Rəsul Cahangirli: "İşsizliyə görə sığorta haqlarının meyarları müəyyənləşdirilərkən..."
İşdən çıxarılan da, öz ərizəsilə çıxan da sığorta ala biləcək. Məsələ ondadır ki, "İşsizlik üzrə icbari sığorta haqqında" yeni qanun layihəsi artıq Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən Nazirlər Kabinetinə təqdim olunub. Layihəyə əsasən, işsizliyə görə sığorta haqqı ümumilikdə işçinin əməkhaqqının 1 %-i qədər olacaq.
Sığorta ödənişinin məbləği işçinin təcrübəsindən və işsiz qaldığı müddətdən asılı olacaq. Yəni işçinin təcrübəsi çox olarsa, sığorta ödənişi də yüksək olacaq, işsiz qaldığı müddət artdıqca isə, əksinə, ödəniş azalacaq.
İşsiz qalan şəxs bu müddət ərzində iş tapa bilməzsə və yenidən sığorta ödənişi üçün müraciət edərsə, ona 3 ay müddətinə sığorta ödənişi veriləcək. Bu imkan verəcək ki, işçilər iş yerini itirən zaman sığorta ala bilsin.
Məlumat üçün onu da qeyd edək ki, işsizlikdən sığorta işsizliyə görə verilən müavinətdən fərqlənir. İşsizlikdən sığorta işsiz qalmış şəxslərə elə onun özü tərəfindən əmək fəaliyyəti dövründə etdiyi ödəmələr hesabına müəyyən müddətə sığorta haqqı almağa imkan verəcək. Qeyd edək ki, hazırda Azərbaycanda sosial müdafiənin təmin edilməsi üsullarından biri də işsizlərə işsizlik müavinətinin verilməsidir. "Məşğulluq haqqında" Qanuna əsasən, işsiz statusunu ölkənin məşğulluq mərkəzlərində almaq olar. Bu mərkəzlərdən birində qeydiyyata düşən şəxsə 10 gün ərzində iş təklifi edilməzsə, ona işsiz statusu verilir və müvafiq qaydada müavinət təyin edilir. Bu zaman işsizliyə görə müavinət bir sıra meyarlara əsasən təyin edilir və onun məbləği sonuncu iş yerindəki orta aylıq əməkhaqqının 70 faizinədək ola bilər.
Bütövlükdə yeni layihəni ekspertlər necə dəyərləndirir? Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, "İşsizlik üzrə icbari sığorta haqqında" yeni qanun layihəsi bu istiqamətdə daha mütərəqqidir: "Burada bir sıra məqamların yer alması şərait yaradacaq ki, daha çox işsiz bundan faydalansın. Avropa ölkələrində işsizlikdən sığortanın bir sıra meyarları var. Bunlar statusundan asılı olaraq, az miqdarda ödənişlərin edilməsi, gündəlik təbii ehtiyacların ödənilməsi, əvvəlki əməkhaqqının verilməsi və s. formada ola bilər. Təbii ki, bütün bunlar müvəqqəti xarakterli olur və işsiz şəxsin iş tapana qədər olan dövrü əhatə edir. İşsizliyə görə sığorta haqlarının meyarları müəyyənləşdirilərkən, hesab edirəm ki, Avropa təcrübəsi nəzərə alınmalıdır".
Vidadi ORDAHALLI
