Qeyri-neft sektorunun mühüm qollarından biri kimi kənd təsərrüfatının inkişaf etdirilməsi bu gün hökumətin xüsusi diqqət mərkəzində yer alır. Kənd təsərrüfatında son illərə qədər tənəzzülə uğrayan sahələrin dirçəldilməsi də indi prioritet məqamlardandır. Bunun real təsdiqi kimi tütünçülük və çayçılığı göstərmək olar.
Xatırladaq ki, Prezident İlham Əliyev bu günlərdə "Azərbaycan Respublikasında tütünçülüyün inkişaf etdirilməsinə dövlət dəstəyi haqqında" Sərəncam imzalayıb. Sərəncama əsasən, ölkədə tütünçülüyün inkişafına dövlət dəstəyini gücləndirmək, bu sahənin potensial imkanlarından səmərəli istifadə etmək, rəqabət qabiliyyətini yüksəltmək və tütün istehsalı ilə məşğul olan əhalinin sosial rifahını daha da yaxşılaşdırmaq məqsədilə emal müəssisələrinə satılmış quru tütünün hər 1 kiloqramına, yaş tütünün isə hər 10 kiloqramına görə tütün istehsalçılarına 0,05 manat məbləğində subsidiya verilməsi müəyyən edilib. Bu subsidiya 2016-cı ildə istehsal edilib emal müəssisələrinə satılmış quru və yaş tütünə də şamil olunur.
Milli Məclisin Aqrar Siyasət Komitəsinin sədri Eldar İbrahimov bildirir ki, tütünçülüyün inkişafı istiqamətində atılan addımlar iqtisadi baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edir: "Tütünçülük və pambıqçılıq kənd təsərrüfatı sahəsində ən strateji məhsullardır. Bu məhsulların xaricə ixrac edilməsi sahəsində ölkəmizə böyük məbləğdə valyuta axını təmin edilə bilər". Prezident İlham Əliyevin tütünçülüyün inkişafı ilə bağlı verdiyi sərəncamı şərh edən E.İbrahimov əlavə edib ki, dövlət başçısı pambıqçılığın, tütünçülüyün inkişaf etdirilməsini əsas məqsəd kimi qarşıya qoyub: "Bunu inkişaf etdirmək üçün də nə lazımdır? Ancaq subsidiyalar və kreditlər vermək lazımdır ki, inkişafa nail olaq. Subsidiyalar və kreditlər alan sahibkarlar da istehsalatı artıracaqlar. Elə sərəncamda da bu məsələ öz əksini tapıb. Hesab edirəm ki, digər sahələr kimi, tütünçülüklə də bağlı böyük inkişafa nail olacağıq".
Qeyd edək ki, tütünün ölkə iqtisadiyyatına əvvəlki töhfəsinin qaytarılması məqsədilə Azərbaycanda tütünçülüklə bağlı yeni qanun layihəsi hazırlanır. Qanunda öz əksini tapmalı olan məsələlər artıq hökumətə təqdim edilib. Hökumətə təklif edilib ki, tütünçülükdə dönüş olması üçün 70 illik tarixə malik tütünçülük şöbəsi Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Əkinçilik İnstitutunda yenidən bərpa edilsin. Hazırda Azərbaycanda tütünçülüklə bağlı elmi-tədqiqat işləri aparılmır və sahənin yenidən dirçəldilməsi üçün elmi tədqiqatların aparılması zəruridir.
Bundan başqa, təkliflər sırasında tütünün seleksiyası, toxumçuluğu, becərmə texnologiyasında qabaqcıl texnologiyalardan istifadə edilməsi yer alıb. Eyni zamanda, hazırda dünyada olan yeni və keyfiyyətli tütün sortlarının gətirilərək ölkədə sınaqdan keçirilməsi və yerli iqlim şəraitinə uyğun olanların fermerlərə təklif edilməsinin də qanun layihəsində qeyd edilməsi təklif olunur. Hazırda Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi və İqtisadiyyat Nazirliyi qanun layihəsi üzərində işləyir. Qeyd edək ki, 2016-cı ildə Azərbaycanda 2 500 hektar sahədə tütün əkilib, onun 1 700 hektarı "Virginya" sortu, qalanı yerli sortlar olub.
Yuxarıda göstərildiyi kimi, aqrar sektorda qida məhsulları ilə yanaşı, strateji hesab edilən bitkilərə yeni həyat verilməsi də hökumətin əsas prioritetləri sırasına daxil edilib.
Bu kontestdə vaxtilə həm daxili bazarı təmin edən, həm də xaricdə reallaşdırılan çayçılıq da xüsusi diqqət mərkəzindədir. Xatırladaq ki, 1970-1980-ci illərdə ölkəmizdə çayçılığın ixtisaslaşdırılması istiqamətində çox mühüm tədbirlər həyata keçirilib. Astara, Masallı və Lənkəran rayonlarında çay plantasiyaları genişləndirilərək 13,4 min hektara çatdırılıb. Lakin sonradan bu sahə tənəzzülə uğradı. Amma indi hdökumət bu sahəyə yenidən diqqət ayırır və çay sahələri sürətlə genişlənir. Bununla yanaşı, üzümçülük, pambıqçılıq, baramaçılıq və digər sahələrə də diqqət artır. Digər tərəfdən torpaqların təyinatının dəyişməsinin qarşısının alınması və dövriyyəyə daha çox torpaq cəlb olunması fonunda aqrar sahədə məcmu istehsalın əhəmiyyətli dərəcədə çoxalması gözlənir. Bu isə, daxili tələbatı ödəməklə yanaş, ixrac potensialını da artırır.
Tahir TAĞIYEV
