Vüqar Bayramov: "Xüsusilə də elektron sənədləşmənin həyata keçirilməsi tranzit yükdaşımalarla..."
Azərbaycan ərazisi ilə yük daşıyan iri yük avtomobillərinin - TIR-ların sayı 3,2 dəfə artıb. Daşınan yüklərin əksəriyyəti Qazaxıstan və Türkmənistana gedir. Bu barədə "Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı" QSC-nin (Bakı Limanı) bu ilin 9 ayı üzrə hesabatında bildirilir.
Hesabata görə, 9 ayda Bakı Limanının bütün xidmətlərində artım baş verib. Ən böyük artım irihəcmli nəqliyyat vasitələrində (TIR), o cümlədən qoşqu və digər avtotexnikanın daşınması üzrə qeydə alınıb. Belə ki, keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə Bakı Limanının xidmətlərindən istifadə edən bu tipli nəqliyyat vasitələrinin sayı 3,2 dəfə artıb və əksər hallarda yükün son ünvanı Qazaxıstan və Türkmənistan olub.
Limandan keçən ümumi yükaşırmanın həcmi ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətdə 41 faiz artaraq 3.25 milyon tona çatıb. Yükaşırmanın 86,8 faizi tranzit yükaşırmanın payına düşüb. Yük dövriyyəsinin artması ilə gəmi yanalmalarının sayı da 82 faiz artıb.
Son doqquz ayda Bakı Limanından 16255 ədəd irihəcmli nəqliyyat vasitələri və digər avtotexnika aşırılıb. Bu rəqəm keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 11110 ədəd və ya təqribən 3 dəfə artıb. Bunların 9323 ədədi (57,4 %) Bakı-Aktau-Bakı istiqamətində, 6932 ədədi (42,6 %) isə Bakı-Türkmənbaşı-Bakı istiqamətində hərəkət edib.
2015-ci ilin doqquz ayı ilə müqayisədə TEU ekvivalentində konteynerlərin aşırılması 73 % artaraq 13859 TEU təşkil edib. Ələt qəsəbəsində yerləşən yeni Bərə Terminalında vaqon aşırılması 13 % artaraq 25582 ədədə çatıb.
Göründüyü kimi, yükdaşımalarda Azərbaycanın tranzit imkanları əhəmiyyətli dərəcədə artmaqdadır. Bu isə həmin sahələrdən gəlirlərin daxil olması deməkdir.
Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, bu yöndə Azərbaycanın imkanlarını daha da artırmaq olar: "Çünki özünün əlverişli coğrafi mövqeyinə və infrastrukturuna görə Azərbaycan tranzit yükdaşımaları üzrə yüksək gəlir əldə etmək imkanına malik olan ölkələrdən biridir. Ancaq, bununla belə, respublikamız tranzit potensialından lazımi səviyyədə istifadə edə bilmir. Azərbaycanın Qərblə Şərq arasında yerləşməsi, son illərdə infrastrukturun yüksək sürətlə inkişaf etməsi nəqliyyat sektorunun canlanmasına, yəni nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsinə gətirib çıxarıb. Xüsusilə də "Bakı-Tiflis-Qars" dəmir yolunun tikintisinin yekunlaşması ölkəmizin tranzit imkanlarını artırıb. Lakin bir sıra problemlərin mövcudluğu beynəlxalq yükdaşımalarda respublikamızın rolunun əhəmiyyətli dərəcədə artırılmasını əngəlləyib. Ancaq son dövrlər Azərbaycanda yükdaşımalarla bağlı əngəllər aradan qaldırılmaqdadır. Xüsusilə də elektron sənədləşmənin həyata keçirilməsi tranzit yükdaşımalarla məşğul olan nəqliyyat sahiblərinin və sürücülərin əlavə xərclərə düşməsinin qarşısını almaqdadır. Bütün bunlarla yanaşı, tariflərin müəyyən qədər endirilməsi də tranzit iqtisadiyyatının inkişafına təkan verib. Hesab edirəm ki, beynəlxalq yükdaşımalar sahəsi qeyri-neft sektorunda əsas istiqamətlərdən biri olmalıdır".
Vidadi ORDAHALLI
