Heydər Əliyev aeroportundan başlanan "Tax free" yolunun sonu - Azərbaycana yeni xətt valyuta axını...

Tarix: 15.07.2016 / 01:32
Bölmə: İqtisadiyyat

Məlum olduğu kimi, bu günlərdə Prezident İlham Əliyev tərəfindən "Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında" Qanun imzalanaraq qüvvəyə minib. Bu qanun əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər tərəfindən Azərbaycanda alınmış, istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan mallara görə ödənilmiş əlavə dəyər vergisinin (ƏDV) ölkədən çıxarkən qaytarılmasını təsbit edir.

Söhbət burada əsas etibarilə "tax free" sisteminin tətbiqindən gedir. Ölkəyə beynəlxalq və regional turist axını, turizm və pərakəndə ticarət sektoruna dəstək göstərilməsi, yerli istehsalın stimullaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edən bu sistem beynəlxalq təcrübədə çoxdan istifadə olunur.

Artıq Azərbaycanda da barəsində bəhs olunan sistemin işə salınması, iqtisadi tərəqqi lə yanaşı, ölkəyə xarici valyuta gəlişinin daha da artması baxımından da böyük önəm kəsb edir. Dövlət Gömrük Komitəsinin sədri Aydın Əliyev "tax free" sisteminin Azərbaycanın bütün nəzarət-buraxılış məntəqələrində tətbiq ediləcəyini bildirib. Amma ilkin olaraq "tax free" sistemi Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda tətbiq olunacaq: "Biz bu sistemin tətbiqinə başlamaq üçün hazırıq. Sistem əvvəlcə Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda, daha sonra isə ölkənin bütün nəzarət-buraxılış məntəqələrində tətbiq olunacaq". Hesab edilir ki, sistemin işə salınması Azərbaycana həm turist, həm də xarici valyuta axınını əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Çünki əksər ölkələrin təcrübəsi göstərir ki, turistlər gömrük sərhədlərindən keçərkən alış-satış zamanı ödədikləri vergini almaqda maraqlıdırlar. Bu baxımdan tətbiq ediləcək sistem onlara vəsaitlərinə müəyyən qədər qənaət etməyə imkan yaradacaq. Beynəlxalq İqtisadi Araşdırmalar Birliyinin sədri Fikrət Yusifov isə mətbuəta açıqlamasında qeyd edir ki, xarici vətəndaşların Azərbaycanda daha geniş ticarətlə məşğul olmaları ölkəyə əlavə xarici valyuta axını gətirəcək, ticarət dövriyyəsi genişlənəcək":Eyni zamanda "tax free" sisteminin bütün nəzarət-buraxılış məntəqələrində tətbiq edilməsi də valyuta axınında artım yaradacaq, çünki hər hansı ölkədə ticarət edən şəxs alış zamanı ödədiyi məbləğin tərkibində vergi olduğunu və həmin vergini sərhədi keçərkən geri ala biləcəyini bildiyi üçün daha çox mal almağa meylli olacaq. Buna görə də əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər tərəfindən Azərbaycanda alınmış, istehsal, yaxud kommersiya məqsədləri üçün nəzərdə tutulmayan mallara görə ödənilmiş əlavə dəyər vergisinin ölkədən çıxarkən qaytarılması həm ticarət dövriyyəsində, həm də valyuta axınının artmasında müsbət impuls yaradacaq".

Məlumat üçün onu da bildirək ki, hazırda Avropa İttifaqına üzv dövlətlər, "Böyük İyirmilik" ölkələrinin 70 faizi, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının üzvlərinin 90 faizi, region ölkələrindən isə Türkiyə və Gürcüstan "tax free" sistemini tətbiq edirlər. Bu sistemə görə, xarici turistlərin ölkə ərazisində alınmış mallara görə ödədikləri istehlak vergiləri həmin mallar ölkə ərazisindən ixrac edilərkən onlara geri qaytarılır. Təhlillər göstərir ki, ƏDV üzrə büdcə daxilolmalarında müşahidə olunacaq azalma sistemin uğurlu tətbiqi nəticəsində artan pərakəndə ticarət dövriyyəsi üzrə vergitutma bazasının genişlənməsi hesabına qısa müddət ərzində kompensasiya olunur. Digər tərəfdən nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanda manatın devalvasiyası turistlər üçün ölkəmizdə qiymətləri əvvəlkinə nisbətən daha cəlbedici edib. "Tax free" sisteminin tətbiqi ilə qiymətlərin xarici turistlər üçün daha da azalması turizm sektoruna əlavə dəstək verəcək. Eyni zamanda, "tax free" turizmlə bağlı olan nəqliyyat, logistika, otel, əyləncə, ərzaq, içkilər, kənd təsərrüfatı və turistlər üçün cəlbedici olacaq. "Tax free" sisteminin elektronlaşdırılması, təhlükəsizliyin yüksək səviyyədə təmin olunması və sadələşdirilmiş prosedurların tətbiqi məqsədilə Vergilər Nazirliyi, Daxili İşlər Nazirliyi, Ədliyyə Nazirliyi, Dövlət Gömrük Komitəsi, Dövlət Miqrasiya Xidməti və Dövlət Sərhəd Xidməti birlikdə müvafiq işlər görəcək. Eyni zamanda, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi, Vergilər Nazirliyi və "Azərbaycan Hava Yolları" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti ilə birlikdə "tax free" sisteminin tətbiqi ilə bağlı təbliğat, təşviqat və məlumatlandırma tədbirlərini həyata keçirəcəklər.

Bütün bunlar isə nəticə etibarilə iqtisadiyyatda əlavə canlanma yaradacaq.