Rəsul Cahangirli: "Ancaq problemli kreditlərlə bağlı əsas məsuliyyəti banklar daşıyır"
Mərkəzləşdirilmiş Kredit Reyestri (MKR) 2005-ci ildə Mərkəzi Bankda yaradılıb. MKR-də ölkənin bank sektorunda kredit öhdəliyi olan fiziki və hüquqi şəxslərin, məbləğindən asılı olmayaraq, bütün kreditləri haqqında məlumat toplanır. Bu məlumatlardan istifadə hüququ kredit müraciətçisini qiymətləndirmək məqsədilə yalnız banklara, bank olmayan kredit təşkilatlarına (BOKT), habelə haqqında məlumat toplanmış şəxslərə məxsusdur.
MKR bankların və BOKT-lərin cari və potensial borcalanlarının ödəmə qabiliyyəti haqqında məlumatlar almaq, borcalanların icra intizamını və borcalma nüfuzunun qorunmasını təşviq etmək, habelə bankların və BOKT-ların kredit risqlərini azaltmaq məqsədi daşıyır. MKR-in iş rejimi, o cümlədən məlumatların xarakteri, verilməsi və alınması qaydaları və şərtləri "Banklar haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 35.4-cü maddəsinə uyğun olaraq tənzimlənir. MKR-də borcalanların həm aktiv, həm də tam ödənilmiş kreditləri haqqında məlumatlar saxlanır.
Məlumat üçün bildirək ki, bank sektorunda problemli kreditlərin ümumi məbləği 1.5 milyard manatı keçir (Beynəlxalq Bankın kreditlərini çıxmaq şərti ilə). Təxminlərə görə, bunun 1/3-i vətəndaşların payına düşür. Bütün bunların fonunda MKR problemli kreditlərin yaranmasında nə dərəcədə məsuliyyət daşıyır?
Məsələyə aydınlıq gətirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, MKR müəyyən məsuliyyət daşıyır: "Ancaq problemli kreditlərlə bağlı əsas məsuliyyəti banklar daşıyır. Ona görə ki, krediti banklar verib, MKR yox. MKR-də fiziki və hüquqi şəxslərin, məbləğindən asılı olmayaraq, bütün kreditləri haqqında məlumatlar olur. Çünki sözügedən qurumun işi budur. Həmin məlumatlara çıxış imkanı da banklara və müvafiq dövlət qurumlarına məxsusdur. Sözügedən qurumlar həmin məlumatları təhlil edərək fiziki və hüquqi şəxslərə kredit verməlidir. Təəssüflər olsun ki, banklar son dövrlərə qədər bu məsələyə ciddi fikir verməyib. Kimə gəldi kredit verdilər və nəticədə bank sektorunda problemli kreditlərin ümumi məbləği artmağa başladı. Elə bir vəziyyətə gəlib çatdı ki, bir sıra bankların fəaliyyəti dayandırıldı". Vidadi ORDAHALLI
