Pərviz Heydərov: "Ancaq sığortalanmayan əmanətlər üzrə kompensasiyaların necə və hansı şəkildə..."
Xarici valyutalarla yatırılan əmanətlərin qaytarılması ilə bağlı qeyri-müəyyənlik var. Məsələ ondadır ki, sözügedən əmanətlərin əsasən manatla qaytarılması birmənalı qarşılanmır. Bəzi hallarda vətəndaş xarici valyuta, xüsusən də dollarla qoyulan vəsaitlərin milli valyutada qaytarılmasından narazılıq edir. Halbuki, bankda vətəndaşın dollarla yanaşı, manatla da əmanəti varsa, vəsaitin mütləq milli valyutada qaytarılması şərt kimi qoyulur.
Hazırda isə hökumətdə vətəndaşların bu səpkidə narazılığına son qoyulması üçün işlər gedir. Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının Direktorlar Şurasının sədri Rüfət Aslanlı da məsələnin həlli mexanizmi barədə fikrini bildirib: "Azərbaycanda həm manatda, həm də valyutada olan, böyük məbləğdə olmayan qorunan əmanətlər üzrə verilən kompensasiyalar valyutaya konvertasiya oluna bilər. Bu gün hökumətdə də bir daha müzakirə etdik. Cənab Prezidentlə də müəyyən məsləhətləşmələr aparılıb. Çox güman ki, mən bunu hələ vəd edə bilmərəm, biz bir həll tapacağıq və bu insanlara kompensasiyaları, manatla ödənildiyi kimi, valyutaya konvertasiya edək. Bunun yollarını araşdırırıq, bu bizim diqqətimizdədir".
Hər halda, xarici valyuta ilə qoyulan əmanətlərin bu valyuta ilə qaytarılması əmanətçilər üçün daha məqbul variant olardı. Maraqlıdır, bəs iqtisadçılar məsələyə necə yanaşır? Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov buna bir neçə prizmadan yanaşır: "Lisenziyası geri alınan sonuncu bank - "Standard Bank" ətrafında, baxmayaraq ki, dövlət tərəfindən sosial ədalət prinsipinin pozulmaması üçün hər vəchlə bütün lazımi addımlar atılıb, mübahisə və müzakirələr səngimək bilmir. İndi də qızğın müzakirə mövzusuna çevrilən məsələ odur ki, əhalinin lisenziyası əlindən alınmış banklardakı xarici valyuta ilə olan əmanətləri köhnə məzənnə ilə qaytarılır. Bir müddət əvvəl isə qeyd edirdilər ki, ümumiyyətlə, əmanətlər üzrə kompensasiyalar heç qoyulduğu növdə valyuta, yəni xarici valyuta ilə qaytarılmır. Halbuki, heç bir halda bu baş verməyib. Çünki "Əmanətlərin sığortalanması haqqında" Qanunda bu nəzərdə tutulmayıb. Çünki sözügedən qanunda göstərilir ki, milli valyutada olan əmanətlər üzrə kompensasiya manatla, xarici valyutada olan əmanətlər üzrə isə əmanətlərin valyutasında ödənilir. Ancaq sığortalanmayan əmanətlər üzrə kompensasiyaların necə və hansı şəkildə qaytarılmasının isə bütün bunlara heç bir dəxli yoxdur".
Vidadi ORDAHALLI