Günel Fərhadqızı: "Yaxşı olar ki, dövlətin müvafiq qurumu belə hallarla bağlı nəzarəti gücləndirsin"
Hökumətin bəzi məhsulların gömrük rüsumlarının artırılması ilə bağlı qərarı hələ qüvvəyə minməsə də, marketlərdə artıq bahalaşma başlayıb. Qiymətlərlə bağlı son durumun analizi göstərir ki, üç gün öncə ilə müqayisədə həqiqətən də qiymət artımı var. 48 qəpiyə satılan unun bir kiloqramı 55 qəpiyə, 1.25-ə satılan şəkər tozu 1.30-a, 1.68-ə satılan qəndin kiloqramı 1.80-nə qalxıb.
Həmçinin çayların və makaron məhsullarının qiymətində 10 qəpik civarında bahalaşma var. Qəraradək 16 qəpiyə satılan yumurta indi 18 qəpiyə satılır. Müxtəlif şirkətlərə məxsus toyuq ətinin kiloqramı isə 3.70-4 manat arasında dəyişir. Kərə yağlarının qiymətində isə 60-70 qəpik bahalaşma müşahidə olunur. 9.80-nə satılan "Vest gold" və "Ancor" yağları indi kiloqramı 10.50-yə təklif olunur. Duru yağlar da 20-30 qəpik bahalaşıb. 1 litr "Final" qarğıdalı yağının qiyməti 3.95 olub. Meyvə şirələrinin, qazlı və spirtli içkilərin də qiyməti bahalaşıb. Çörəyin qiymətində hər hansı bahalaşma yoxdur.
Məlum olduğu kimi, hökumət bu qərarı yaxşı niyyətlə, yerli istehsalın stimullaşdırılması məqsədilə qəbul etsə də, bazarda əks nəticə qeydə alındı. Həm də nəzərə alsaq ki, bu günlər ərzində dolların qiymətində bahalaşma qeydə alınmayıb, onda belə ajiotajın məqsədli şəkildə işbazlar tərəfindən edildiyi qənaətinə gəlmək olar.
Baş verənləri süni bahalaşma hesab etmək olarmı və bununla hansı səviyyədə mübarizə aparılmalıdır?
İqtisadçı Günel Fərhadqızı qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, qiymətlərin kəskin dəyişməsinin heç bir iqtisadi əsaslandırması yoxdur: "Belə olan təqdirdə bunun bir adı var: vəziyyətdən istifadə edib maksimum gəlir əldə etmək.
Hökumətin gömrük rüsumlarının artırılması ilə bağlı son qərarı yerli istehsalın güclənməsinə, sahibkarlığın inkişafına, rəqabət qabiliyyətli ixracyönlü məhsul istehsalının güclənməsinə, xüsusilə də yerli istehsalın dəstəklənməsinə yönəlik bir addımdır. Gömrük rüsumlarının dəyişdirilməsi ilə bağlı qərar o mallara aid edilib ki, onların Azərbaycanda istehsalı genişdir.
İdxal məhsullarında qiymət dəyişikliyi ola bilər. Yerli məhsullarda isə qiymət dəyişikliyi olmamalıdır. Yenilikdən sonra yerli istehsal artacaq, məşğulluq yaxşılaşacaq, ölkədən valyuta çıxması azalacaq. Bu qərarın müsbət tərəfləri çoxdur. Ancaq ilk mərhələdə müəyyən ajiotajdan istifadə edib qiymətləri qaldırmaq doğru deyil. Çünki ölkəyə gətirilən mallara hələ ki, yeni rüsumlar tətbiq olunmayıb.
Yerli sahibkarların qiymətləri qaldırmasını da doğru hesab etmirəm. Yaxşı olar ki, dövlətin müvafiq qurumu belə hallarda tədbirlərini gücləndirsin, reydlər keçirsin, bahalaşmanın səbəblərini soruşsun və bu hallar haqqında müəyyən ölçü götürülsün".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
