Pərviz Heydərov: "Daxili valyuta bazarında dolayı yolla nisbətən uzunmüddətli sabitliyə nail olmaq üçün..."
Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondu (ARDNF) tərəfindən "Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC-yə yerləşdirilən 1 milyard ABŞ dolları həcmində depozit 1 il müddətinə 4 faizlə yatırılıb.
Bunu ARDNF-dən mətbuata bildiriblər: "Məlum olduğu kimi, ARDNF-in vəsaitləri onun investisiya strategiyasına, habelə Fondun fəaliyyəti ilə bağlı qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydalara uyğun olaraq ölkə hüdudları kənarında yerləşdirilir. Bununla yanaşı, ARDNF-in daxili maliyyə bazarlarında da, qanunvericilikdə əks edildiyi kimi, tərəf müqabilləri ola bilər və həmin təsisatlarda investisiya portfelinin müəyyən hissəsinə ("Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun valyuta vəsaitinin saxlanması, yerləşdirilməsi və idarə edilməsi haqqında Qaydalar"ın 2.1.3.-cü bəndinə uyğun olaraq bu hissə 5% olaraq müəyyən edilib) qədər vəsait saxlana bilər".
Məlumatda o da vurğulanır ki, hazırda ARDNF-in digər yerli banklara depozit qoyuluşu ilə bağlı planları yoxdur.
Görünən odur ki, ARDNF 2001-ci ildən sonra ilk dəfə kapitalını daxili bazara yerləşdirib. Neft Fondunun 1 milyard dollar depozitindən ABB-nin xarici borclarının ödənilməsi üçün istifadə ediləcək.
Bütövlükdə belə bir addım ölkənin maliyyə sistemində necə rol oynayacaq? Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov buna bir neçə prizmadan yanaşdı: "Hökumətin xahişi ilə ARDNF-in Beynəlxalq Bankda 1 milyard dollar həcmində depozit yerləşdirməsi faktının ölkənin valyuta bazarında yaranan son sabitliklə, yəni dollar təklifinin nisbətən artması ilə birbaşa olaraq heç bir əlaqəsi yoxdur. ABB bundan yalnız xarici borclarını ödəmək üçün istifadə edəcək. Yəni sözügedən vəsait valyuta bazarına çıxarılmayıb və çıxarılmayacaq da. Belə bir təkliflə 1-2 ay öncə ilk olaraq şəxsən mən çıxış etmişdim ki, bilavasitə bank sektorunda yaranmış məlum vəziyyətlə əlaqədar valyuta ehtiyatlarından istifadə məsələsi nəzərdən keçirilə bilər və hətta buna ehtiyac da var. Daxili valyuta bazarında dolayı yolla nisbətən uzunmüddətli sabitliyə nail olmaq üçün kommersiya banklarının xarici öhdəliklərinin müvəqqəti olaraq Mərkəzi Bank və yaxud Neft Fondu tərəfindən üzərinə götürülməsi nəzərdən keçirilə bilər. Amma bir şərtlə ki, bu, heç bir halda, bankların daxili borclarının silinməsi, kredit təkliflərinin yaxşılaşdırılması və genişləndirilməsi, habelə müştərilərlə mövcud münasibətlərin yoluna qoyulması kimi məsələlərin həlli üçün istifadə olunmasın. Yeri gəlmişkən, ARDNF 1 milyard dollar depoziti ABB-də məhz bu kimi məsələlərin həlli üçün yerləşdirmiş olsa idi, o zaman bu həqiqətən də ölkənin valyuta bazarında birbaşa olaraq dollar təklifini artırmaq yolu ilə müəyyən bir sabitliyin yaranmasına da töhfə verəcəkdi. Ancaq bu, müvəqqəti xarakter daşıyacaqdı. Çünki qeyd etdiyimiz məsələlərin həlli üçün valyuta ehtiyatlarından və yaxud ARDNF-in aktivlərindən istifadə özlüyündə heç bir effekt yarada bilməz. Odur ki, söhbət yalnız banklarımızın xarici öhdəliklərinin ödənişinə və ya yerinə yetirilməsinə yardımdan gedə bilərdi və getməli idi. Ancaq bunun özü də müəyyən bir çərçivədə həyata keçirilməlidir".
Vidadi ORDAHALLI
