Pərviz Heydərov: "Valyuta bazarında vəziyyət makroiqtisadi sabitlik üçün əsas şərtdir və bu sahədə prosesin rəsmi müstəvidən kənara çıxması ciddi fəsadlar törədə bilər"
Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası valyuta mübadiləsi əməliyyatlarına həssas yanaşılması tələbi ilə banklara xəbərdarlıq edib. Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının (MBNP) Direktorlar Şurasının sədri Rüfət Aslanlı media nümayəndələrinə açıqlamasında bildirib ki, bazarda baş verən qanunsuzluqları diqqətdən kənarda qoymur.
O qeyd edib ki, Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası olaraq bankların, sığorta şirkətlərinin və kapital bazarlarının iştirakçıları olan investisiya şirkətlərinin fəaliyyətinə nəzarət edilir: "Palataya bəzi məlumatlar daxil olur. Daxil olan məlumatlar əsasında biz hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət edirik. Xatırlayırsınızsa, bir müddət öncə prokurorluq, təhlükəsizlik orqanları və Palatanın əməkdaşlarının birgə tədbiri nəticəsində qanunsuz valyuta mübadiləsi əməliyyatları aparan şəxslər saxlanmışdı. Son zamanlar bizə yenə müraciətlər daxil olur. Biz bu məlumatları toplayaraq hüquq-mühafizə orqanlarına göndəririk. Ümid edirik ki, müvafiq orqanlar tərəfindən daha aktiv tədbirlər görüləcək".
Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası tərəfindən qanunsuz valyuta mübadiləsi əməliyyatlarının qarşısının alınması istiqamətində görülən işlər yetərincədirmi? İqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Pərviz Heydərov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bunları qeyd etdi: "Söhbət bilavasitə daxili valyuta bazarında dollar və manat təklifindən və tələbindən gedirsə, burada, əslində, qanunsuz məhz hansı əməliyyatlar olduğu, başqa sözlə desək, konkret olaraq qanundankənar nəyi saydığımız dəqiqləşdirilməlidir. "Qara bazar" deyilən şey o halda təşəkkül tapır və inkişaf edir ki, nədəsə tələb təklif tərəfindən ödənilmir. Yəni defisit hökm sürür. Odur ki, ilk növbədə, bu məsələ həllini tapmalıdır.
Dollar 0,78 qəpik olanda niyə valyuta mübadiləsi üzrə "qara bazar" yox idi? Çünki xarici valyuta təklifi üzrə defisit mövcud deyildi. Neftdən dollarlar gəlirdi. Ölkəyə daxil olan dollar həcmi camaatın əlindəki manat kütləsindən çox idi. İndi vəziyyət əksinədir. Ölkədə valyuta - dollar qıtlığı yaranıb.
Kommersiya bankları tələbi ödəyə bilmir. Belə şəraitdə isə sadə vətəndaşlar müraciət üçün başqa yerlər axtarmalı olur. Nəticədə məzənnə bir az da qalxmalı olur. Və avtomatik olaraq, banklar da vətəndaşların tələblərini ödəmək üçün digər məkan aramağa başlayır. Beləliklə də, "qara bazar" deyilən, qeyri-rəsmi alış-veriş məkanı formalaşır ki, bunun da qarşısını almaq üçün məhz inzibati metodlar seçilməli olur.
Təbii ki, Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası tərəfindən bu kimi halların qarşısının alınması üçün təşəbbüslər alqışlanmalıdır. Ancaq bu, sonadək effekt yarada bilməz. Belə ki, valyuta bazarında gərginlik qaldıqca, xarici valyuta mübadiləsi üçün "qara bazar" deyilən, alternativ imkanların axtarışı daim qüvvədə qalacaq. Bunun tam olaraq kökünü kəsmək mümkün deyil. Bununla belə, mən də bu sahədə ciddi cəza tədbirlərinin tətbiqinin tərəfdarıyam. Belə ki, "qara bazar"ın formalaşması elə bir prosesdir ki, nəzarətə götürülməsə və dərhal qarşısı alınmasa, bütün sistemi zədələməsi ilə nəticələnə bilər. Unutmaq lazım deyil ki, valyuta bazarında vəziyyət makroiqtisadi sabitlik üçün əsas şərtdir. Odur ki, bu sahədə prosesin rəsmi müstəvidən kənara çıxması ciddi fəsadlar törədə bilər".
Günel CƏLİLOVA
