Azərbaycan Dövlət Neft Fondu bəzi proqnozları alt-üst etdi...

Tarix: 20.07.2016 / 00:13
Bölmə: İqtisadiyyat

Dolların bahalaşması prosesi sona çatır

Ölkədə dollara olan tələbin qarşılanmasında Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) mühüm rol oynadığı heç kimə sirr deyil. Məhz son valyuta hərraclarında daha çox sözügedən fond tərəfindən dollar çıxarılır. Bu fonda isə iddialar səslənirdi ki, fondun addımları dollar ehtiyatının azalmasına gətirib çıxara bilər.

Amma açıqlanan rəqəmlər bunun tamamilə əksini göstərir. Belə ki, fondun aktivləri 2016-cı ilin ilk yarısında investisiya olunmuş valyutalar üzrə müxtəlif istiqamətli dəyişikliklər göstərib. Hesabat dövrü ərzində fondun əsas investisiya valyutası sayılan ABŞ dollarında aktivləri 16 milyard 139,5 milyon təşkil edib. Belə ki, ilin əvvəlində bu rəqəm 15 milyard 958,4 milyon, ilk rübün yekununda isə 15 milyard 975,3 milyon dollar olub. Başqa sözlə, 2016-cı ilin ilk yarısının yekununda dollar ekvivalentində aktivlər yanvarın 1-nə olan göstərici ilə müqayisədə 1,13%, ilk rüblə müqayisədə isə 1,03% artıb.

Ekspertlər hesab edir ki, Dövlət Neft Fondunun ABŞ dollarının qlobal maliyyə bazarlarında möhkəmlənməsi fonunda dollar aktivlərini artırması müsbət dəyərləndirilməlidir. Digər valyutalarda aktivlərin həcmi çox böyük olmadığından, orda baş verən dəyişikliklər investisiya portfelinə ciddi təsir etməyib. Bununla bərabər qızılın qiymətinin artması qızıl aktivlərinin dollar ekvivalentində dəyərinin ilin əvvəli ilə müqayisədə 23,5%, ilk rübün nəticələri ilə müqayisədə isə 6,9% artmasına səbəb olub. Bütün bunlar o deməkdir ki, valyuta ehtiyatları dollara olan tələbin qarşılanmasına imkan verir. Bu səbəbdən il ərzində keçiriləcək hərraclara da lazımi miqdarda dollar çıxarılması gözlənir. Hesab olunur ki, bu vəziyyətdə dolların artıq ucuzlaşması prosesi başlaya bilər. Hadisələrin gedişindən asılı olaraq isə bu ucuzlaşma daha sürətli xarakter almaq iqtidarındadır. Digər tərəfdən, bu gedişlə xarici valyuta təklifinin artması da qaçılmaz sayılır. Manat mərhələli möhkəmlənəcəyi təqdirdə isə əhalinin dollar satışını da artırması gözlənir. Eyni zamanda Mərkəzi Bank tərəfindən manat bazasının azaldılması da məzənnəyə təsir göstərir. Beləliklə, növbəti günlərdə milli valyutanın məzənnəsinin möhkəmlənəcəyi güman edilir. Çünki bazarın dollar satışı yüksəkdir, xarici valyutaya isə tələb azalır. Eyni zamanda, dolların manata nisbətən ucuzlaşmaya başlamasından sonra vətəndaşların da dollarlarını manata çevirməyə davam etdirəcəyi gözlənir. Bu isə növbəti günlərdə də dollara sifarişin azalmasına gətirib çıxara bilər. Amma mövcud iqtisadi şərtlər, o cümlədən neftin dünya bazarındakı indiki qiyməti ilə prosesi uzun müddət aparmaq mümkün deyil. Eyni zamanda Mərkəzi Bankın pul bazasını necə dəyişməsi də bazara təsir göstərəcək. Mərkəzi Bank manat bazasını genişləndirsə, o zaman milli valyutanın möhkəmlənmə prosesi dayana bilər. İstənilən halda isə dolların bahalaşması prosesinin sona çatdığını demək olar. Ekspertlər bildirir ki, ən yaxşı variant kimi pulun valyuta səbəti formasında saxlanması vətəndaşları və biznesi bütün valyuta risqlərindən qoruyur. Dollar, avro və milli valyutadan istifadə etməklə formalaşan səbət ən risqsiz hesab edilir. Bununla belə, milli valyutaya daha çox üstünlük verilməsi də zəruri sayılır. Çünki, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, milli valyutanın yeni bahalaşma dövrünə start verilir. Qeyd edək ki, dolların ucuzlaşması qonşu Rusiyada da müşahidə olunur. Rusiyada dolların məzənnəsi artıq 63 rubldan aşağı enib. Ekspertlər hesab edir ki, rublun möhkəmlənməsinə əsasən neft qiymətlərinin yüksək səviyyədə olması və Rusiyaya investisiyaların artması təsir edir.

Qeyd edək ki bu, rubl 2015-ci ilin noyabr ayının 5-dən etibarən ən minimal səviyyəsindədir. Amma bununla bərabər, rublun dayanıqlı möhkəmlənməsini təmin edəcək fundamental faktorlar müşahidə olunacağı halda dollar burada daha çox dəyərdən düşəcək. Belə ki, Rusiyada il ərzində büdcə kəsirinin hədəfdən az olması, neft qiymətlərinin artmağa başlaya bilməsi rublun yaxın gələcəkdə güclənməyə başlayacağına işarə edir. Bahalaşan rubl manatın da dollar qarşısında daha çox dəyər qazanması üçün psixoloji təsir gücünə malikdir. Başqa sözlə, qarşıdakı günlərdə manatın dollara nisbətdə daha çox dəyər qazanmasını gözləmək olar.

Nahid SALAYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

Tarix: 06.07.2026 / 15:08

Ermənistan Rusiya qazını Avropa qiymətinə alacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 14:06

Rusiya dronla Ukraynada SOCAR-ın yanacaqdoldurma məntəqəsini vurdu...

Tarix: 05.07.2026 / 19:40

"Yeni dəmir yolu Türkiyə, Ermənistan və Azərbaycan arasında nəqliyyat əlaqələrini gücləndirəcək" - Uraloğlu

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Rəqəmsal İnkişaf Şurası ilə süni zəka və kibertəhlükəsizliyin yüksəliş yoluna çıxdıq...