Neft Fondunun xaricdə yatırdığı sərmayələr Azərbaycanın gəlirinə gəlir qatmağa başladı

Tarix: 20.07.2016 / 00:29
Bölmə: İqtisadiyyat

Valyuta ehtiyatlarının diversifikasiyasını həyata keçirən Azərbaycan dövləti bu məqsədlə müxtəlif ölkələrdə fərqli sahələrə də fəal şəkildə sərmayə yatırır. Qeyd olunan xüsusda hazırda Dövlət Neft Fondu tərəfindən daha çevik siyasət həyata keçirildiyi də müşahidə olunmaqdadır. Bu arada fond investisiya portfelinin coğrafi regionlar üzrə təsnifatını açıqlayıb.

Həmin təsnifatdan belə bəlli olur ki, hazırda investisiya portfelinin 44,99%-i Avropa, 27,07%-i Asiya-Sakit okean hövzəsi, 23,07%-i Şimali Amerikada yerləşdirilib. Bundan başqa, fondun digər investisiyaları 0,39% Yaxın Şərq, 3,83%-i Avstraliya-Yeni Zelandiya, 0,21%-i Cənubi Amerikadadır. Neft Fondunun investisiya portfelinin 0,44%-i isə beynəlxalq maliyyə institutlarında yerləşdirilib.

Xaricə yatırılan sərmayələr sırasında daşınmaz əmlak da xüsusi yer tutur və bu, ölkəyə heç də az gəlir gətirmir. Belə ki, Dövlət Neft Fondunun investisiya portfelində daşınmaz əmlak aktivlərinin xüsusi çəkisi 5,5%-ə yüksəlib. Fondun 2016-cı il yanvarın 1-nə daşınmaz əmlak investisiyasının məcmu portfeldə xüsusi çəkisi 4,6%, ilk rübün sonunda isə 4,9% təşkil edib. İndi isə bu rəqəm 5,5%-ə yüksəlib və onun daha da artması gözlənir. Amma Azərbaycan Prezidentinin sərəncamına əsasən, Dövlət Neft Fondunun portfelində daşınmaz əmlakın xüsusi çəkisi 10%-i keçə bilməz. Hazırda bu istiqamətdə atılan addımların məqsədi aşağı risqli və ya orta dərəcəli risqli daşınmaz əmlaka sərmayə qoymaqla portfelin şaxələndirilməsinə nail olmaqdır. Bu sərmayələrin başlamasınadək Dövlət Neft Fondunun son məqsədi bir sıra istiqamətləri əks etdirən geniş şaxəli portfelin yaradılması olub. Qeyd edək ki, Dövlət Neft Fondu ilk dəfə olaraq 2012-ci ildə London və Moskvada elit daşınmaz əmlaklar alıb, eləcə də fond tərəfindən Paris, Yaponiyada daşınmaz əmlaklara investisiyalar həyata keçirilib. Cari ilin əvvəllərində isə Dövlət Neft Fondu İtaliyanın Milan şəhərinin tarixi biznes mərkəzində yerləşən və dəyəri 97 milyon avro təşkil edən Palazzo Turati ofis binasının satın alınmasına dair razılıq əldə edib. Palazzo Turati ofis binası fondun İtaliyada həyata keçirdiyi ilk daşınmaz əmlak investisiyasıdır. Bu investisiya da fondun daşınmaz əmlak portfelinin şaxələndirilməsi üçün investisiya strategiyasına uyğun olaraq həyata keçirilib. Məlumat üçün bildirək ki, Palazzo Turati Milanın tarixi mərkəzində yerləşir. Binanın birinci mərtəbəsində sərgi salonu, digər 6 mərtəbəsində ofislər yerləşir və ümumi sahəsi 10 min 360 kvadrat metr təşkil edir. 1880-ci ildə tikilmiş və Milan tarixi irsinin bir parçası sayılan Palazzo Turati yenicə əsaslı təmir olunub.

Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, belə əmlaklara yatırılan sərmayədən fond heç də az qazanc götürmür. Təkcə ötən il ərzində Dövlət Neft Fondunun daşınmaz əmlak portfeli üzrə London, Paris, Moskva, Seul və Tokio şəhərlərində yerləşən 5 aktivi üçün illik icarə gəlirləri xeyli yüksək olub. Belə ki, ötən il qeyd olunan aktivlər üzrə illik icarə gəlirləri London üzrə 9 milyon 648 min ingilis funt sterlinqi, Paris üzrə 5 milyon 860 min avro, Moskva üzrə 349 milyon 659 min rubl, Seul üzrə 31 milyard 71 milyon Koreya vonu və Tokio üzrə 722 milyon 169 min yapon yeni olub. Moskvadakı Qalereya Aktyor binasının ticarət mərkəzi hissəsinin yenidən qurulması prosesi isə davam etdirilir. Fond binanı ticarət mərkəzi hissəsini yenidənqurma işləri tamamlandıqdan sonra 2017-ci ilin martından başlayaraq istifadə edəcək. Bu isə Rusiya üzrə gələn gəlirlərin həcmini daha da artıracaq. Beləliklə, Azərbaycanın xaricə yatırdığı sərmayələrin həcmi öz müsbət nəticələrini verir.

Dövlət Neft Fondu ilə yanaşı, Dövlət Neft Şirkəti üzrə də xaricdə çoxsaylı investisiya layihələri həyata keçirilir. Belarus, Serbiya, Türkiyə, Gürcüstan, Rusiya, Moldova, Ukrayna, İsveçrəyə indiyə qədər bu şirkətin xəttilə xeyli sərmayə qoyulub. Xaricə qoyulan sərmayələrin həm ölkəmizin iqtisadi cəhətdən qüdrətlənməsinə imkan verdiyi, həm də uzunmüddətli strateji maraqlarını təmin etdiyi danılmaz faktdır. Bütün bunlar, neft gəlirlərindən daha səmərəli istifadə edilməsi ilə yanaşı, həm də ölkəmizin dünyada nüfuzunun artması və mövqeyinin güclənməsi deməkdir. Bu cəhətdən Azərbaycanın investisiyalarına dünyada artan marağı çox əhəmiyyətli fakt kimi qəbul etmək lazımdır. Ən əsası isə, qlobal iqtisadiyyatda yaşanan çalxalanmalar fonunda bu sərmayələr Azərbaycanın gəlirlərinin artmasına rəvac verir.