Vüqar Bayramov: "İlin sonuna qədər ölkədə dollara tələbin artması gözlənir"
Bir aydır ki, valyuta bazarında baş verən dollar ajiotajından sonra vəziyyət nisbətən səngiyib. Hərraca bir neçə milyon dollar çıxarılandan sonra manat yenidən möhkəmlənməyə başlayıb.
Dolların rəsmi məzənnəsi bir neçə gündür ucuzlaşır. Artıq 1 ABŞ dollarının rəsmi məzənnəsi 1,61 manat səviyyəsinə enib. Ekspertlər bunu hərraca çıxarılan valyutanın və neft qiymətlərinin artımı ilə izah edir. Bəziləri isə bildirir ki, bu müvəqqətidir. Tezliklə manat yenidən ucuzlaşmaqda davam edəcək. İlin sonuna yaxın isə manatın ucuzlaşmasının kəskin şəkildə olacağı proqnozlaşdırılır.
"Biz bazar iqtisadiyyatı şəraitində yaşayırıq. Şübhəsiz ki, bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinə uyğun manatın məzənnəsi öz yerini tapacaq. Bu gün Mərkəzi Bank bu prosesi yaxından izləyir, lazım gəldikdə müdaxilələr edir". Bunu isə mətbuata açıqlamasında maliyyə naziri Samir Şərifov deyib. Nazirin sözlərinə görə, manatın fundamental məzənnəsinin tapılması üçün ölkəyə daxilolmalar və çıxarılan vəsait arasında tarazlıq olmalıdır: "Bu tarazlıq baş verdikdə manat öz ədalətli məzənnəsini tapacaq. Hazırda ölkəyə valyuta daxilolmaları bir qədər azalıb. Buna baxmayaraq, Mərkəzi Bank vasitəsilə keçirilən iki devalvasiya nəticəsində manatın məzənnəsinin ədalətli məcraya yönəltmək istiqamətində işlər görmək mümkün olub".
Bütün hallarda, ekspertlər son vaxtlar manatın möhkəmlənməsini nə ilə əlaqələndirir?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, dolların məzənnəsinin son günlər ucuzlaşması birbaşa Dövlət Neft Fondu tərəfindən hərraca çıxarılan dolların həcminin artması ilə bağlıdır: "Dövlət Neft Fondu tərəfindən hərraca çıxarılan dolların həcmində artım var. Bu da, nəticə etibarilə, valyuta tələbinin ödənilməsinə səbəb olur. Təklif artdığı üçün dolların məzənnəsinin manata nisbətən zəifləməsi müşahidə olunur. Güman ki, növbəti dövrdə də dolların məzənnəsi birbaşa hərraca çıxarılan valyutanın həcmindən asılı olacaq. Yəni hərraca çıxarılan valyutanın həcmi artacaqsa, dollar manata nisbətən ucuzlaşacaq. Yay dövründə ARDNF tərəfindən 50 milyon olmaqla həftədə iki dəfə 100 milyon dollar hərraca çıxarılırdısa, indi bir hərraca 150 milyon dollar çıxarılır. Bu da manatın məzənnəsini möhkəmləndirir. Yəni hərraca çıxarılan dolların həcmi artdıqca, manatın məzənnəsinin möhkəmlənməsi müşahidə olunacaq. Düzdür, ilin sonuna qədər ölkədə dollara tələbin artması gözlənir. Çünki yeni bağlanmış bankın ödənişləri həyata keçiriləcək. Eyni zamanda ilin sonunda idxal artır. Bankların və digər şirkətlərin borc öhdəlikləri var. Əgər ilin sonunda ARDNF daha çox vəsaitin bazara çıxarılmasını təmin edəcəksə, məzənnəni tənzimləyə biləcək. Əks halda isə ilin sonunda yenidən dolların məzənnəsinin möhkəmlənməsini müşahidə edə bilərik".
Vidadi ORDAHALLI
