapşırığına 100,1 % əməl edilib.
Qeyri-neft sektoru üzrə büdcəyə 4 310,845 mln. manat vəsait daxil olub ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 247,478 mln. manat və ya 6,09 faiz çoxdur.
Cari ilin yanvar-oktyabr aylarında ölkədə 105 605 vergi ödəyicisi qeydiyyata alınıb.
Azərbaycanda yeni iqtisadi inkişaf modelinin formalaşdığı bir vaxtda ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf vəzifələrinin həyata keçirilməsində dövlət büdcəsinin rolu daha da artır. Ölkənin gəlirinin bölüşdürülməsi, iqtisadiyyatın tarazlı inkişafı, sosial funksiyaların, dövlətin müdafiə qabiliyyətinin möhkəmləndirilməsi və digər ümumdövlət vəzifələrinin həyata keçirilməsi bilavasitə dövlət büdcəsi vasitəsilə təmin edilir. Ona görə də büdcənin gəlirləri və xərclərinin düzgün planlaşdırılması və məqsədəuyğun istifadə edilməsi ümumdövlət əhəmiyyətli vəzifə kimi qarşıda durur. Ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf sürətini müəyyənləşdirən əsas amillərdən biri dövlət büdcəsinə vergi daxilolmalarının səviyyəsidir. Vergi daxilolmalarının səviyyəsi isə, öz növbəsində, mövcud vergitutma bazasından və deməli, vergi potensialından əhəmiyyətli dərəcədə asılıdır.
Bütövlükdə ekspertlər ötən 10 ayda vergi daxilolmalarının vəziyyətini necə dəyərləndirir?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Zakir Əhmədovun sözlərinə görə, ümumi göstəriciləri qənaətbəxş saymaq olar: "Ona görə ki, Vergilər Nazirliyi üzərinə düşən öhdəlikləri maksimum yerinə yetirir. Elə məsələlər var ki, bu sözügedən qurumdan asılı deyil. Məsələn, neftin ucuzlaşması səbəbindən gəlirlər azalıb. Ancaq postneft dövründə Azərbaycanın büdcə siyasətinin əsas elementlərindən biri ondan ibarət idi ki, vergi daxilolmalarının sayı artırılsın. Vergi daxilolmalarının dövlət büdcəsinin gəlirlərində payının artırılması həm büdcənin şaxələnməsinə, həm də büdcə gəlirləri daxil olmaqla, iqtisadi diversifikasiya ilə bağlı hədəflərə nail olmağa imkan verir. O baxımdan bu gün büdcədə vergi daxilolmalarının strukturunu qiymətləndirən zaman bunlara diqqət etmək lazımdır. Ən əhəmiyyətli məqamlardan biri ondan ibarətdir ki, qeyri-neft sektoru üzrə vergi daxilolmalarının payında artımlar var. Vergi daxilolmalarının payının artması, nəticə etibarilə, büdcənin gəlir strukturunun şaxələnməsinə imkan verir. Çünki nə qədər çox vergi daxilolmaları varsa, nə qədər çox vəsait vergi daxilolmaları hesabına dövlət büdcəsinə daxil edilirsə, bu o qədər büdcənin bir mənbədən asılılığını aradan qaldırır. Həmçinin, büdcə gəlirlərinin şaxələnməsinə imkan verir. O baxımdan istər əvvəlki illərin, istərsə də 2016-cı ilin dövlət büdcəsində vergi daxilolmalarının payına və tendensiyasına diqqət yetirsək görərik ki, vergi daxilolmaları, birmənalı şəkildə, büdcə gəlirlərinin formalaşmasında olduqca həlledicidir".
Vidadi ORDAHALLI
