Azərbaycan da daxil olmaqla, MDB ölkələrindən Rusiyaya məhsul ixracının getdikcə daha da artması gözlənir. Özü də bu, indiki dönəmdə Azərbaycan üçün daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. Çünki hökumətin dəstəyi ilə aqrar sahədə məhsul istehsalı sürətlə artır. Bu vəziyyətdə bir çox aqrar məhsullarla özünü tam təmin etməyə başlayan Azərbaycan üçün indi əsas məsələ artıq qalan kənd təsərrüfatı mallarının ixracını həyata keçirməkdir.
Qeyd olunan xüsusda ölkəmiz üçün əsas və ənənəvi bazarlardan biri məhz Rusiya istiqamətidir. Rusiya və Qərb arasında iqtisadi müstəvidə artan ziddiyyətlər isə şimal istiqamətində bundan sonra da Azərbaycandan daha çox məhsul ixrac olunacağını deməyə əsas verir.
Məsələ burasındadır ki, Qərb Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar tətbiq etməyə hazırlaşır. Artıq bəllidir ki, ABŞ və Böyük Britaniya Rusiya və Suriyaya əlavə iqtisadi sanksiya imkanlarını araşdırır. ABŞ dövlət katibi Con Kerri bu xüsusda bildirib ki, Rusiya və Suriyaya qarşı yeni sanksiyalar bir neçə gün ərzində qəbul edilə bilər: "Biz əlavə sanksiyaların tətbiqini müzakirə edirik və prezident Obama müxtəlif variantlara baxır. Biz bunu müzakirə etməyə davam edəcəyik və yaxın bir neçə gün ərzində qərar qəbul edilə bilər".
Xatırladaq ki, daha əvvəl Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Boris Conson da Con Kerri ilə müzakirələrdən sonra iqtisadi sahədə tətbiq edilməsi gözlənilən sanksiyaların formasını dəqiqləşdirməyə çalışdıqlarını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, ABŞ və Böyük Britaniya Hələb ətrafındakı vəziyyətə görə Rusiya və Suriyaya əlavə iqtisadi sanksiya imkanlarını araşdırır:"Biz Əsədə, Rusiyaya və İrana qarşı təzyiqləri azaltmamalıyıq, əksinə, artırmalıyıq". Conson qeyd edib ki, hazırda iqtisadi sanksiyalar barədə müzakirə aparılır: "Əsəd və Rusiya bu müharibədə qalib ola bilməz". Qeyd edək ki, son günlər Suriyada Hələb ətrafında ağır döyüşlər gedir. ABŞ Rusiyanı müxalifətin mövqelərini bombalamaqda ittiham edir. Rusiya isə bu ittihamları rədd edərək, yalnız terrorçulara zərbə endirdiyini bildirir. Bundan əlavə, Ukraynada vəziyyətin gərginləşməsi də Rusiyaya sanksiya tətbiqini yenidən akatullaşdırıb. Almaniya kansleri Angela Merkel bildirib ki, Rusiya hərbçilərinin Donetsk və Suriyada hərəkətlərinə görə sanksiyaların gücləndirilməsini dəstəkləmək niyyətindədirlər. Merkel qeyd edib ki, ən əhəmiyyətlisi Ukraynanın ərazi bütövlüyüdür. "Frankfurter Allgemayn Çaytunq" nəşrinin yazdığı məlumata görə, Avropa Şurasının 20-21 oktyabrda keçiriləcək iclasında Rusiyaya qarşı sanksiyaların gücləndirilməsi məsələsi müzakirə ediləcək. Rusiya isə bunlara cavab olaraq Qərb ölkələrinə qarşı iqtisadi embarqolarını gücləndirmək niyyətindədir. Prezident Vladimir Putin Rusiyanın tətbiq etdiyi cavab sanksiyaları haqda danışarkən deyib ki, Moskva heç bir sanksiyanı aradan qaldırmayacaq və Qərb ölkələri də bu xüsusda "qulaqlarının ardını" görər. O, jurnalistin Rusiyanın tətbiq etdiyi sanksiyalarla bağlı sualını elə belə də cavablandırıb: "Qulaqlarının ardını görərlər" deməklə fikrimi izah etdim, indi isə daha ətraflı izah edəcəyəm. Birincisi, mən sizinlə razı deyiləm. Rusiya heç kimə sanksiya tətbiq etmir. Bu bəzi ölkələrin Rusiyaya tətbiq etdiyi sanksiyalara qarşı görülən cavab tədbirləridir. Heç bir halda onların aradan qaldırılması haqda düşünmürük".
İqtisadi sanksiyalardan danışan Putin Rusiya banklarının hər kəsin üzünə açıq olduğunu deyib: "Rusiya Federasiyasına tətbiq olunan iqtisadi sanksiyalar yerli bankların xarici maliyyə bazarlarından kredit əldə etməyini mümkünsüz edib. Buna baxmayaraq, bizim banklar hər kəsin üzünə açıqdır. 90-cı illərin əvvəllərindən bəri kənd təsərrüfatı sektorumuz güc tətbiq etməklə belə daxili bazara məhsul çıxara bilmirdi. Biz hazırkı vəziyyətdən səmərəli istifadə edib məhdudiyyət xarakterli ölçülər götürmüşük". O qeyd edib ki, tətbiq olunan məhdudiyyətlər, ÜDM-nin azalmasına baxmayaraq, kənd təsərrüfatı məhsullarının artımının qarşısını ala bilmir: "Əvvəl Rusiyaya milyon tondan artıq quş məhsulları idxal olunurdu. İndi Rusiya nəinki öz daxili tələbatını ödəyə bilir, hətta xaricə quş əti ixrac etmək iqtidarındadır. Meyvə və tərəvəzlərdə isə məsələ bir az fərqlidir. Məhsul az olduğuna görə qiymətlər qalxır. Hökumət yerli istehsalçıları dəstəkləməyə çalışır. Türkiyə ilə münsibətlər yaxşılaşmağa və inkişaf etməyə başlayır. Tərəvəz və sitrus meyvələrinə qoyulan idxal qadağası aradan qaldırılıb". Bundan əlavə, MDB ölkələrindən də məhsul idxalının artması Rusiyanı razı salır. Moskva MDB məkanından daha çox aqrar məhsulların idxalını da mümkün sayır. Belə vəziyyət isə, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, Azərbaycanın da maraqlarına cavab verir. Bu durumda ölkəmizin Rusiyaya daha çox məhsul satması tamamilə gözləniləndir.
Tahir TAĞIYEV
