Əkrəm Həsənov: "Kredit bürolarının məlumat bazasında lizinq şirkətləri, dükanlara, kommunal xidmətə, mobil operatorlara, eyni zamanda banka kimin nə qədər borcu varsa, hamısı qeyd olunacaq"
Bundan sonra vətəndaşlara kredit verilərkən onların kommunal borcunun olub-olmadığı da nəzərə alınacaq. Bu daha çox ilk dəfə kredit alacaq şəxslərə aid ediləcək. Sözügedən tələb yaradılacaq özəl kredit bürolarının məlumat bazasında öz əksini tapacaq.
Yeni kredit bürosunda əsas payçı olan xarici "Kredit info" şirkətinin biznes direktoru Paul Randall deyir ki, kredit büroları haqqında qanuna əsasən, bank və bank olmayan kredit təşkilatları, kommunal ödənişləri həyata keçirən şirkətlər, eləcə də məhkəmələr vətəndaşlarla bağlı məlumatları hər ay büroya ötürməlidir. Bundan əlavə, vətəndaşların ödəmə həyata keçirdiyi istənilən qurum da gələcəkdə büro ilə əməkdaşlıq edib məlumatlar göndərə bilər.
Kredit bürosunun yaradılmasının vətəndaşlar üçün də müsbət tərəfləri var. Əsas paya sahib olan "Kredit info" şirkətinin nümayəndəsi deyir ki, hazırda büronun yaradılması üçün 15-ə yaxın maliyyə təşkilatları ilə danışıqlar aparılır. Prosesə nəzarət Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası tərəfindən aparılacaq.
Məlumat üçün bildirək ki, kommunal borcu olan şəxslərə kredit verilməməsi qaydası Rusiyada da mövcuddur. Həmin ölkədə kiminsə ödənilməmiş kommunal borcu varsa, o şəxs kredit üçün banka müraciət etsə, ona müsbət cavab verilməyəcək.
Kommunal borcu olan şəxslərə kredit verilməməsi ilə bağlı fikir bildirən bank sahəsi üzrə mütəxəssis Əkrəm Həsənov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, kommunal xidmətə borcu olanların kredit götürməməsi gələcəkdə problemli kreditlərin qarşısını alacaq: "Kredit bürosu vətəndaşların kredit tarixçəsi deməkdir. Kredit tarixçəsi dedikdə tək banka olan borc nəzərdə tutulmur. Kredit borc deməkdir. Vətəndaşın dükana, lombarda, lizinq şirkətinə, kommunal xidmətə və ya mobil operatora borcu ola bilər. Vətəndaşın bütün borcları haqqında məlumat həmin kredit bürosunda toplanacaq. Vətəndaş hardansa nəsə almaq və ya kimdənsə borc pul götürmək istəyəndə həmin qurum vasitəsilə borc götürən şəxsin tarixçəsi açıqlanacaq. Bu qayda dünyada qəbul olunub. Kredit büroları vasitəsilə insanların nə dərəcədə etibarlı olub-olmaması üzə çıxır".
Həmsöhbətimizin dediyinə görə, bu gün ölkədə bir kredit bürosu mövcuddur. Həmin kredit bürosu Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının nəzdində fəaliyyət göstərir: "Palatanın nəzdində fəaliyyət göstərən büroda yalnız bank və bank olmayan kredit təşkilatlarının məlumatı əks olunub. Ancaq əslində vətəndaşın tək banka və bank olmayan kredit təşkilatına olan borcu deyil, bütün borcları haqqında məlumat kredit bürosunda qeyd olunmalıdır".
Ə.Həsənov bildirdi ki, yeni yaradılacaq kredit bürolarında bütün borcverənlərin məlumatı əks olunacaq: "Kredit bürolarının məlumat bazasında lizinq şirkətləri, dükanlara, kommunal xidmətə, mobil operatorlara, eyni zamanda banka kimin nə qədər borcu varsa, hamısı qeyd olunacaq. Bazanın məlumatı daim yenilənəcək. Kimsə adlarını çəkdiyim xidmətlərdən birinə vaxtında ödəniş etməsə, onun adı büroda əks olunacaq".
Ekspert onu da əlavə etdi ki, bank işçiləri vətəndaşın hansısa banka borcu olduğunu bildiyi halda ona kredit verir: "Əslində bank işçisinin ixtiyarı yoxdur ki, başqa bir bankdan kredit götürərək ödənişi etməkdə çətinlik çəkən şəxsə kredit versin. Sizə deyim ki, bank işçisi kredit verən zaman ona bonus yazılır. Bonusa görə işçi həmin krediti verir və sonda problem yarananda bank zərər görür. Kredit büroları sayəsində bank işçisi borcu olan vətəndaşa kredit verə bilməyəcək".
Günel CƏLİLOVA
