Maşın bazarında durğunluq sığorta şirkətlərini də zərərə salır

Tarix: 19.07.2016 / 01:42
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkənin avtomobil bazarı hələ də üzləşdiyi durğunluqdan tam çıxa bilməyib. Bunun nəticəsidir ki, cari ilin yanvar-iyun aylarında Azərbaycana cəmi 2 573 ədəd avtomobil idxal olunub. Bu rəqəm ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 15 067 ədəd, yaxud 6,9 dəfə azalma deməkdir. Hesabat dövründə avtomobil idxalının 86%-i əsasən adamların daşınması üçün nəzərdə tutulmuş minik avtomobilləri və digər mühərrikli nəqliyyat vasitələrinin payına düşüb.

İlin altı ayı ərzində xüsusi təyinatlı mühərrikli nəqliyyat vasitələrinin idxalının sayı 119 ədəd, yaxud da 3 dəfə azalaraq 60 ədəd təşkil edib. Bu dövrdə 39 ədəd, sürücü də daxil olmaqla, 10 nəfər və ya daha çox adam daşımaq üçün nəzərdə tutulmuş mühərrikli nəqliyyat vasitələri idxal olunub. Bu nəqliyyat vasitələrinin sayı 551 ədəd, yaxud 15 dəfə azalıb. Ekspertlər cari il ərzində vəziyyətin dəyişməsini gözləmir. Digər tərəfdən, avtomobil bazarında əsas alış-satış əvvəllər ölkəyə idxal olunan maşın bazarları üzərində həyata keçirilir.

Bunun nəticəsidir ki, son günlər Azərbaycanın avtomobil bazarında idxalın azalması fonunda bahalaşma müşahidə olunur. Qiymət artımı daha çox ikinci əl avtomobillərdə özünü büruzə verir. Alıcıların bildirdiyinə görə, ötən həftələrlə müqayisədə belə maşınların qiyməti 500-1000 manata qədər bahalaşıb. Ekspert Ramil Osmanlı bahalaşmanın səbəbini köhnə maşınlara təlabatın çox olması ilə əlaqələndirib: "Hazırda ikinci əl maşınlara bazarda tələbat var. İdxalın məhdudlaşması və "Avro-4" standartının tətbiqi də qiymət artımına təsir göstərir. Həmçinin bazarda kreditləşməyə qoyulan məhdudiyyətlər ili qismən yeni və bahalı olan maşınların alqı-satqısını da məhdudlaşdırır. Buna görə də ucuz və ili köhnə olan nəqliyyat vasitələrinə tələbat artır. Nəticədə qiymət artımı özünü büruzə verir. Tələbin artması qiymət artımına gətirib çıxarır". Ekspertin fikrincə, qiymət artımı daha çox 1999-2003-cü illər istehsalı olan xarici avtomobillərdə müşahidə olunur: "Onların qiymətləri alıcıların imkanlarına cavab verdiyindən həmin avtomobillərə tələbat yüksəkdir". Amma ümumilikdə götürəndə, maşın bazarında vəziyyət hələ də durğunluq həddindədir. Belə ki, devalvasiya və alıcıların ehtiyatlı mövqe tutmması ilə bağlı olaraq əvvəlki illərlə müqayisədə avtomobil satışları aşağı həddədir. Amma buna baxmayaraq, avtomobil almaq istəyənlər var, lakin kredit verilmədiyindən belələri də yeni avtomobilə sahib ola bilmir. Banklar kredit ayırmadığı üçün maşın bazarı durğunluqdan tam xilas ola bilmir. Qeyd edək ki, avtomobil kreditində avtomobilin dəyərinin 50%-i alıcı tərəfindən ilkin ödəniş şəklində ödənilməlidir. Bu da alıcıların maddi imkanı ilə uzlaşmır.

Digər tərəfdən, vaxtilə ölkəyə idxal olunan avtomobillərin sayının artması bank və sığorta sektorunda yeni imkanlar yaradırdı. Amma hazırda kreditləşmə zamanı banklarla işləyən sığorta təşkilatlarının yığımlarında kəskin azalmalar var. Kreditlə satılmayan avtomobillərin sayının ötən illərə nisbətən azalması da bazara təsir göstərib. Çünki insanlar, adətən, avtomobili yeni alarkən onu məcburi və ya könüllü şəkildə sığortalamağa daha çox meylli olur. İndi həm satışın, həm də idxalın azalması sığorta bazarına mənfi təsir göstərib. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, avtomobillərin könüllü sığortası bazarının artımı birbaşa avtomobil kreditlərindən asılıdır. Belə ki, avtomobili kreditlə götürərkən, vacib şərtlər sırasında kasko sığortanın olması tələb edilir. Öz növbəsində, avtomobillərin qiymətinin düşməsi avtomobillərin könüllü sığortası bazarına neqativ təsir göstərir. Vəziyyətdən çıxış yolu kimi bankların avtomobil kreditlərinin həcmini artırması vajib sayılır. Çünki məhz bankların avtomobil kreditlərini dayandırması bank sektorundan sonra sığorta bazarına da mənfi təsir etdi. Bu hadisədən sonra avtomobil sığortasından toplanan sığorta haqlarında azalmalar müşahidə olundu. Nəticədə avtomobil kreditlərinin dayanması sığorta üçün müraciət edənlərin sayını və sığorta şirkətlərinin gəlirlərini kəskin azaltdı. Təbii ki, bundan daha çox iri maliyyə qruplarına daxil olan, eləcə də tərəfdaş banklarla işləyən sığorta şirkətləri əziyyət çəkdi. Vəziyyət hələ dəyişmir və sığorta şirkətləri maşın bazarında duruma görə daha az gəlir əldə etməkdədir.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...