Pərviz Heydərov: "Vətəndaşların real gəlirlərində müsbət dinamikanın bərpası üçün ilk növbədə inflyasiya dayanmalıdır"
2016-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycan əhalisinin gəlirləri əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə nominal ifadədə 8,7 faiz artaraq 32762,5 milyon manata çatıb.
Dövlət Statistika Komitəsinin yaydığı məlumata əsasən, əhalinin hər nəfərinə düşən gəlirlər orta hesabla 3403,6 manat təşkil edərək ötən ilə nisbətən 7,4 faiz artıb. Bu dövr ərzində gəlirlərin 78,6 faizi son istehlak xərclərinə, 9,2 faizi vergilərin, sığorta və üzvlük haqlarının, 2,6 faizi kreditlər üzrə faizlərin ödənilməsinə sərf edilib, 9,6 faizi isə yığıma yönəldilib. Əhalinin sərəncamında qalan gəlirlər 29735,4 milyon manat olub.
Məsələ barədə fikir bildirən İqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Pərviz Heydərov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, ölkədə vətəndaşların gəlirlərinin nominal ifadədə artması çox şeyi ifadə etmir: "Ümumiyyətlə, nominal gəlirlər real ifadə kəsb etmir. Məlum olduğu kimi, keçən il iki dəfə devalvasiya yaşandı. Bu, əhalinin real gəlirlərinə ciddi şəkildə mənfi təsir göstərdi. Belə ki, milli valyutanın xarici valyutalar qarşısında az qala 100 faizədək ucuzlaşması onun alıcılıq qabiliyyətini azaltdı. Elə bu səbəbdən də cari ilin əvvəlində hökumət məcbur oldu ki, dövlət büdcəsinə dəyişikliklər etməklə sosial istiqamətdə maliyyələşdirməni nisbətən genişləndirsin. Xatırladım ki, bu ilin fevralında büdcə gəlirləri təxminən 2 milyard manata qədər artırıldı. Eyni zamanda, bir sıra istiqamətlərdə büdcə təşkilatlarında çalışanların aylıq maaşları orta hesabla 10 faiz civarında qaldırıldı. Paralel olaraq, özəl sektorda da uyğun addımlar atıldı. Əhalinin də, qeyd etdiyiniz kimi, ötən 9 ay ərzində keçən ilin analoji dövrü ilə müqayisədə gəlirlərinin nominal ifadədə yüksəlməsi məhz bunun sayəsində baş verib.
Real baxıma gəldikdə isə, keçənilki devalvasiyalardan sonra bu il ərzində də manatın xarici valyutalara nəzərən dəyərində ucuzlaşmanın davam etdiyini nəzərə alsaq, əhalinin nominaldan fərqli olaraq bu istiqamətdə gəlirlərinin nəyinki artmadığı, əksinə, azaldığı qənaətinə gəlinməlidir. Ümumiyyətlə, inflyasiya amili ikirəqəmli xarakter daşıdıqca, real gəlirlərdə artımdan söhbət gedə bilməz. Ölkədə deflyasiya prosesi artıq arxada qalıb. İstehlak qiymətlərində ciddi artım mövcuddur. Odur ki, vətəndaşların real gəlirlərində müsbət dinamikanın bərpası üçün ilk növbədə inflyasiya dayanmalıdır".
Günel CƏLİLOVA
