«Goldman Sachs» investisiya bankı OPEC-in buaykı konfransında neft hasilatını azaltma barədə razılaşma ehtimalının kiçildiyini hesab edir. İnvestisiya bankının ekspertləri düşünür ki, razılaşma olmasa, neft qiymətləri 40 dollara qədər düşə bilər.
Baki-xeber.com xəbər verir ki, şirkətin analitiklərinin oktyabrın 31-də yayılan hesabatında deyilir: «Hasilat kvotalarının tətbiq olunması ilə bağlı irəliləyişin olmaması və OPEC istehsalçıları arasında getdikcə artan narazılıq noyabrın 30-da razılaşma əldə etmə ehtimalını azaldır».
Hesabatda qeyd edilir ki, indiyə qədər razılaşmanın olmaması neft qiymətlərini sərt bir şəkildə aşağı çəkib: «OPEC inandırıcı bir razılaşma təklif etməzsə, bizə görə, neft qiymətləri 40 dollara qədər geriləyəcək».
OPEC neft ixrac edən ölkələr birliyidir. Birliyə 14 ölkə daxildir.
Neft İxrac edən ölkələrin OPEC təşkilatı və qeyri-üzv ölkələrin şənbə günü Vyanada keçirilən görüşündə yalnız bu barədə razılaşma əldə edilib ki, OPEC-in təqvim üzrə növbəti iclasından, yəni noyabrın 30-dan əvvəl bir görüş də keçirilisin.
Cümə günü Vyanada artıq yalnız OPEC üzvlərinin arasında keçirilmiş görüş isə İranın mövqeyinə görə nəticəsiz başa çatıb. İran nəinki hasilatı azaltmağa, heç onu dondurmağa da həvəsli görünmür.
“Reuters” agentliyinin bazar ertəsi keçiridiyi rəy sorğusu isə göstərib ki, OPEC-in hasilatı məhdudlaşdırmaq barədə razılaşmaya gələcəyinə baxış geniş mənada dəyişməyib. Rəy sorğusu onu da göstərib ki, sentyabr ayında Nigeriya və Liviyada hasilatda yaranmış fasilə aradan qalxdıqdan sonra, çox güman OPEC-in hasilatı yeni rekord həddinə çatacaq.
Hyustondakı ION Energy firmasından Kyle Cooper isə obrazlı şəkildə deyib ki, "OPEC-in bütün üzvləri hasilat kitabını eyni səhifədən oxuyanadək" bazar qeyri-müəyyən olaraq qalacaq.
Neft daşımaları şirkəti Euronav NV-nin nümayəndəsi bildirib ki, İraq və İranın mövqeyi ilə bağlı OPEC-in qiymətləri qaldıra biləcəyi ağlabatan görünmür.
OPEC indiyədək hər bir üzv ölkənin hasilatı konkret olaraq nə qədər azaldacağı barədə heç nə bildirməyib və elan edib ki, yekun qərarlaşma noyabrın 30-da keçiriləcək iclasda bəyan ediləcək. OPEC ümid edir ki, həmin razılaşmaya kartelə üzv olmayan ölkələr də qoşula bilər. Lakin İran və İraq hasilatı artırmaqda maraqlı olduğunu bildirirlər.
Vyanada OPEC görüşünə qatılan Azərbaycanın energetika naziri Natiq Əliyev də deyib ki, hər şey ölkələrin, ilk növbədə İran və İraq kimi OPEC üzvlərinin mövqeyindən asılı olacaq.
Hər şeyə rəğmən Rusiya hasilatın məhdudlaşdırılmasına dair OPEC üzvləri və bu təşkilata daxil olmayan ölkələr arasında konsensusun əldə olunmasına ümid edir. Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov deyib ki, məsələ ilə bağlı iş davam edir: “Əksər ölkələrin mövqeləri üst-üstə düşür. Biz bu sahədə məlum konsensusa ümid edirik".
Rusiyanın maliyyə nazirinin müavini Maksim Oreşkin deyib ki, neftin bir qədər bahalaşması ilin əvvəlində təchizatın aramsızlığının pozulması ilə bağlı olub. Onun sözlərinə görə hazırda İran və İraq kimi ölkələr hasilatı artırır və istehsalın ABŞ-da da artacağı gözlənilir: “Bu ABŞ bazarının fraqmentləşməsilə bağlıdır: indiki qiymətlərlə bəzi yataqlar yenidən gəlirli ola bilər və orda hasilat artacaq”.
Rusiya nazir müavininin dediklərilə razılaşan Standard & Poor reytinq agentliyinin nümayəndəsi hesab edir ki, yaxın vaxtlarda neft qiymətləri çox güman ki, 45-50 dollardan artıq olmayacaq.
Aleksandr Qryaznov deyir ki, neft OPEC tərəfindən hasilatın məhdudlaşdırılacağı barədə xəbərlər fonunda bahalaşır. Lakin ekspert bu sahədə razılaşmanın əldə olunacağına şübhə ilə yanaşır.
“Təsəvvür etmək çətindir ki, hasilatı artırmaq istəyən ölkələr bu fikirdən vaz keçib istehsalı məhdudlaşdırmaq qərarına gəlsinlər”, Aleksandr Qryaznov deyir və qeyd edir ki, hasilatı azaltsan bazara ABŞ istehsalçıları çıxacaq və sən öz payını itirəcəksən.
TAHİR
