Natiq Cəfərli: "Azərbaycanın bu layihənin lehinə verəcəyi qərar..."
Energetika naziri Natiq Əliyev Rumıniyanın Azərbaycandakı səfiri Dan İankunu qəbul edib. Azərbaycan və Rumıniya arasında münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq əsasında inkişaf etdiyini vurğulayan N.Əliyev iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsinin vacibliyini və bunun üçün böyük imkanların olduğunu bildirib.
Nazir enerji əməkdaşlığı çərçivəsində Azərbaycan qazının Avropaya Azərbaycan-Gürcüstan-Rumıniya-Macarıstan (AGRİ) xətti üzrə nəqlini nəzərdə tutan layihə ilə bağlı mühüm addımların atıldığını, SOCAR-ın bu ölkədəki uğurlu fəaliyyətini qeyd edərək, yeni layihə və proqramların həyata keçirilməsi ilə bağlı məlumatları diqqətə çatdırıb. AGRİ layihəsinə yenidən baxılmasının mühümlüyü, dünya enerji bazarındakı vəziyyətin investorlar üçün cəlbedici olmadığı bir vəziyyətdə bu layihənin reallaşdırılması imkanlarının yenidən nəzərdən keçirilməsi və özəl sektorun cəlbinin səmərəliliyi barədə fikir mübadiləsi aparılıb. Enerji sahəsində davam edən əməkdaşlığın geniş perspektivlərə malik olduğu qeyd edilib.
Səfir isə hazırda diversifikasiya siyasətinin aktuallıq kəsb etdiyini və ölkəmizin bu istiqamətdə töhfələrini qeyd edərək, Azərbaycanı enerji sahəsində Rumıniya üçün də vacib ölkə kimi qiymətləndirib. O, AGRİ layihəsinin enerji təhlükəsizliyinə xidmət etdiyini vurğulayıb.
Məlumat üçün qeyd edək ki, Azərbaycan, Gürcüstan, Rumıniya və Macarıstan arasında AGRİ layihəsinin reallaşması ilə bağlı anlaşma memorandumu 2010-cu il aprelin 13-də Buxarestdə imzalanıb. Layihə çərçivəsində gələcəkdə Azərbaycan təbii qazının Qara dəniz sahillərinə nəql olunması, burada xüsusi terminalda sıxılması, Qara dəniz vasitəsilə tankerlə Rumıniyanın Konstansa limanındakı terminala çatdırılması, daha sonra isə yenidən bu ölkənin ərazisində mövcud qaz infrastrukturu şəbəkəsi ilə Rumıniya və digər Avropa ölkələrinin tələbatlarının ödənilməsinə yönəldilməsi planlaşdırılır. Rumıniyaya Gürcüstan vasitəsilə göndəriləcək Azərbaycan qazının ilk versiyada həcmi 2 mlrd. kubmetr, ikinci versiyada 5 mlrd. kubmetr, üçüncü versiya üzrə isə 8 mlrd. kubmetr təşkil edəcəyi gözlənir. Həcmdən asılı olaraq layihənin dəyəri 1,2-4,5 mlrd. avro məbləğində dəyişə bilər. Lakin yekun həcm və məbləğ texniki-iqtisadi əsaslandırma hazır olandan sonra müəyyənləşəcək.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər sözügedən layihənin reallaşdırılması perspektivlərini necə dəyərləndirir?
İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli, prinsipcə, buna müsbət yanaşır. Onun fikrincə, sözügedən layihə qiymət baxımından sərfəlidir: "Boruların çəkilməsi xərclərinin azaldılması yolları araşdırılmalı, daha ciddi nəzarət mexanizmləri işlənməlidir. Qazın Avropaya çatdırılmasının daha optimal yolu olan AGRİ layihəsinə bir daha nəzər yetirilməlidir. Bu layihədə qazın Gürcüstandan LNG tankerləri vasitəsilə Rumıniyaya çatdırılması nəzərdə tutulur. Rumıniyada artıq hazır sahil infrastrukturu var, Gürcüstan ərazisində isə yeni tankerlər istifadə olunsa, əlavə infrastruktura ehtiyac qalmayacaq. Layihə çox ucuz başa gələ bilər və qaz yenə Avropaya çatacaq. Hətta Avropa İttifaqının əsas hədəfi olan Şərqi Avropanın Rusiya qazından asılılığının azaldılmasında bu layihə mühüm rol oynaya bilər. Ona görə də Azərbaycanın bu layihənin lehinə verəcəyi qərar lehimizə olacaq". Vidadi ORDAHALLI